<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>種子植物図鑑 | Ecological Notes Web</title>
	<atom:link href="https://ecological-information.com/archives/category/organism/field-guide-of-spermatophyta/feed" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://ecological-information.com</link>
	<description>生き物の分類・分布・生態が分かるサイト</description>
	<lastBuildDate>Sun, 03 May 2026 11:09:44 +0000</lastBuildDate>
	<language>ja</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	

<image>
	<url>https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/07/ecological-information-favicon-150x150.jpg</url>
	<title>種子植物図鑑 | Ecological Notes Web</title>
	<link>https://ecological-information.com</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
<atom:link rel="hub" href="https://pubsubhubbub.appspot.com"/>
<atom:link rel="hub" href="https://pubsubhubbub.superfeedr.com"/>
<atom:link rel="hub" href="https://websubhub.com/hub"/>
<atom:link rel="self" href="https://ecological-information.com/archives/category/organism/field-guide-of-spermatophyta/feed"/>
	<item>
		<title>【種子植物図鑑 #155】ヒメハギ科の種類は？写真一覧</title>
		<link>https://ecological-information.com/archives/5632</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ikeda, K.]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 25 Dec 2022 03:08:20 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[種子植物図鑑]]></category>
		<category><![CDATA[共生]]></category>
		<category><![CDATA[分類]]></category>
		<category><![CDATA[常緑]]></category>
		<category><![CDATA[草本]]></category>
		<category><![CDATA[進化]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ecological-information.com/?p=5632</guid>

					<description><![CDATA[ヒメハギ科 Polygalaceae は日本産のものはすべて草本。葉は単葉で互生し托葉はない。花は両性で左右相称。萼片は5個。花弁は5個で一部退化または合生する。雄しべは4または8で基部は合生する。子房は上位で2室。果実 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5632" data-ulike-nonce="a73d4160a4" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5632"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="0"></span>			</div></div>
	
<p class="wp-block-paragraph">ヒメハギ科 Polygalaceae は日本産のものはすべて草本。葉は単葉で互生し托葉はない。花は両性で左右相称。萼片は5個。花弁は5個で一部退化または合生する。雄しべは4または8で基部は合生する。子房は上位で2室。果実は蒴果または核果。西太平洋地域を除く熱帯から暖帯にかけて17属約1,000種が知られる。日本には帰化種を含め2属13種が知られている。</p>



<p class="wp-block-paragraph">本記事ではヒメハギ科を図鑑風に一挙紹介します。</p>



<p class="wp-block-paragraph">写真は良いものが撮れ次第入れ替えています。また、同定は筆者が行ったものですが、誤同定があった場合予告なく変更しておりますのでご了承下さい。</p>




  <div id="toc" class="toc tnt-number toc-center tnt-number border-element"><input type="checkbox" class="toc-checkbox" id="toc-checkbox-2" checked><label class="toc-title" for="toc-checkbox-2">目次</label>
    <div class="toc-content">
    <ol class="toc-list open"><li><a href="#toc1" tabindex="0">No.1617 ヒメハギ Polygala japonica</a></li><li><a href="#toc2" tabindex="0">引用文献</a></li></ol>
    </div>
  </div>

<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc1">No.1617 ヒメハギ Polygala japonica</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">常緑の多年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎は硬く基部は分枝して地をはい、先端は斜上して高さ10～30cmになる。葉はほとんど無柄の卵形または長楕円形、長さ1～3cm、幅4～15mm、中肋に湾曲する細毛がまばらにある。総状花序は茎上部の葉腋に葉と対生してつき、花弁は赤紫色、一部が退化または合着して3個のように見え、下側の花弁は先端に房状の付属体がある。蒴果は扁平な心円形で径7～8mm、宿存する2個の側萼片にはさまれる。北海道・本州・四国・九州・沖縄；朝鮮・中国・東南アジアに分布。日当りの良い草地で普通に見られるが、市街地周辺では減少している。種子にエライオソームを持ちアリによって散布される（藤井ら，2012；中西，1999；中西ら，2021）。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1617-%E3%83%92%E3%83%A1%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1617-%E3%83%92%E3%83%A1%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ヒメハギの花" class="wp-image-5636" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1617-ヒメハギ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1617-ヒメハギ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1617-ヒメハギ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1617-ヒメハギ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヒメハギの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc2">引用文献</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/ScholarlyArticle" itemprop="citation">藤井真理・小坂あゆみ・増井啓治. 2012. アリに種子を運ばせる植物たち. 共生のひろば 7: 63-68. ISSN: 1881-2147, <a rel="noopener" target="_blank" href="https://www.hitohaku.jp/publication/book/kyousei7_063.pdf">https://www.hitohaku.jp/publication/book/kyousei7_063.pdf</a></p>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">神奈川県植物誌調査会. 2018. 神奈川県植物誌2018 電子版. 神奈川県植物誌調査会, 小田原. 1803pp. ISBN: 9784991053726</p>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">中西弘樹. 1999. アリによる種子散布. pp.104-117. 上田恵介 (Ed.), 種子散布 助けあいの進化論 Vol. 2 動物たちがつくる森. 築地書館, 東京. ISBN: 9784806711933</p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"種子散布―助けあいの進化論〈2〉動物たちがつくる森","b":"築地書館","t":"9784806711933","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"","p":["\/images\/I\/51GDX67ZJ3L._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4806711934","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"u_bc":"#f79256","u_tx":"Amazonで見る","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4806711934","s_n":"amazon","u_so":0,"a_id":3360663,"p_id":170,"pc_id":185,"pl_id":27060,"id":3},{"id":1,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/%E7%A8%AE%E5%AD%90%E6%95%A3%E5%B8%83%E2%80%95%E5%8A%A9%E3%81%91%E3%81%82%E3%81%84%E3%81%AE%E9%80%B2%E5%8C%96%E8%AB%96%E3%80%882%E3%80%89%E5%8B%95%E7%89%A9%E3%81%9F%E3%81%A1%E3%81%8C%E3%81%A4%E3%81%8F%E3%82%8B%E6%A3%AE\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":1},{"id":2,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=%E7%A8%AE%E5%AD%90%E6%95%A3%E5%B8%83%E2%80%95%E5%8A%A9%E3%81%91%E3%81%82%E3%81%84%E3%81%AE%E9%80%B2%E5%8C%96%E8%AB%96%E3%80%882%E3%80%89%E5%8B%95%E7%89%A9%E3%81%9F%E3%81%A1%E3%81%8C%E3%81%A4%E3%81%8F%E3%82%8B%E6%A3%AE","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":2}],"eid":"VlAjJ","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-VlAjJ">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->



<p class="wp-block-paragraph">中西弘樹・門田裕一・千々布義朗. 2021. ヒメハギ科の日本新産帰化植物、ヨーロッパヒメハギ（新称）. 植物地理・分類研究 69(1): 99-101. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.18942/chiribunrui.0691-14">https://doi.org/10.18942/chiribunrui.0691-14</a></p>
		<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5632" data-ulike-nonce="a73d4160a4" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5632"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="0"></span>			</div></div>
	]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【種子植物図鑑 #153】 マメ科の種類は？写真一覧</title>
		<link>https://ecological-information.com/archives/5392</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ikeda, K.]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 23 Dec 2022 07:20:55 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[種子植物図鑑]]></category>
		<category><![CDATA[キク科]]></category>
		<category><![CDATA[マメ科]]></category>
		<category><![CDATA[毒性]]></category>
		<category><![CDATA[生態]]></category>
		<category><![CDATA[進化]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ecological-information.com/?p=5392</guid>

					<description><![CDATA[マメ科 Fabaceae は維管束植物の中で、キク科、ラン科に次いで多数の種を含む大きな科で、食用などとして利用される多くの有用植物があって、人間生活とのつながりが深い。1～多年生の草本と木本を含み、つる性のものや巻ひげ [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5392" data-ulike-nonce="ed11c51a56" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5392"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="+1"></span>			</div></div>
	
<p class="wp-block-paragraph">マメ科 Fabaceae は維管束植物の中で、キク科、ラン科に次いで多数の種を含む大きな科で、食用などとして利用される多くの有用植物があって、人間生活とのつながりが深い。1～多年生の草本と木本を含み、つる性のものや巻ひげをもつものがよく見られる。葉は互生し、多くの種は羽状、掌状もしくは3出の複葉をもつ。葉柄と小葉の基部はやや太まって葉枕と呼ばれ、その部分の働きで多くの種の葉が就眠運動を行い、なかには接触刺激で葉を閉じる種もある。大部分の種を含むマメ亜科（ソラマメ亜科） Papilionoideae は典型的な蝶形花をもち、5枚の花弁は、雄ずい群と雌しべを包む2枚の竜骨弁、それを左右から支える2枚の翼弁、上位にあってふつう大型な旗弁に分化する。雄しべはふつう10本で完全に離生する種もあるが、9本が合着する2体雄しべか全部が合着する単体雄しべをもつものが多い。萼は合着して萼筒をつくり、先端は浅くまたは深く切れ込んで萼歯となり、ときには大きく上下2唇に分かれる。より原始的なジャケツイバラ亜科 Caesalpinioideae とネムノキ亜科（オジギソウ亜科） Mimosoideae は蝶形花ではなく、前者では1枚の花弁の形がやや異なる左右対称花をつけ、雄しべは離生、萼は5全裂する。後者では花は放射対称で、ほかの亜科と異なり蕾の中で花弁が重なりあわず縁を接して並んでいる。果実はどの亜科も、上下に縫合線のある、1心皮に由来する果皮と、それに包まれた種子からなり、豆果と呼ばれる。豆果はふつう熟すと裂開するが、裂開しない属もある。豆果のうち、種子と種子の間で果皮に関節ができるものは特に節果といい、裂開しない。種子は2枚の子葉に養分が蓄えられ、多くは胚乳を欠く。根には根粒菌が共生し、空気中の窒素を利用することができるため、貧栄養の荒地にも進出することができる。種子や果実を食用とするほか、家畜の飼料、薬用、園芸用、砂防用などに利用される多くの有用植物を含んでいる。世界中の熱帯～温帯を中心に約750属、約19,500種が知られ、日本には59属153種が自生し、ほかに多くの帰化種がある。</p>



<p class="wp-block-paragraph">本記事ではマメ科の植物を図鑑風に一挙紹介します。</p>



<p class="wp-block-paragraph">写真は良いものが撮れ次第入れ替えています。また、同定は筆者が行ったものですが、誤同定があった場合予告なく変更しておりますのでご了承下さい。</p>




  <div id="toc" class="toc tnt-number toc-center tnt-number border-element"><input type="checkbox" class="toc-checkbox" id="toc-checkbox-4" checked><label class="toc-title" for="toc-checkbox-4">目次</label>
    <div class="toc-content">
    <ol class="toc-list open"><li><a href="#toc1" tabindex="0">No.1456 ギンゴウカン Leucaena leucocephala</a></li><li><a href="#toc2" tabindex="0">No.1458 ギンヨウアカシア Acacia baileyana</a></li><li><a href="#toc3" tabindex="0">No.1459.a フサアカシア Acacia dealbata</a></li><li><a href="#toc4" tabindex="0">No.1459.b モリシマアカシア Acacia mearnsii</a></li><li><a href="#toc5" tabindex="0">No.1460 ネムノキ Albizia julibrissin</a></li><li><a href="#toc6" tabindex="0">No.1462 ハナズオウ Cercis chinensis</a></li><li><a href="#toc7" tabindex="0">No.1462.a オオホウカンボク Brownea grandiceps</a></li><li><a href="#toc8" tabindex="0">No.1463 カワラケツメイ Chamaecrista nomame</a></li><li><a href="#toc9" tabindex="0">No.1464 ハブソウ Senna occidentalis</a></li><li><a href="#toc10" tabindex="0">No.1465 エビスグサ Senna obtusifolia</a></li><li><a href="#toc11" tabindex="0">No.1465.a コバノセンナ Senna pendula</a></li><li><a href="#toc12" tabindex="0">No.1465.b ハネセンナ Senna alata</a></li><li><a href="#toc13" tabindex="0">No.1466 ジャケツイバラ Caesalpinia decapetala var. japonica</a></li><li><a href="#toc14" tabindex="0">No.1472 ヒメモダマ Entada phaseoloides</a></li><li><a href="#toc15" tabindex="0">No.1473.a シカクマメ Psophocarpus tetragonolobus</a></li><li><a href="#toc16" tabindex="0">No.1475 クララ Sophora flavescens</a></li><li><a href="#toc17" tabindex="0">No.1485 ムラサキセンダイハギ Baptisia australis</a></li><li><a href="#toc18" tabindex="0">No.1488 タヌキマメ Crotalaria sessiliflora</a></li><li><a href="#toc19" tabindex="0">No.1488.a コヤシタヌキマメ Crotalaria juncea</a></li><li><a href="#toc20" tabindex="0">No.1490.a タヨウハウチワマメ Lupinus polyphyllus</a></li><li><a href="#toc21" tabindex="0">No.1490.b テキセンシスハウチワマメ Lupinus texensis</a></li><li><a href="#toc22" tabindex="0">No.1492 エニシダ Cytisus scoparius</a></li><li><a href="#toc23" tabindex="0">No.1492.a ヒメエニシダ Cytisus x spachianus</a></li><li><a href="#toc24" tabindex="0">No.1492.b イタチハギ Amorpha fruticosa</a></li><li><a href="#toc25" tabindex="0">No.1495 シロツメクサ Trifolium repens</a></li><li><a href="#toc26" tabindex="0">No.1496 ムラサキツメクサ Trifolium pratense</a></li><li><a href="#toc27" tabindex="0">No.1498.a コメツブツメクサ Trifolium dubium</a></li><li><a href="#toc28" tabindex="0">No.1498.b クスダマツメクサ Trifolium campestre</a></li><li><a href="#toc29" tabindex="0">No.1502 ムラサキウマゴヤシ Medicago sativa</a></li><li><a href="#toc30" tabindex="0">No.1503 ミヤコグサ Lotus corniculatus subsp. japonicus</a></li><li><a href="#toc31" tabindex="0">No.1504 セイヨウミヤコグサ Lotus corniculatus subsp. corniculatus</a></li><li><a href="#toc32" tabindex="0">No.1505 コマツナギ Indigofera pseudotinctoria</a></li><li><a href="#toc33" tabindex="0">No.1510 フジ Wisteria floribunda</a></li><li><a href="#toc34" tabindex="0">No.1510.1 シロバナフジ Wisteria floribunda f. alba</a></li><li><a href="#toc35" tabindex="0">No.1512 ナツフジ Wisteria japonica</a></li><li><a href="#toc36" tabindex="0">No.1520 ゲンゲ Astragalus sinicus</a></li><li><a href="#toc37" tabindex="0">No.1523 レブンソウ Oxytropis megalantha</a></li><li><a href="#toc38" tabindex="0">No.1526 ハリエンジュ Robinia pseudoacacia</a></li><li><a href="#toc39" tabindex="0">No.1526.1 トゲナシハリエンジュ Robinia pseudoacacia f. inermis</a></li><li><a href="#toc40" tabindex="0">No.1530 マルバヌスビトハギ Hylodesmum podocarpum subsp. podocarpum</a></li><li><a href="#toc41" tabindex="0">No.1531 ヌスビトハギ Hylodesmum podocarpum subsp. oxyphyllum var. japonicum</a></li><li><a href="#toc42" tabindex="0">No.1532 ヤブハギ Hylodesmum podocarpum subsp. oxyphyllum var. mandshuricum</a></li><li><a href="#toc43" tabindex="0">No.1537 フジカンゾウ Hylodesmum oldhamii</a></li><li><a href="#toc44" tabindex="0">No.1539.a アレチヌスビトハギ Desmodium paniculatum</a></li><li><a href="#toc45" tabindex="0">No.1543 ミヤギノハギ Lespedeza thunbergii subsp. thunbergii f. thunbergii</a></li><li><a href="#toc46" tabindex="0">No.1544.1 ニシキハギ Lespedeza thunbergii subsp. thunbergii ‘Nipponica’</a></li><li><a href="#toc47" tabindex="0">No.1547 ヤマハギ Lespedeza bicolor</a></li><li><a href="#toc48" tabindex="0">No.1548 マルバハギ Lespedeza cyrtobotrya</a></li><li><a href="#toc49" tabindex="0">No.1549 キハギ Lespedeza buergeri</a></li><li><a href="#toc50" tabindex="0">No.1551 ネコハギ Lespedeza pilosa</a></li><li><a href="#toc51" tabindex="0">No.1553 メドハギ Lespedeza cuneata var. cuneata</a></li><li><a href="#toc52" tabindex="0">No.1553.1 ハイメドハギ Lespedeza cuneata var. serpens</a></li><li><a href="#toc53" tabindex="0">No.1554 ヤハズソウ Kummerowia striata</a></li><li><a href="#toc54" tabindex="0">No.1559 スズメノエンドウ Vicia hirsuta</a></li><li><a href="#toc55" tabindex="0">No.1560 カスマグサ Vicia tetrasperma</a></li><li><a href="#toc56" tabindex="0">No.1561 ヤハズエンドウ Vicia sativa subsp. nigra</a></li><li><a href="#toc57" tabindex="0">No.1569.a ナヨクサフジ Vicia villosa subsp. varia</a></li><li><a href="#toc58" tabindex="0">No.1569.b ナヨクサフジモドキ Vicia villosa subsp. eriocarpa</a></li><li><a href="#toc59" tabindex="0">No.1571 ナンテンハギ Vicia unijuga</a></li><li><a href="#toc60" tabindex="0">No.1576 ソラマメ Vicia faba</a></li><li><a href="#toc61" tabindex="0">No.1581 ジャコウエンドウ Lathyrus odoratus</a></li><li><a href="#toc62" tabindex="0">No.1582 ハマエンドウ Lathyrus japonicus</a></li><li><a href="#toc63" tabindex="0">No.1584 シロエンドウ Pisum sativum var. macrocarpon</a></li><li><a href="#toc64" tabindex="0">No.1585 アカエンドウ Pisum sativum var. arvense</a></li><li><a href="#toc65" tabindex="0">No.1585.a ヒラマメ Lens culinaris</a></li><li><a href="#toc66" tabindex="0">No.1586 ツルマメ Glycine max subsp. soja</a></li><li><a href="#toc67" tabindex="0">No.1587 ダイズ(エダマメ) Glycine max subsp. max</a></li><li><a href="#toc68" tabindex="0">No.1594 インゲンマメ Phaseolus vulgaris var. vulgaris</a></li><li><a href="#toc69" tabindex="0">No.1596.a ヒスイカズラ Strongylodon macrobotrys</a></li><li><a href="#toc70" tabindex="0">No.1596.b ヒトツバマメ Hardenbergia violacea</a></li><li><a href="#toc71" tabindex="0">No.1606 トキリマメ Rhynchosia acuminatifolia</a></li><li><a href="#toc72" tabindex="0">No.1609 ノササゲ Dumasia truncata</a></li><li><a href="#toc73" tabindex="0">No.1610 ヤブマメ Amphicarpaea edgeworthii var. japonica</a></li><li><a href="#toc74" tabindex="0">No.1610.1 ウスバヤブマメ Ampnicarpaea edgeworthii var. trisperma</a></li><li><a href="#toc75" tabindex="0">No.1611 クズ Pueraria lobata subsp. lobata</a></li><li><a href="#toc76" tabindex="0">No.1612 トビカズラ  Mucuna sempervirens</a></li><li><a href="#toc77" tabindex="0">No.1615 デイゴ Erythrina variegata</a></li><li><a href="#toc78" tabindex="0">No.1616 カイコウズ Erythrina crista-galli</a></li><li><a href="#toc79" tabindex="0">No.1616.a サンゴシトウ Erythrina x bidwillii</a></li><li><a href="#toc80" tabindex="0">No.1616.b ハナモツヤクノキ Butea monosperma</a></li><li><a href="#toc81" tabindex="0">引用文献</a></li></ol>
    </div>
  </div>

<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc1">No.1456 ギンゴウカン Leucaena leucocephala</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名ギンネム。常緑低木～小高木（樹に咲く花 離弁花2）。高さ4～6m。葉は互生、2回偶数羽状複葉、6～8対の羽片がつき、長さ6～10cm。小葉は14～16対つき、長さ8～13mm、幅2～3mm、両面とも無毛。通年、枝先に白い小さな花が球状に多数集まって咲く。果実は長さ10～17cm、幅1.5～2cmの扁平な豆果で、楕円形の種子を10～25個含む。メキシコ～中米原産で、熱帯地方全体に帰化し、乾燥した道端、駐車場、放棄された土地に生える。日本では緑化や緑肥、砂防などを目的として、1862年に小笠原諸島・1910年以降に先島諸島に導入されたものが帰化してる。飼料、緑肥とバイオマス生産、若い莢の食用、製紙用パルプ材として利用されるが、世界の侵略的外来種ワースト100、日本の生態系被害防止外来種リストの重点対策外来種にも含まれる。アレロパシーがあり、葉にはミモシンやp-ヒドロキシ桂皮酸、プロトカテク酸、没食子酸などの特定のフェノール化合物などの植物毒性アレロケミカルが含まれ他の植物を排除する（Chou &amp; Kuo, 1986）。葉柄上の花外蜜腺に示すような花外蜜腺は、アリが植物の葉で絶えず採餌し続ける役割を担っている（Damascena et al., 2017）。このアリの訪問は、花や果実の生産を促進し、害虫の被害を軽減すると考えられている。ブラジルの研究ではハリナシバチの一種 <em>Tetragonisca angustula</em> が唯一の花粉媒介者として挙げられていて、同じくハリナシバチの一種 <em>Trigona spinipes</em> は小さく雄しべと雌しべに触れない上に巣を作るための繊維を得るために芽を傷つけるため受粉に貢献せず繁殖にも悪影響があるとしている（Damascena et al., 2017）。しかし世界に広く分布していることから訪花昆虫の種類はもっと多いものと思われる。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-%E3%82%AE%E3%83%B3%E3%82%B4%E3%82%A6%E3%82%AB%E3%83%B3-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-%E3%82%AE%E3%83%B3%E3%82%B4%E3%82%A6%E3%82%AB%E3%83%B3-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ギンゴウカンの葉上面" class="wp-image-5435" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-ギンゴウカン-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-ギンゴウカン-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-ギンゴウカン-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-ギンゴウカン-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-ギンゴウカン-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ギンゴウカンの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-%E3%82%AE%E3%83%B3%E3%82%B4%E3%82%A6%E3%82%AB%E3%83%B3-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-%E3%82%AE%E3%83%B3%E3%82%B4%E3%82%A6%E3%82%AB%E3%83%B3-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ギンゴウカンの葉下面" class="wp-image-5436" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-ギンゴウカン-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-ギンゴウカン-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-ギンゴウカン-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-ギンゴウカン-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-ギンゴウカン-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ギンゴウカンの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-%E3%82%AE%E3%83%B3%E3%82%B4%E3%82%A6%E3%82%AB%E3%83%B3-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-%E3%82%AE%E3%83%B3%E3%82%B4%E3%82%A6%E3%82%AB%E3%83%B3-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" alt="ギンゴウカンの樹皮" class="wp-image-5437" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-ギンゴウカン-樹皮-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-ギンゴウカン-樹皮-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-ギンゴウカン-樹皮-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-ギンゴウカン-樹皮-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1456-ギンゴウカン-樹皮.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ギンゴウカンの樹皮｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc2">No.1458 ギンヨウアカシア Acacia baileyana</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名ミモザ（林，2014）。小高木。樹高4～8m。長さ4～8cmの2回偶数羽状複葉。羽片は2～5対。小葉は8～25対、長さ4～6mm。小型の2回羽状複葉が枝にらせん状につき､木全体が青白く見えるので見分けやすい。花期はオーストラリアで6～9月（Entwisle et al., 1996）。花序は総状で、頭部は球形、20〜25輪、鮮やかな黄色、花柄は長さ4〜7mm。莢はまっすぐかわずかに曲がって平たく、長さ4～11cm、幅8～14mm、不規則にくぼみ、褐色から黒色、ときにワックス状または白っぽい。若葉が紫色を帯びる栽培品種’プルプレア’がある。オ一ストラリア原産。暖地で時に庭木・公園樹。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-%E3%82%AE%E3%83%B3%E3%83%A8%E3%82%A6%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-%E3%82%AE%E3%83%B3%E3%83%A8%E3%82%A6%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ギンヨウアカシアの葉上面" class="wp-image-5438" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ギンヨウアカシアの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-%E3%82%AE%E3%83%B3%E3%83%A8%E3%82%A6%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-%E3%82%AE%E3%83%B3%E3%83%A8%E3%82%A6%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ギンヨウアカシアの葉下面" class="wp-image-5439" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ギンヨウアカシアの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-%E3%82%AE%E3%83%B3%E3%83%A8%E3%82%A6%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-%E3%82%AE%E3%83%B3%E3%83%A8%E3%82%A6%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" alt="ギンヨウアカシアの樹皮" class="wp-image-5440" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-樹皮-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-樹皮-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-樹皮-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-樹皮-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-樹皮.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ギンヨウアカシアの樹皮｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-%E3%82%AE%E3%83%B3%E3%83%A8%E3%82%A6%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E8%95%BE-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-%E3%82%AE%E3%83%B3%E3%83%A8%E3%82%A6%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E8%95%BE-1024x768.jpg" alt="ギンヨウアカシアの蕾" class="wp-image-5441" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-蕾-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-蕾-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-蕾-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-蕾-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-蕾.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ギンヨウアカシアの蕾｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-%E3%82%AE%E3%83%B3%E3%83%A8%E3%82%A6%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-%E3%82%AE%E3%83%B3%E3%83%A8%E3%82%A6%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ギンヨウアカシアの花" class="wp-image-5442" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1458-ギンヨウアカシア-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ギンヨウアカシアの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc3">No.1459.a フサアカシア Acacia dealbata</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名ミモザ、ワットルジュ（林，2014）。高木。樹高7～15m。長さ7～16cmの2回偶数羽状複葉。羽片は8～22対小葉は30～45対、長さ4～6m。葉形はネムノキに似るが、葉のサイズはずっと小さい。葉は両面に細かい軟毛があり、若葉や若枝ほど白みを帯びるので木全体が青白く見える。花穂は球形で25〜35輪、鮮やかな黄色、花柄は長さ5mmほど（Entwisle et al., 1996）。莢は直立またはわずかに曲がって平たく、長さ5～9cm、幅8～12mm、わずかにくぼみ、淡褐紫色で、しばしば白っぽい。オーストラリア原産。日本では暖地で庭木・公園樹街路樹、砂防樹にやや稀。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-%E3%83%95%E3%82%B5%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-%E3%83%95%E3%82%B5%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="フサアカシアの葉上面" class="wp-image-5443" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-フサアカシア-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-フサアカシア-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-フサアカシア-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-フサアカシア-葉上面.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>フサアカシアの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-%E3%83%95%E3%82%B5%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-%E3%83%95%E3%82%B5%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="フサアカシアの葉下面" class="wp-image-5444" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-フサアカシア-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-フサアカシア-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-フサアカシア-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-フサアカシア-葉下面.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>フサアカシアの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-%E3%83%95%E3%82%B5%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-%E3%83%95%E3%82%B5%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" alt="フサアカシアの樹皮" class="wp-image-5445" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-フサアカシア-樹皮-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-フサアカシア-樹皮-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-フサアカシア-樹皮-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.a-フサアカシア-樹皮.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>フサアカシアの樹皮｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc4">No.1459.b モリシマアカシア Acacia mearnsii</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">高木（林，2014）。長さ7～16cmの2回偶数羽状複葉。羽片は10～20対。小葉は羽片に30～60対、長さ2～3mm。フサアカシアに比べ、葉は暗い緑色で青白さはなく、小葉は小型で数が多い。樹皮は両種とも平滑で縦すじがある。花期はオーストラリアで9～11月（Entwisle et al., 1996）。花序は総状花序または円錐花序。頭は球形、20～30個の花が咲き、淡黄色、花柄は長さ8mmまで。莢はほぼまっすぐ、長さ5～10cm、幅5～8mm、種子は間が強くくびれ、暗褐色から黒色。オーストラリア原産。開けた森、ヒースの森、開墾された土地、特に乾燥した浅い土壌に生える。日本では暖地で庭木・公園樹、砂防樹に稀。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.b-%E3%83%A2%E3%83%AA%E3%82%B7%E3%83%9E%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.b-%E3%83%A2%E3%83%AA%E3%82%B7%E3%83%9E%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%B7%E3%82%A2-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="モリシマアカシアの葉上面" class="wp-image-5446" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.b-モリシマアカシア-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.b-モリシマアカシア-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.b-モリシマアカシア-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.b-モリシマアカシア-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1459.b-モリシマアカシア-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>モリシマアカシアの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc5">No.1460 ネムノキ Albizia julibrissin</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">落葉高木。葉は大型の偶数2回羽状複葉で、小葉は包丁形をし、顕著な就眠運動をする。6～7月に枝先に多数の頭状花序をつける。花は2形。1花序に1～2個ある頂端につく花は無柄または短柄、花冠は筒状で長く10～12mm、雄しべは中部まで合着。頂端以外につく花は無柄、花冠は短く5～7mm。花冠から長く突き出す花糸は長さ3～4cmあり、赤く染まって美しい。豆果は偏平で無毛、長さ約10cmになる。本州・四国・九州；南アジア一帯に広く分布する。丘陵地や山地の明るい林や林縁、土堤などに生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-%E3%83%8D%E3%83%A0%E3%83%8E%E3%82%AD-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-%E3%83%8D%E3%83%A0%E3%83%8E%E3%82%AD-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" alt="ネムノキの樹形" class="wp-image-5448" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-全形-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-全形-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-全形-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-全形.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ネムノキの樹形｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-%E3%83%8D%E3%83%A0%E3%83%8E%E3%82%AD-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-%E3%83%8D%E3%83%A0%E3%83%8E%E3%82%AD-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ネムノキの葉上面" class="wp-image-5449" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ネムノキの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-%E3%83%8D%E3%83%A0%E3%83%8E%E3%82%AD-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-%E3%83%8D%E3%83%A0%E3%83%8E%E3%82%AD-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ネムノキの葉下面" class="wp-image-5450" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ネムノキの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-%E3%83%8D%E3%83%A0%E3%83%8E%E3%82%AD-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-%E3%83%8D%E3%83%A0%E3%83%8E%E3%82%AD-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" alt="ネムノキの樹皮" class="wp-image-5451" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-樹皮-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-樹皮-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-樹皮-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-樹皮-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-樹皮.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ネムノキの樹皮｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-%E3%83%8D%E3%83%A0%E3%83%8E%E3%82%AD-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-%E3%83%8D%E3%83%A0%E3%83%8E%E3%82%AD-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ネムノキの花" class="wp-image-5452" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1460-ネムノキ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ネムノキの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc6">No.1462 ハナズオウ Cercis chinensis</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">落葉低木（樹に咲く花）。高さ2〜4ｍになる。葉は互生。単葉で長い葉柄がある。葉身は長さ5〜10cm、幅4〜10cmの広楕円形または円形。先はとがり、基部はハート形。掌状の脈がある。表面は光沢があり、裏面は脈の基部に毛がある。葉の展開前に、前年枝や古い枝に紅紫色の花が束生する。花期は4月。花は長さ約1cm。蝶形花に似ているが、旗弁がもっとも小さく、翼弁の内側に位置する点が異なる。萼は鐘形で、先は浅く5裂する。雄しべは10個で、花糸はすべて離生する。果実は豆果。長さ5〜7cm、幅1〜1.5cmあり、上側の縫合線に狭い翼がある。表面は無毛。なかには5〜8個の種子が入っている。種子は直径約4mmの円形。中国原産。古くから庭などに植栽されている。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%82%BA%E3%82%AA%E3%82%A6-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%82%BA%E3%82%AA%E3%82%A6-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" alt="ハナズオウの樹形" class="wp-image-5453" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-ハナズオウ-全形-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-ハナズオウ-全形-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-ハナズオウ-全形-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-ハナズオウ-全形.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハナズオウの樹形｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%82%BA%E3%82%AA%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%82%BA%E3%82%AA%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ハナズオウの葉" class="wp-image-5454" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-ハナズオウ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-ハナズオウ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-ハナズオウ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-ハナズオウ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハナズオウの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%82%BA%E3%82%AA%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%82%BA%E3%82%AA%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ハナズオウの花" class="wp-image-5455" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-ハナズオウ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-ハナズオウ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-ハナズオウ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-ハナズオウ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハナズオウの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%82%BA%E3%82%AA%E3%82%A6-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%82%BA%E3%82%AA%E3%82%A6-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="ハナズオウの果実" class="wp-image-5456" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-ハナズオウ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-ハナズオウ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-ハナズオウ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-ハナズオウ-果実-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462-ハナズオウ-果実.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハナズオウの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc7">No.1462.a オオホウカンボク Brownea grandiceps</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">常緑低木。漢字は大宝冠木で由来は花の形が宝冠のようであるからという。高さ16m以下、幹は短く真っすぐで、直径20～30cm、灰褐色、浅い溝がある。若い小枝は密に褐色の毛がある。成長は遅く、枝は丈夫で、長さ約6mにもなる。シュートや葉柄に綿毛がある。葉は互生、長い偶数羽状複葉、葉柄＋葉軸は長さ25～45cm。托葉は明瞭、ごく長く、長さ7～16cm。小葉は2～14対つき、羽片は長円形～披針形、先は剛毛状に尖る。葉が展開するときには垂れ下がり、淡緑色で、微細なピンク色とクリーム色の斑点がある（まだらになる）が、成熟すると褐ピンク色になり、やがて緑色の一色になる。頭状花序は美しく、球形、円錐形、または頭状、直径14～18cm、普通、葉の下にぶら下がり、花が多数つき、各花から雄しべと花柱が突き出る。花序柄+花序軸は長さ3～4.5cm。小苞は長さ2.25～3cm。花柄は長さ9～13mm。花は外側の輪から咲き始める。花は明るい赤色、長さ5～8cmの筒状、5個の倒卵形の花弁をもち、花弁は長さ4.5～5.25cm。雄しべは長さ約6㎝、花糸の下部の統合部分は長さ12～15mm。子房は長さ約10mm。花柱は長さ3～4.5cm。豆果の莢は約長さ25cm、褐色、扁平長い褐色の柔毛で覆われ、種子を1～4個入れる。種子は幅約4cm、厚さ1.2cm、灰色。ベネズエラ、コロンビア・エクアドル、ペルー原産で、ブラジルやインドネシアで栽培されている。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462.a-%E3%82%AA%E3%82%AA%E3%83%9B%E3%82%A6%E3%82%AB%E3%83%B3%E3%83%9C%E3%82%AF-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462.a-%E3%82%AA%E3%82%AA%E3%83%9B%E3%82%A6%E3%82%AB%E3%83%B3%E3%83%9C%E3%82%AF-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="オオホウカンボクの葉上面" class="wp-image-5458" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462.a-オオホウカンボク-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462.a-オオホウカンボク-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462.a-オオホウカンボク-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462.a-オオホウカンボク-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462.a-オオホウカンボク-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>オオホウカンボクの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462.a-%E3%82%AA%E3%82%AA%E3%83%9B%E3%82%A6%E3%82%AB%E3%83%B3%E3%83%9C%E3%82%AF-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462.a-%E3%82%AA%E3%82%AA%E3%83%9B%E3%82%A6%E3%82%AB%E3%83%B3%E3%83%9C%E3%82%AF-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="オオホウカンボクの葉下面" class="wp-image-5459" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462.a-オオホウカンボク-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462.a-オオホウカンボク-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462.a-オオホウカンボク-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462.a-オオホウカンボク-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1462.a-オオホウカンボク-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>オオホウカンボクの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc8">No.1463 カワラケツメイ Chamaecrista nomame</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">一年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎は直立して高さ40～50cmになり、短毛が多く、よく枝分かれする。葉軸基部の上面に1個の蜜腺がある。小葉は狭長楕円形で先端が尖り、15対以上つく。葉腋から短い花柄を出し、8～9月に1～2個の黄色い花をつける。豆果はやや偏平で長さ3～4cm、短毛が密生する。熟すと裂開し、平行4辺形をした偏平で光沢のある種子をはじき飛ばす。本州・四国・九州；朝鮮・中国に分布する。日当たりのよい草原に生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1463-%E3%82%AB%E3%83%AF%E3%83%A9%E3%82%B1%E3%83%84%E3%83%A1%E3%82%A4-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1463-%E3%82%AB%E3%83%AF%E3%83%A9%E3%82%B1%E3%83%84%E3%83%A1%E3%82%A4-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="カワラケツメイの葉上面" class="wp-image-5460" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1463-カワラケツメイ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1463-カワラケツメイ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1463-カワラケツメイ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1463-カワラケツメイ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1463-カワラケツメイ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>カワラケツメイの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1463-%E3%82%AB%E3%83%AF%E3%83%A9%E3%82%B1%E3%83%84%E3%83%A1%E3%82%A4-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1463-%E3%82%AB%E3%83%AF%E3%83%A9%E3%82%B1%E3%83%84%E3%83%A1%E3%82%A4-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="カワラケツメイの果実" class="wp-image-5461" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1463-カワラケツメイ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1463-カワラケツメイ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1463-カワラケツメイ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1463-カワラケツメイ-果実-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1463-カワラケツメイ-果実.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>カワラケツメイの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc9">No.1464 ハブソウ Senna occidentalis</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名クサセンナ（神奈川県植物誌調査会，2018）。高さ1.5mほどになる多年草。小葉は3～6対つき、ほぼ無毛。葉柄基部に1個の蜜腺がある。花序は短い総状、豆果は長さ10～12cm、種子を薬用または飲用として利用するために栽培され、稀に逸出した個体が採集されている。熱帯アメリカ原産。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-%E3%83%8F%E3%83%96%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-%E3%83%8F%E3%83%96%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ハブソウの葉上面" class="wp-image-5462" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハブソウの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-%E3%83%8F%E3%83%96%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-%E3%83%8F%E3%83%96%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ハブソウの葉下面" class="wp-image-5463" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハブソウの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-%E3%83%8F%E3%83%96%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-%E3%83%8F%E3%83%96%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ハブソウの花" class="wp-image-5464" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハブソウの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-%E3%83%8F%E3%83%96%E3%82%BD%E3%82%A6-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-%E3%83%8F%E3%83%96%E3%82%BD%E3%82%A6-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="ハブソウの果実" class="wp-image-5465" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-果実-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1464-ハブソウ-果実.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハブソウの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc10">No.1465 エビスグサ Senna obtusifolia</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">一年草（日本帰化植物写真図鑑）。熱帯アメリカ原産。江戸時代に中国より薬用として渡来し、本州〜南西諸島の畑地、樹園地、牧草地、道ばたなどに生育する。茎は直立、分枝があり高さは50〜200cm。葉は互生、偶数羽状複葉を形成し、小葉は2〜4対で3対が多く、倒卵形〜楕円形で長さ3〜4cm、葉柄上に1個の蜜腺がある。花期は夏。花は葉腋から伸びた10〜20mmの花柄に1〜2個つける。萼は長卵形。花弁は倒卵形で黄色、左右相称。果実は豆果、円柱形で長さが約15cm、25〜30個の種子を入れる。種子は菱形で長さ5mm、茶褐色。種子繁殖する。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%82%B9%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%82%B9%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="エビスグサの葉上面" class="wp-image-5466" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エビスグサの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%82%B9%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%82%B9%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="エビスグサの葉下面" class="wp-image-5467" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エビスグサの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%82%B9%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%8A%B1%E5%A4%96%E8%9C%9C%E8%85%BA-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%82%B9%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%8A%B1%E5%A4%96%E8%9C%9C%E8%85%BA-1024x768.jpg" alt="エビスグサの花外蜜腺" class="wp-image-5468" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-花外蜜腺-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-花外蜜腺-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-花外蜜腺-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-花外蜜腺.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エビスグサの花外蜜腺｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%82%B9%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%82%B9%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="エビスグサの花" class="wp-image-5469" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エビスグサの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%82%B9%E3%82%B0%E3%82%B5-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%82%B9%E3%82%B0%E3%82%B5-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="エビスグサの果実" class="wp-image-5470" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-果実-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465-エビスグサ-果実.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エビスグサの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc11">No.1465.a コバノセンナ Senna pendula</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">常緑低木。高さ1～2m。寒冷地では冬に落葉するか枯れる。茎は放任するとつる状に伸びる。葉は互生する長さ4～8cmの偶数羽状複葉で、3～6対の小葉からなる。小葉は倒卵形～広卵形で、葉の縁がオレンジ色を帯びる。葉腋に総状花序を出し、5～15個の花をつける。花は鮮やかな黄色の5弁花で、花弁は長さ1.5～2cmでまるく、雄しべは10本ある。雄しべは左右対称の2本の長い雄しべ（受粉雄しべ）、1本の中くらいの中央雄しべ、4本の短い中央雄しべ（摂食雄しべ）、および3本の花粉を生産しない仮雄しべから構成される。蜜は分泌しない。果実は長さ13～18cmで円柱形の豆果だが、結実はまれ。果実の中には35～55個の種子がある。南アメリカ原産でメキシコ南部からコロンビアに分布し（Flora de Nicaragua）、オーストラリア東部ではクイーンズランド南東部とニューサウスウェールズ州の沿岸および沿岸地域で、水路、庭園、乱れた場所、荒れ地、道端に帰化する。ブラジルでの研究では大型のクマバチ属 <em>Xylocopa</em>・マルハナバチ属 <em>Bombus</em>・油を集めるハナバチ類 <em>Centris</em> が効果的な送粉者であり、一定の位置ですべての葯を同時に振動して花粉を落とす「振動送粉」を行われることが確認されている（Pinheiro-Costa et al., 2018）。ハナバチ類は振動時に振動が加えられている間、2本の長い雄しべから放出された受粉用の花粉を背部に受け取る。4本の短い中央雄しべにはハナバチ類の餌となる花粉が含まれている。1本の中くらいの中央雄しべからの花粉は低い稔性となっており、役割がなく雄しべ減少の進化過程に関連していると解釈される。仮雄しべは中央の短い雄しべと合わさって、人間の目には明るい白い反射率を持っていることからもシグナル伝達機能を持っている可能性がある。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.a-%E3%82%B3%E3%83%90%E3%83%8E%E3%82%BB%E3%83%B3%E3%83%8A-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.a-%E3%82%B3%E3%83%90%E3%83%8E%E3%82%BB%E3%83%B3%E3%83%8A-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="コバノセンナの葉" class="wp-image-5471" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.a-コバノセンナ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.a-コバノセンナ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.a-コバノセンナ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.a-コバノセンナ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.a-コバノセンナ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>コバノセンナの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.a-%E3%82%B3%E3%83%90%E3%83%8E%E3%82%BB%E3%83%B3%E3%83%8A-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.a-%E3%82%B3%E3%83%90%E3%83%8E%E3%82%BB%E3%83%B3%E3%83%8A-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="コバノセンナの花" class="wp-image-5472" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.a-コバノセンナ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.a-コバノセンナ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.a-コバノセンナ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.a-コバノセンナ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.a-コバノセンナ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>コバノセンナの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc12">No.1465.b ハネセンナ Senna alata</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">常緑低木。高さ1～4m。寒冷地では冬に落葉するか枯れる。葉は互生する長さ20～75cmの偶数羽状複葉で、7～14対の小葉からなり、先端につく一対が最大の大きさになる。小葉は長さ5～20cmの長楕円形～長楕円状倒卵形で、葉脈が明瞭、葉先は丸い。葉は夜になると閉じる。葉腋や茎先に長さ15～70cmほどの総状花序を出し、多くの花を密につける。花は鮮やかな黄色の5弁花で、花弁は長さ1.5～2cmで丸く、雄しべは10本ある。花序は黄色いロウソクのように見える。果実は長さ10～20cmの豆果で4枚の翼が発達し、50～70個の種子がある。熱帯アメリカ原産でメ​​キシコと西インド諸島からパラグアイに分布し、東南アジア・北オーストラリア・アフリカの範囲で観賞用および薬用に栽培される。2本の長い雄しべから放出された受粉用の花粉を背部に受け取る（Luo et al., 2009）。4本の短い中央雄しべにはハナバチ類の餌となる花粉が含まれている。葉には白癬やその他の皮膚の真菌感染症を治療するための非常に効果的な殺菌特性があるとされる。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.b-%E3%83%8F%E3%83%8D%E3%82%BB%E3%83%B3%E3%83%8A-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.b-%E3%83%8F%E3%83%8D%E3%82%BB%E3%83%B3%E3%83%8A-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ハネセンナの葉" class="wp-image-5473" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.b-ハネセンナ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.b-ハネセンナ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.b-ハネセンナ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.b-ハネセンナ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1465.b-ハネセンナ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハネセンナの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc13">No.1466 ジャケツイバラ Caesalpinia decapetala var. japonica</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">つる性の落葉低木（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎や葉軸に鋭い逆刺が並び、樹木などにからみついてよじ登っていく。葉は偶数2回羽状複葉で、小葉は長楕円形。5～6月に長い柄をもつ黄色い花を、頂生の総状花序につける。花は径約2.5cmで、花弁は開出し、最上位の1枚はやや小さい。豆果はやや膨らみ長さ約10cm。本州（関東地方以西）・四国・九州・琉球；中国・ヒマラヤに分布する。崩壊地、林縁、河原など日当たりのよい場所に生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1466-%E3%82%B8%E3%83%A3%E3%82%B1%E3%83%84%E3%82%A4%E3%83%90%E3%83%A9-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1466-%E3%82%B8%E3%83%A3%E3%82%B1%E3%83%84%E3%82%A4%E3%83%90%E3%83%A9-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ジャケツイバラの葉" class="wp-image-5474" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1466-ジャケツイバラ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1466-ジャケツイバラ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1466-ジャケツイバラ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1466-ジャケツイバラ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ジャケツイバラの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1466-%E3%82%B8%E3%83%A3%E3%82%B1%E3%83%84%E3%82%A4%E3%83%90%E3%83%A9-%E8%8C%8E-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1466-%E3%82%B8%E3%83%A3%E3%82%B1%E3%83%84%E3%82%A4%E3%83%90%E3%83%A9-%E8%8C%8E-1024x768.jpg" alt="ジャケツイバラの茎" class="wp-image-5475" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1466-ジャケツイバラ-茎-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1466-ジャケツイバラ-茎-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1466-ジャケツイバラ-茎-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1466-ジャケツイバラ-茎.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ジャケツイバラの茎｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc14">No.1472 ヒメモダマ Entada phaseoloides</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">つる性の木本（野の花賛花）。茎は太く、毛がない。葉は2回羽状複葉で、長さ約20cm。羽片2対あり、3～4対の小葉が対生する。小葉はやや歪んだ長楕円形～卵円形で、長さ5～7cm。革質で光沢がある。葉軸の先端は2分枝する巻きひげ状になる。花期は5～8月。花は葉腋に長さ10～25cmの穂状花序になり、黄緑色の放射相称花を多数つける。果実（豆果）は線形で木質、長さ35～50cm、幅7cm。種子は扁平で長さ3～5cm、幅3～4.5cm、中央が山形に膨らむ。モダマでは1羽片につく小葉は1～2対、種子も大きく長さ5～6.5cm、幅4～6cmで、中央が山形に膨らまない。日本の沖縄県以南を含む熱帯・亜熱帯アジアと太平洋諸島および北東オーストラリアに分布し、山地の沢沿いの斜面、林縁に生える。種子を海流によって散布する海流散布を行い、1年以上海水中に放置していたものが発芽した記録もある（茨木，2013）。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1472-%E3%83%92%E3%83%A1%E3%83%A2%E3%83%80%E3%83%9E-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1472-%E3%83%92%E3%83%A1%E3%83%A2%E3%83%80%E3%83%9E-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヒメモダマの葉上面" class="wp-image-5476" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1472-ヒメモダマ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1472-ヒメモダマ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1472-ヒメモダマ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1472-ヒメモダマ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1472-ヒメモダマ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヒメモダマの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1472-%E3%83%92%E3%83%A1%E3%83%A2%E3%83%80%E3%83%9E-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1472-%E3%83%92%E3%83%A1%E3%83%A2%E3%83%80%E3%83%9E-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヒメモダマの葉下面" class="wp-image-5477" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1472-ヒメモダマ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1472-ヒメモダマ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1472-ヒメモダマ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1472-ヒメモダマ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1472-ヒメモダマ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヒメモダマの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc15">No.1473.a シカクマメ Psophocarpus tetragonolobus</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">つる性多年草だが、寒さに弱いので日本では一年草。地下に塊根ができる。茎は高さ3～4mまで伸びる。葉は互生する3出複葉で、長い葉柄がある。花は葉腋につく蝶形花で、白色、淡紫色または青色。果実は長さ15～30cmになる豆果で、断面は四角く、稜の上に翼状の襞がある。莢は緑色または赤紫色になる。種子は5～20粒入る。原産地はアジアかアフリカだと考えられているが、野生種が現存していないため不明。同属の種はアフリカに多いためアフリカ原産とするのが妥当にも思えるが、アジアに分布していた個体群が絶滅して現存の全てが栽培種になったと解釈もでき分子系統解析が行われた現在でも確定していない。水田の境界線、生け垣、またはフェンスに沿わせて栽培される。葉、花、根、豆の莢が生でも食べることができ、豆も調理すれば食用になり、栄養素も豊富であることから多目的食用作物として注目されている。</p>


<a href="https://ecological-information.com/archives/139" title="シカクマメ（四角豆・うりずん豆）に似た種類は？栄養は？毒性は？原産地が不明って本当？花は自家受粉と他家受粉を巧みに使い分けていた！？" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><div class="blogcard-label internal-blogcard-label"><span class="fa"></span></div><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img loading="lazy" decoding="async" width="160" height="90" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/psophocarpus-tetragonolobus-flower-160x90.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/psophocarpus-tetragonolobus-flower-160x90.jpg 160w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/psophocarpus-tetragonolobus-flower-120x68.jpg 120w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/psophocarpus-tetragonolobus-flower-320x180.jpg 320w" sizes="(max-width: 160px) 100vw, 160px"></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">シカクマメ（四角豆・うりずん豆）に似た種類は？栄養は？毒性は？原産地が不明って本当？花は自家受粉と他家受粉を巧みに使い分けていた！？</div><div class="blogcard-snippet internal-blogcard-snippet">シカクマメは日本人には馴染みが薄いですが、高温多湿の赤道諸国で盛んに栽培され、沖縄や小笠原諸島でも見られます。シカクマメに似た種類はアフリカのみに分布し、日本国内では基本的に混同する種類はいません。食用が主な用途で、栄養素も豊富なことに加え…</div></div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://ecological-information.com" alt="ecological-information.com" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" width="16" height="16"></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">ecological-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.09.07</div></div></div></div></a>


<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1473.a-%E3%82%B7%E3%82%AB%E3%82%AF%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1473.a-%E3%82%B7%E3%82%AB%E3%82%AF%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="シカクマメの葉" class="wp-image-790" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1473.a-シカクマメ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1473.a-シカクマメ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1473.a-シカクマメ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1473.a-シカクマメ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>シカクマメの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1473.a-%E3%82%B7%E3%82%AB%E3%82%AF%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1473.a-%E3%82%B7%E3%82%AB%E3%82%AF%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="シカクマメの花" class="wp-image-2758" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1473.a-シカクマメ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1473.a-シカクマメ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1473.a-シカクマメ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1473.a-シカクマメ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>シカクマメの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc16">No.1475 クララ Sophora flavescens</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">有毒の多年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎は直立して1m以上に達し、茎、花柄、葉柄、豆果などに短軟毛が多い。上部で枝を分け、枝先に総状花序をつける。花は6～7月に開花し、淡黄色でときに紫色を帯びる。萼筒の先は斜めに切れ、萼裂片は低い。豆果は長さ7～8cmで、所々がくびれる。本州・四国・九州；朝鮮・中国・シベリアに分布する。林縁や土堤などに生える。花が淡紫色を帯びるものをムラサキクララ f. <em>galegoides</em> といい、稀に記録される。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-%E3%82%AF%E3%83%A9%E3%83%A9-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-%E3%82%AF%E3%83%A9%E3%83%A9-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="クララの葉上面" class="wp-image-5479" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-クララ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-クララ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-クララ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-クララ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-クララ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>クララの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-%E3%82%AF%E3%83%A9%E3%83%A9-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-%E3%82%AF%E3%83%A9%E3%83%A9-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="クララの葉下面" class="wp-image-5480" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-クララ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-クララ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-クララ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-クララ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-クララ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>クララの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-%E3%82%AF%E3%83%A9%E3%83%A9-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-%E3%82%AF%E3%83%A9%E3%83%A9-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="クララの果実" class="wp-image-5481" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-クララ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-クララ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-クララ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-クララ-果実-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1475-クララ-果実.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>クララの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc17">No.1485 ムラサキセンダイハギ Baptisia australis</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草。高さ1～1.5mになる。茎は直立して枝分かれし、無毛で、葉とともにやや粉白色を帯びる。葉は互生する3出複葉で、小葉は長さ1.8～3.8cmの倒披針形～倒卵形。托葉は線状披針で、葉柄の基部につく。花期は5～7月。茎先や葉腋に長さ30cmほどの総状花序を出し、青～紫色の蝶形花をつける。苞は線状披針形。果実は長さ2.5～7.5cmの長楕円形の豆果で、多数の種子がはいり、熟すと黒くなる。北アメリカ東部（ニューヨーク州北部からノースカロライナ州・ジョージア州北部・西部からネブラスカ州・テキサス州・バージニア州）に分布する（Gleason &amp; Cronquist, 1991）。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1485-%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%82%B5%E3%82%AD%E3%82%BB%E3%83%B3%E3%83%80%E3%82%A4%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1485-%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%82%B5%E3%82%AD%E3%82%BB%E3%83%B3%E3%83%80%E3%82%A4%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ムラサキセンダイハギの葉上面" class="wp-image-5482" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1485-ムラサキセンダイハギ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1485-ムラサキセンダイハギ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1485-ムラサキセンダイハギ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1485-ムラサキセンダイハギ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1485-ムラサキセンダイハギ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ムラサキセンダイハギの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1485-%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%82%B5%E3%82%AD%E3%82%BB%E3%83%B3%E3%83%80%E3%82%A4%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1485-%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%82%B5%E3%82%AD%E3%82%BB%E3%83%B3%E3%83%80%E3%82%A4%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ムラサキセンダイハギの葉下面" class="wp-image-5483" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1485-ムラサキセンダイハギ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1485-ムラサキセンダイハギ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1485-ムラサキセンダイハギ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1485-ムラサキセンダイハギ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1485-ムラサキセンダイハギ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ムラサキセンダイハギの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc18">No.1488 タヌキマメ Crotalaria sessiliflora</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">一年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎は直立して6～70cmに達し、葉は線形で1小葉。7～9月に開花し、茎の先に青紫色の花を総状につける。萼は花後に伸びて、豆果をおおう。豆果は長さ12mm前後で、熟して裂開する。本州・四国・九州・琉球；朝鮮・中国・東南アジアに分布する。草地や路傍に生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-%E3%82%BF%E3%83%8C%E3%82%AD%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-%E3%82%BF%E3%83%8C%E3%82%AD%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="タヌキマメの葉" class="wp-image-5484" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-タヌキマメ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-タヌキマメ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-タヌキマメ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-タヌキマメ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-タヌキマメ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>タヌキマメの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-%E3%82%BF%E3%83%8C%E3%82%AD%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-%E3%82%BF%E3%83%8C%E3%82%AD%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="タヌキマメの花" class="wp-image-5485" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-タヌキマメ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-タヌキマメ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-タヌキマメ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-タヌキマメ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-タヌキマメ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>タヌキマメの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-%E3%82%BF%E3%83%8C%E3%82%AD%E3%83%9E%E3%83%A1-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-%E3%82%BF%E3%83%8C%E3%82%AD%E3%83%9E%E3%83%A1-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="タヌキマメの未熟果" class="wp-image-5486" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-タヌキマメ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-タヌキマメ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-タヌキマメ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-タヌキマメ-果実-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488-タヌキマメ-果実.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>タヌキマメの未熟果｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc19">No.1488.a コヤシタヌキマメ Crotalaria juncea</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名クロタラリア、サンマ、サンヘンプ（神奈川県植物誌調査会，2018）。一年草。茎、枝、葉、果実などに褐色の短軟毛を密生する。茎は高さ60～80cm、よく分枝する。葉は1小葉、長さ5～6.5cm、狭卵形～狭長楕円形、中肋は突出し先が尖る。花は黄色、茎の上部に総状につき、長さ2～2.2cm、旗弁は大きく、舟弁は翼弁よりわずかに大きい。萼は長さ1.5～2cm、5枚で基部近くまで切れ込み、軟毛が密生する。豆果は円筒形、長さ2～3.5cm、幅0.8～12mm。インド原産の帰化植物で緑肥や繊維作物として栽培されることもあり、ときに逸出している。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488.a-%E3%82%B3%E3%83%A4%E3%82%B7%E3%82%BF%E3%83%8C%E3%82%AD%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488.a-%E3%82%B3%E3%83%A4%E3%82%B7%E3%82%BF%E3%83%8C%E3%82%AD%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="コヤシタヌキマメの葉" class="wp-image-5488" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488.a-コヤシタヌキマメ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488.a-コヤシタヌキマメ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488.a-コヤシタヌキマメ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488.a-コヤシタヌキマメ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488.a-コヤシタヌキマメ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>コヤシタヌキマメの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488.a-%E3%82%B3%E3%83%A4%E3%82%B7%E3%82%BF%E3%83%8C%E3%82%AD%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488.a-%E3%82%B3%E3%83%A4%E3%82%B7%E3%82%BF%E3%83%8C%E3%82%AD%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="コヤシタヌキマメの花" class="wp-image-5487" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488.a-コヤシタヌキマメ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488.a-コヤシタヌキマメ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488.a-コヤシタヌキマメ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488.a-コヤシタヌキマメ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1488.a-コヤシタヌキマメ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>コヤシタヌキマメの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc20">No.1490.a タヨウハウチワマメ Lupinus polyphyllus</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草（Flora of Pakistan）。茎は艶がある。葉は掌状複葉で、9〜17枚、披針形、尖頭、上面は光沢があり、下面は光沢がある。花序は非常に長く、多花性。萼裂片は全体または微小な歯がある。花冠は萼の3倍ほどの長さで、青、紫、赤、白色。果実は平らで、成熟すると黒色で、密な軟毛があり、毛が付着している。北アメリカ原産で、日本を含む各国で観賞用に栽培される。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.a-%E3%82%BF%E3%83%A8%E3%82%A6%E3%83%8F%E3%82%A6%E3%83%81%E3%83%AF%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.a-%E3%82%BF%E3%83%A8%E3%82%A6%E3%83%8F%E3%82%A6%E3%83%81%E3%83%AF%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="タヨウハウチワマメの葉" class="wp-image-5491" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.a-タヨウハウチワマメ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.a-タヨウハウチワマメ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.a-タヨウハウチワマメ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.a-タヨウハウチワマメ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.a-タヨウハウチワマメ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>タヨウハウチワマメの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.a-%E3%82%BF%E3%83%A8%E3%82%A6%E3%83%8F%E3%82%A6%E3%83%81%E3%83%AF%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.a-%E3%82%BF%E3%83%A8%E3%82%A6%E3%83%8F%E3%82%A6%E3%83%81%E3%83%AF%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="タヨウハウチワマメの花" class="wp-image-5490" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.a-タヨウハウチワマメ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.a-タヨウハウチワマメ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.a-タヨウハウチワマメ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.a-タヨウハウチワマメ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.a-タヨウハウチワマメ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>タヨウハウチワマメの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc21">No.1490.b テキセンシスハウチワマメ Lupinus texensis</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名ブルーボネット、ブルーボンネット。一年草。高さ50cmほどになる全体に白色の毛がはえる。茎は直立する。葉は互生する掌状複葉で、5～7個の小葉がつく。小葉は長さ3～10cmで楕円形。長い葉柄がある。茎先に長さ20～50cmの総状花序が直立し、密に花がつく。花は青色の蝶形花で、旗弁に白～黄色の斑点がある。果実は豆果で表面に毛が生える。北アメリカ（テキサス州）原産で日本を含む各国で観賞用に栽培される。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.b-%E3%83%86%E3%82%AD%E3%82%BB%E3%83%B3%E3%82%B7%E3%82%B9%E3%83%8F%E3%82%A6%E3%83%81%E3%83%AF%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.b-%E3%83%86%E3%82%AD%E3%82%BB%E3%83%B3%E3%82%B7%E3%82%B9%E3%83%8F%E3%82%A6%E3%83%81%E3%83%AF%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="テキセンシスハウチワマメの花" class="wp-image-5492" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.b-テキセンシスハウチワマメ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.b-テキセンシスハウチワマメ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.b-テキセンシスハウチワマメ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1490.b-テキセンシスハウチワマメ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>テキセンシスハウチワマメの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc22">No.1492 エニシダ Cytisus scoparius</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">ほうき状に分枝する落葉低木で、枝が濃緑色なので常緑性のように見える（神奈川県植物誌調査会，2018）。枝先はしばしば垂れ下がる。枝や茎は有毛で4～5本の稜があり角ばる。葉はふつう3小葉だが、1小葉に退化することも多い。小葉は長さ7～13mm、幅4～6mm。5月に開花し、葉腋にふつう1花をつける。花は黄色で長さ約15mm。観賞用として庭園によく栽培され、逸出して野生化することがある。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492-%E3%82%A8%E3%83%8B%E3%82%B7%E3%83%80-%E6%9E%9D-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492-%E3%82%A8%E3%83%8B%E3%82%B7%E3%83%80-%E6%9E%9D-1024x768.jpg" alt="エニシダの茎" class="wp-image-5493" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492-エニシダ-枝-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492-エニシダ-枝-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492-エニシダ-枝-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492-エニシダ-枝-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492-エニシダ-枝.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エニシダの茎｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492-%E3%82%A8%E3%83%8B%E3%82%B7%E3%83%80-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492-%E3%82%A8%E3%83%8B%E3%82%B7%E3%83%80-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="エニシダの葉" class="wp-image-5494" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492-エニシダ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492-エニシダ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492-エニシダ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492-エニシダ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492-エニシダ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エニシダの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc23">No.1492.a ヒメエニシダ Cytisus x spachianus</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">暖地で鉢植えや庭木にされる常緑の雑種（林，2014）。エニシダに比べ、葉柄が長く、花は枝先に房になってつき、樹高1m前後。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-%E3%83%92%E3%83%A1%E3%82%A8%E3%83%8B%E3%82%B7%E3%83%80-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-%E3%83%92%E3%83%A1%E3%82%A8%E3%83%8B%E3%82%B7%E3%83%80-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヒメエニシダの葉上面" class="wp-image-5495" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-ヒメエニシダ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-ヒメエニシダ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-ヒメエニシダ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-ヒメエニシダ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-ヒメエニシダ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヒメエニシダの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-%E3%83%92%E3%83%A1%E3%82%A8%E3%83%8B%E3%82%B7%E3%83%80-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-%E3%83%92%E3%83%A1%E3%82%A8%E3%83%8B%E3%82%B7%E3%83%80-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヒメエニシダの葉下面" class="wp-image-5496" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-ヒメエニシダ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-ヒメエニシダ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-ヒメエニシダ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-ヒメエニシダ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-ヒメエニシダ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヒメエニシダの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-%E3%83%92%E3%83%A1%E3%82%A8%E3%83%8B%E3%82%B7%E3%83%80-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-%E3%83%92%E3%83%A1%E3%82%A8%E3%83%8B%E3%82%B7%E3%83%80-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ヒメエニシダの花" class="wp-image-5497" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-ヒメエニシダ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-ヒメエニシダ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-ヒメエニシダ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-ヒメエニシダ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.a-ヒメエニシダ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヒメエニシダの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc24">No.1492.b イタチハギ Amorpha fruticosa</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名クロバナエンジュ（神奈川県植物誌調査会，2018）。落葉低木。頂小葉をもつ羽状複葉で小葉はややずれてつき、下面に腺点がある。葉だけだと、ハリエンジュやクララなどと間違われることがあるが、この腺点がよい特徴になる。5～6月に枝先に数個の穂状花序をつけ、多数のほぼ無柄の黒紫色の花をつける。雄しべは花弁から伸び出し、橙色の葯が目立つ。豆果は長さ約1cmで、表面には、萼とともに水ぶくれ状の腺点がある。北アメリカ原産の帰化植物で、砂防用に植栽されたものが、野生化して広がっている。川原や路傍に生え、林道工事などに伴って山地にも多数が植栽され、野生化している。</p>


<a href="https://ecological-information.com/archives/209" title="イタチハギとハリエンジュ（ニセアカシア）の違いは？似た種類の見分け方を解説！なぜ要注意外来生物？2種は対照的な花と果実を持っていた！？" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><div class="blogcard-label internal-blogcard-label"><span class="fa"></span></div><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img loading="lazy" decoding="async" width="160" height="90" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/amorpha-fruticosa-flower-160x90.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/amorpha-fruticosa-flower-160x90.jpg 160w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/amorpha-fruticosa-flower-120x68.jpg 120w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/amorpha-fruticosa-flower-320x180.jpg 320w" sizes="(max-width: 160px) 100vw, 160px"></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">イタチハギとハリエンジュ（ニセアカシア）の違いは？似た種類の見分け方を解説！なぜ要注意外来生物？2種は対照的な花と果実を持っていた！？</div><div class="blogcard-snippet internal-blogcard-snippet">イタチハギとハリエンジュは同じくマメ科で葉は多数の小葉からなる奇数羽状複葉である上に緑化に利用され、同じような環境で野生化することから混同されることがあります。日本ではどちらも生態系被害防止外来種（旧要注意外来生物）です。この2種は刺の有無…</div></div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://ecological-information.com" alt="ecological-information.com" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" width="16" height="16"></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">ecological-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.09.16</div></div></div></div></a>


<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-%E3%82%A4%E3%82%BF%E3%83%81%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-%E3%82%A4%E3%82%BF%E3%83%81%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="イタチハギの葉上面" class="wp-image-834" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-イタチハギ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-イタチハギ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-イタチハギ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-イタチハギ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-イタチハギ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>イタチハギの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-%E3%82%A4%E3%82%BF%E3%83%81%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-%E3%82%A4%E3%82%BF%E3%83%81%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="イタチハギの葉下面" class="wp-image-836" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-イタチハギ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-イタチハギ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-イタチハギ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-イタチハギ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-イタチハギ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>イタチハギの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.b-%E3%82%A4%E3%82%BF%E3%83%81%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.b-%E3%82%A4%E3%82%BF%E3%83%81%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="イタチハギの花" class="wp-image-5498" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.b-イタチハギ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.b-イタチハギ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.b-イタチハギ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1492.b-イタチハギ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>イタチハギの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-%E3%82%A4%E3%82%BF%E3%83%81%E3%83%8F%E3%82%AE-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-%E3%82%A4%E3%82%BF%E3%83%81%E3%83%8F%E3%82%AE-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="イタチハギの果実" class="wp-image-837" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-イタチハギ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-イタチハギ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-イタチハギ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-イタチハギ-果実-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1492.b-イタチハギ-果実.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>イタチハギの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc25">No.1495 シロツメクサ Trifolium repens</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎は地上をはい、ところどころの節から根を出す。葉と花序はそれぞれ長い柄をもち、立ち上がる。葉は3小葉で両面無毛。花は白色で、ほぼ球形の花序をつくる。萼と花冠は宿存し、枯れた姿で豆果を包む。ヨーロッパ原産の帰化植物で、江戸時代末期に持ち込まれたが、その後、牧草として輸入されたものが全国に広がった。路傍や空き地、農耕地周辺などに生える。また、砂防や林道の工事に伴い、山地にも進入している。花が淡紅色のものはモモイロシロツメクサ f. <em>roseum</em> といい、母種に混ざって稀に見られる。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1495-%E3%82%B7%E3%83%AD%E3%83%84%E3%83%A1%E3%82%AF%E3%82%B5-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1495-%E3%82%B7%E3%83%AD%E3%83%84%E3%83%A1%E3%82%AF%E3%82%B5-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="シロツメクサの葉" class="wp-image-5499" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1495-シロツメクサ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1495-シロツメクサ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1495-シロツメクサ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1495-シロツメクサ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>シロツメクサの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1495-%E3%82%B7%E3%83%AD%E3%83%84%E3%83%A1%E3%82%AF%E3%82%B5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1495-%E3%82%B7%E3%83%AD%E3%83%84%E3%83%A1%E3%82%AF%E3%82%B5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="シロツメクサの花" class="wp-image-5500" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1495-シロツメクサ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1495-シロツメクサ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1495-シロツメクサ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1495-シロツメクサ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>シロツメクサの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc26">No.1496 ムラサキツメクサ Trifolium pratense</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名アカツメクサ（神奈川県植物誌調査会，2018）。多年草。葉は花序に接した1対が対生するほかは互生。花序は頂生し、花柄が短いので対生する葉の間に半ば埋まりほぼ球形。花は淡紅色、ほとんど無柄。萼は筒形で先は5裂、最下片はほかの4個の萼歯のほぼ2倍の長さがある。ヨーロッパ原産の帰化植物で、牧草として明治維新の頃に渡来し、その後、全国に野生化した。山地の高所を除いて広く分布し、農耕地周辺の土手や路傍に生える。花が白いものはシロバナアカツメクサ（別名セッカツメクサ） f. <em>albiflorum</em> といい、母種に混ざって稀に採集される。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1496-%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%82%B5%E3%82%AD%E3%83%84%E3%83%A1%E3%82%AF%E3%82%B5-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1496-%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%82%B5%E3%82%AD%E3%83%84%E3%83%A1%E3%82%AF%E3%82%B5-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ムラサキツメクサの葉" class="wp-image-5501" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1496-ムラサキツメクサ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1496-ムラサキツメクサ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1496-ムラサキツメクサ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1496-ムラサキツメクサ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ムラサキツメクサの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1496-%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%82%B5%E3%82%AD%E3%83%84%E3%83%A1%E3%82%AF%E3%82%B5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1496-%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%82%B5%E3%82%AD%E3%83%84%E3%83%A1%E3%82%AF%E3%82%B5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ムラサキツメクサの花" class="wp-image-5502" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1496-ムラサキツメクサ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1496-ムラサキツメクサ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1496-ムラサキツメクサ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1496-ムラサキツメクサ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ムラサキツメクサの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc27">No.1498.a コメツブツメクサ Trifolium dubium</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">一年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎は立つか地表に広がって高さ20～40cm。葉は3小葉、小葉は楕円形から倒卵形。頂小葉の先端は鈍頭からやや凹む。長さ1～2cmの葉より長い枝を葉腋から出し、頂に花柄の短い淡黄色の花を5～15個つける。萼は5裂し、中～下部の裂片は萼筒より長い。花は後に淡褐色に変わり豆果を包む。ヨーロッパ原産の帰化植物。路傍や空き地に生える。牧野の標本から明治時代に渡来したことが分かっており、東京赤羽付近で採集されたものに和名を与えた。その後、日本各地に帰化し、本州（中部以南）ではやや普通に見られる。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1498.a-%E3%82%B3%E3%83%A1%E3%83%84%E3%83%96%E3%83%84%E3%83%A1%E3%82%AF%E3%82%B5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1498.a-%E3%82%B3%E3%83%A1%E3%83%84%E3%83%96%E3%83%84%E3%83%A1%E3%82%AF%E3%82%B5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="コメツブツメクサの花" class="wp-image-5503" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1498.a-コメツブツメクサ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1498.a-コメツブツメクサ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1498.a-コメツブツメクサ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1498.a-コメツブツメクサ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>コメツブツメクサの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc28">No.1498.b クスダマツメクサ Trifolium campestre</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">一年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。コメツブツメクサに似るが、葉、花ともにやや大きい。花序には20～30個の花をつけること、花冠は果時に著しく大きくなることで区別できる。ヨーロッパ原産の帰化植物。横浜に帰化したから、上記の和名をつけた。その後、本州の所々から散発的に採られているが、コメツブツメクサより少ない。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1498.b-%E3%82%AF%E3%82%B9%E3%83%80%E3%83%9E%E3%83%84%E3%83%A1%E3%82%AF%E3%82%B5-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1498.b-%E3%82%AF%E3%82%B9%E3%83%80%E3%83%9E%E3%83%84%E3%83%A1%E3%82%AF%E3%82%B5-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" alt="クスダマツメクサの花" class="wp-image-5504" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1498.b-クスダマツメクサ-全形-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1498.b-クスダマツメクサ-全形-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1498.b-クスダマツメクサ-全形-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1498.b-クスダマツメクサ-全形-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1498.b-クスダマツメクサ-全形.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>クスダマツメクサの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc29">No.1502 ムラサキウマゴヤシ Medicago sativa</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎は直立し、高さ80cmに達し、上部で分枝する。小葉は狭楕円形で長さが幅の3～6倍あり、この点だけでもウマゴヤシ属のほかの種と見分けられる。托葉は狭披針形、全縁。花は紫色から青紫色、10～30花が集まって総状花序につく。萼裂片は線形。豆果は偏平、1～3回らせん状に巻き、刺はなく、表面に網目状の脈があり、種子を数個入れる。地中海沿岸原産の帰化植物で、明治初年に牧草として輸入され、全国に野生化した。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1502-%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%82%B5%E3%82%AD%E3%82%A6%E3%83%9E%E3%82%B4%E3%83%A4%E3%82%B7-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1502-%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%82%B5%E3%82%AD%E3%82%A6%E3%83%9E%E3%82%B4%E3%83%A4%E3%82%B7-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ムラサキウマゴヤシの花" class="wp-image-5505" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1502-ムラサキウマゴヤシ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1502-ムラサキウマゴヤシ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1502-ムラサキウマゴヤシ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1502-ムラサキウマゴヤシ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ムラサキウマゴヤシの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc30">No.1503 ミヤコグサ Lotus corniculatus subsp. japonicus</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎は無毛で、基部は地をはって、先端は斜めに立ち上がる。おもに5～6月に開花し、散形花序に1～3、多くは2花をつける。花は鮮黄色で、長さ約15mm。豆果は長さ2～3cmの線形で熟すと裂開して種子をはじき飛ばす。北海道・本州・四国・九州・琉球；朝鮮・中国・ヒマラヤに分布する。土堤や路傍、芝地などに生える。本種には萼が無毛のものと、長毛が散生するものがあり、後者はその点ではセイヨウミヤコグサと一致するが、葉面と茎が無毛で、花がほぼ2個ずつついている場合にはミヤコグサとされる。花後、花弁が紅色に変わるものはニシキミヤコグサ f. <em>versicolor</em> といい、稀に見られる。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1503-%E3%83%9F%E3%83%A4%E3%82%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1503-%E3%83%9F%E3%83%A4%E3%82%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ミヤコグサの葉" class="wp-image-5506" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1503-ミヤコグサ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1503-ミヤコグサ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1503-ミヤコグサ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1503-ミヤコグサ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1503-ミヤコグサ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ミヤコグサの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1503-%E3%83%9F%E3%83%A4%E3%82%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%8A%B1%E5%BA%8F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1503-%E3%83%9F%E3%83%A4%E3%82%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%8A%B1%E5%BA%8F-1024x768.jpg" alt="ミヤコグサの花" class="wp-image-5507" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1503-ミヤコグサ-花序-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1503-ミヤコグサ-花序-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1503-ミヤコグサ-花序-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1503-ミヤコグサ-花序-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1503-ミヤコグサ-花序.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ミヤコグサの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc31">No.1504 セイヨウミヤコグサ Lotus corniculatus subsp. corniculatus</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">ヨーロッパ原産の帰化植物で在来のミヤコグサの基本亜種にあたる（神奈川県植物誌調査会，2018）。市街地の路傍や空き地などで記録される。ミヤコグサとの違いは微妙であり、萼裂片は萼筒より短いか同長、3～8花がつき、茎と葉はふつう白軟毛があることなどで区別できる。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1504-%E3%82%BB%E3%82%A4%E3%83%A8%E3%82%A6%E3%83%9F%E3%83%A4%E3%82%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1504-%E3%82%BB%E3%82%A4%E3%83%A8%E3%82%A6%E3%83%9F%E3%83%A4%E3%82%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="セイヨウミヤコグサの花" class="wp-image-5508" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1504-セイヨウミヤコグサ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1504-セイヨウミヤコグサ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1504-セイヨウミヤコグサ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1504-セイヨウミヤコグサ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>セイヨウミヤコグサの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc32">No.1505 コマツナギ Indigofera pseudotinctoria</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">落葉小低木（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎はふつう斜めに立ち長さ1m前後になる。葉は10枚前後の小葉からなる奇数羽状複葉で、小葉は長楕円形で長さ2cm前後、上下面とも丁字毛が生える。7～9月に開花し、花は紅紫色で葉腋から出る短い総状花序に密につく。虫が触れると雄ずい群と雌しべが竜骨弁からはね上がる。豆果は長さ3cmの円柱形で、熟すと裂開して種子をはじき飛ばす。本州・四国・九州；朝鮮・中国に分布する。土堤、林縁等に生える。花が白い個体をシロバナコマツナギ f. <em>albiflora</em> といい、稀に見られる。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-%E3%82%B3%E3%83%9E%E3%83%84%E3%83%8A%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-%E3%82%B3%E3%83%9E%E3%83%84%E3%83%8A%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="コマツナギの葉上面" class="wp-image-5509" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-コマツナギ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-コマツナギ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-コマツナギ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-コマツナギ-葉上面.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>コマツナギの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-%E3%82%B3%E3%83%9E%E3%83%84%E3%83%8A%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-%E3%82%B3%E3%83%9E%E3%83%84%E3%83%8A%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="コマツナギの葉下面" class="wp-image-5511" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-コマツナギ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-コマツナギ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-コマツナギ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-コマツナギ-葉下面.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>コマツナギの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-%E3%82%B3%E3%83%9E%E3%83%84%E3%83%8A%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-%E3%82%B3%E3%83%9E%E3%83%84%E3%83%8A%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="コマツナギの花" class="wp-image-5512" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-コマツナギ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-コマツナギ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-コマツナギ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1505-コマツナギ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>コマツナギの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc33">No.1510 フジ Wisteria floribunda</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名ノダフジ（神奈川県植物誌調査会，2018）。落葉つる性木本。つるは左巻で樹木に巻きついて高く登り、若いときには有毛で後に無毛となる。小葉は楕円形で先が尖り、11～19枚。5月ごろ、本年枝の先に大型の総状花序を下向きにつけ、花序の長さは30cm程度だが、ときにはさらに長く伸びる。花は紫色で、長さ約2cm、クマバチがよく訪花する。豆果はやや偏平でビロード状に短毛を密生し長さ20cmに達し、熟すとはじけて2片に分かれ、直径約12mmの円盤状の種子をはじき飛ばす。種子は褐色で、表面に不規則な濃褐色の模様がある。本州・四国・九州に分布する。林縁や明るい林内に生える。</p>


<a href="https://ecological-information.com/archives/1000" title="フジ・ヤマフジ・ナツフジの違いは？似た種類の見分け方を解説！なぜ日本人から愛される？花はクマバチ専用だった？藤の豆はカチンと弾け飛ぶ？" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><div class="blogcard-label internal-blogcard-label"><span class="fa"></span></div><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img loading="lazy" decoding="async" width="160" height="90" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/04/07.1510-%E3%83%95%E3%82%B8-%E8%8A%B1-160x90.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/04/07.1510-フジ-花-160x90.jpg 160w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/04/07.1510-フジ-花-120x68.jpg 120w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/04/07.1510-フジ-花-320x180.jpg 320w" sizes="(max-width: 160px) 100vw, 160px"></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">フジ・ヤマフジ・ナツフジの違いは？似た種類の見分け方を解説！なぜ日本人から愛される？花はクマバチ専用だった？藤の豆はカチンと弾け飛ぶ？</div><div class="blogcard-snippet internal-blogcard-snippet">フジ・ヤマフジ・ナツフジは現在でも藤棚が用意されるほど、人気のマメ科の植物です。しかしその3種の判別は慣れるまで大変です。この同定には花期やつるの巻く方向を調べることがとても重要です。歴史も古く日本の奈良時代に成立した最古の文献である『古事…</div></div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://ecological-information.com" alt="ecological-information.com" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" width="16" height="16"></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">ecological-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.09.22</div></div></div></div></a>


<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1510-%E3%83%95%E3%82%B8-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1510-%E3%83%95%E3%82%B8-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="フジの葉" class="wp-image-5513" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1510-フジ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1510-フジ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1510-フジ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1510-フジ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1510-フジ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>フジの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/04/07.1510-%E3%83%95%E3%82%B8-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/04/07.1510-%E3%83%95%E3%82%B8-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="フジの花" class="wp-image-13486" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/04/07.1510-フジ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/04/07.1510-フジ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/04/07.1510-フジ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/04/07.1510-フジ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/04/07.1510-フジ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>フジの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1510-%E3%83%95%E3%82%B8-%E6%9C%AA%E7%86%9F%E6%9E%9C-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1510-%E3%83%95%E3%82%B8-%E6%9C%AA%E7%86%9F%E6%9E%9C-1024x768.jpg" alt="フジの未熟果" class="wp-image-5514" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1510-フジ-未熟果-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1510-フジ-未熟果-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1510-フジ-未熟果-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1510-フジ-未熟果-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1510-フジ-未熟果.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>フジの未熟果｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc34">No.1510.1 シロバナフジ Wisteria floribunda f. alba</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">白色の花を咲かせるフジの園芸品種。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1510.1-%E3%82%B7%E3%83%AD%E3%83%90%E3%83%8A%E3%83%95%E3%82%B8-%E8%8A%B1%E5%BA%8F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1510.1-%E3%82%B7%E3%83%AD%E3%83%90%E3%83%8A%E3%83%95%E3%82%B8-%E8%8A%B1%E5%BA%8F-1024x768.jpg" alt="シロバナフジの花" class="wp-image-1002" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1510.1-シロバナフジ-花序-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1510.1-シロバナフジ-花序-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1510.1-シロバナフジ-花序-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1510.1-シロバナフジ-花序.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>シロバナフジの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc35">No.1512 ナツフジ Wisteria japonica</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">落葉つる性木本（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎は左巻き（前から見て右から左へ巻きながら登る）で、全体の姿はフジに似るが、花序は細く長い。花は緑白色で夏に開花する。本州（東海地方以西）・四国・九州に分布する。丘陵地の林内～林縁に生える。東日本でも公園や寺社の近くで、移入された個体からの2次的な広がりが見られる事がある。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/05/07.1512-%E3%83%8A%E3%83%84%E3%83%95%E3%82%B8-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/05/07.1512-%E3%83%8A%E3%83%84%E3%83%95%E3%82%B8-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ナツフジの葉上面" class="wp-image-13693" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/05/07.1512-ナツフジ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/05/07.1512-ナツフジ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/05/07.1512-ナツフジ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/05/07.1512-ナツフジ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/05/07.1512-ナツフジ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ナツフジの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/05/07.1512-%E3%83%8A%E3%83%84%E3%83%95%E3%82%B8-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/05/07.1512-%E3%83%8A%E3%83%84%E3%83%95%E3%82%B8-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ナツフジの葉下面" class="wp-image-13695" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/05/07.1512-ナツフジ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/05/07.1512-ナツフジ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/05/07.1512-ナツフジ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/05/07.1512-ナツフジ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2024/05/07.1512-ナツフジ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ナツフジの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc36">No.1520 ゲンゲ Astragalus sinicus</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名レンゲ（神奈川県植物誌調査会，2018）。越年草。茎の基部はやや地面をはって、多数分枝する。葉は10個前後の小葉をつける奇数羽状複葉で、小葉は楕円形。4～5月に開花し、葉腋から長い柄を立てて、その先に10個前後の花をやや散形につける。花は紅紫色で、長さ約12mm。竜骨弁が翼弁より大きく、その先は幅広い。豆果は無毛で2室に分かれ、黒く熟す。中国原産で、古い時代から水田に緑肥として栽培され、また野生化している。水田や川岸などの湿地に生える。花が白いものはシロバナゲンゲ f. <em>leucanthus</em> という。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-%E3%82%B2%E3%83%B3%E3%82%B2-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-%E3%82%B2%E3%83%B3%E3%82%B2-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ゲンゲの葉上面" class="wp-image-5516" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ゲンゲの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-%E3%82%B2%E3%83%B3%E3%82%B2-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-%E3%82%B2%E3%83%B3%E3%82%B2-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ゲンゲの葉下面" class="wp-image-5517" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ゲンゲの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-%E3%82%B2%E3%83%B3%E3%82%B2-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-%E3%82%B2%E3%83%B3%E3%82%B2-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ゲンゲの花" class="wp-image-5518" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ゲンゲの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-%E3%82%B2%E3%83%B3%E3%82%B2-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-%E3%82%B2%E3%83%B3%E3%82%B2-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="ゲンゲの果実" class="wp-image-5519" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-果実-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1520-ゲンゲ-果実.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ゲンゲの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc37">No.1523 レブンソウ Oxytropis megalantha</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草。草丈10～20cm。根茎は太くて木質、株を作って分枝し、全体に斜上する淡黄白色～白色の絹毛が密生する。葉は根元に集まり、長さ10～20cm、奇数羽状複葉で小葉は17～23個つける。小葉は狭長楕円形～狭卵形、長さ10～20mm、幅5～8ｍｍ。鋭頭で基部はくさび形、質はやや厚く、裏面には特に毛が密生する。托葉は長さ15～20ｍｍ。花期は6～7月。花は10～20cmの花茎を伸ばし、総状花序に5～15個、蝶形花をつける。花冠は紅紫色で長さ約2cm。萼は長さ約1.2cm、5裂し、裂片は狭卵形で鋭頭、長さ約3mm。北海道（礼文島）に分布し、日本固有種。海岸近くの礫地や草地に生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1523-%E3%83%AC%E3%83%96%E3%83%B3%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1523-%E3%83%AC%E3%83%96%E3%83%B3%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="レブンソウの葉" class="wp-image-5520" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1523-レブンソウ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1523-レブンソウ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1523-レブンソウ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1523-レブンソウ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1523-レブンソウ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>レブンソウの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc38">No.1526 ハリエンジュ Robinia pseudoacacia</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名ニセアカシア（神奈川県植物誌調査会，2018）。落葉高木。茎や葉は始め毛があるが、後にほぼ無毛。托葉は、若木や徒長枝では著しい刺となるが、花序のつくような枝では目立たない。5月に開花し、本年枝の葉腋から大型の総状花序を下垂する。花は白色、長さ約2cmで、よい香りがあり、ミツバチの蜜源としてよく利用される。豆果は長さ8cm前後で、やや曲がった広線形。北アメリカ原産の帰化植物で、1875年ごろ渡来した。砂防用、観賞用に多く植栽され、川岸・土堤・崩壊地などでしばしば野生状態で見られる。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526-%E3%83%8F%E3%83%AA%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%83%A5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526-%E3%83%8F%E3%83%AA%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%83%A5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ハリエンジュの花" class="wp-image-5521" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526-ハリエンジュ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526-ハリエンジュ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526-ハリエンジュ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526-ハリエンジュ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハリエンジュの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc39">No.1526.1 トゲナシハリエンジュ Robinia pseudoacacia f. inermis</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">刺がない個体をハリエンジュの変種（神奈川県植物誌調査会，2018）。稀に見られる。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-%E3%83%88%E3%82%B2%E3%83%8A%E3%82%B7%E3%83%8F%E3%83%AA%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%83%A5-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-%E3%83%88%E3%82%B2%E3%83%8A%E3%82%B7%E3%83%8F%E3%83%AA%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%83%A5-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="トゲナシハリエンジュの葉上面" class="wp-image-5522" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-トゲナシハリエンジュ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-トゲナシハリエンジュ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-トゲナシハリエンジュ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-トゲナシハリエンジュ-葉上面.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>トゲナシハリエンジュの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-%E3%83%88%E3%82%B2%E3%83%8A%E3%82%B7%E3%83%8F%E3%83%AA%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%83%A5-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-%E3%83%88%E3%82%B2%E3%83%8A%E3%82%B7%E3%83%8F%E3%83%AA%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%83%A5-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="トゲナシハリエンジュの葉下面" class="wp-image-5523" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-トゲナシハリエンジュ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-トゲナシハリエンジュ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-トゲナシハリエンジュ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-トゲナシハリエンジュ-葉下面.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>トゲナシハリエンジュの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-%E3%83%88%E3%82%B2%E3%83%8A%E3%82%B7%E3%83%8F%E3%83%AA%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%83%A5-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-%E3%83%88%E3%82%B2%E3%83%8A%E3%82%B7%E3%83%8F%E3%83%AA%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%83%A5-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" alt="トゲナシハリエンジュの樹皮" class="wp-image-5524" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-トゲナシハリエンジュ-樹皮-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-トゲナシハリエンジュ-樹皮-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-トゲナシハリエンジュ-樹皮-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1526.1-トゲナシハリエンジュ-樹皮.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>トゲナシハリエンジュの樹皮｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc40">No.1530 マルバヌスビトハギ Hylodesmum podocarpum subsp. podocarpum</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎は直立して、葉を疎らにつけ、3小葉で有毛、頂小葉は倒広卵形。9～10月に開花し、茎頂と上部の葉腋に総状の花序を出し、花は長さ3～5mmで淡紅色。節果は2個の小節果からなり、萼との間に短い柄がある。本州・四国・九州；中国～インドに分布する。林縁や土堤に生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-%E3%83%9E%E3%83%AB%E3%83%90%E3%83%8C%E3%82%B9%E3%83%93%E3%83%88%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-%E3%83%9E%E3%83%AB%E3%83%90%E3%83%8C%E3%82%B9%E3%83%93%E3%83%88%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="マルバヌスビトハギの葉" class="wp-image-5525" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-マルバヌスビトハギ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-マルバヌスビトハギ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-マルバヌスビトハギ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-マルバヌスビトハギ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>マルバヌスビトハギの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-%E3%83%9E%E3%83%AB%E3%83%90%E3%83%8C%E3%82%B9%E3%83%93%E3%83%88%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-%E3%83%9E%E3%83%AB%E3%83%90%E3%83%8C%E3%82%B9%E3%83%93%E3%83%88%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="マルバヌスビトハギの花" class="wp-image-5526" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-マルバヌスビトハギ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-マルバヌスビトハギ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-マルバヌスビトハギ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-マルバヌスビトハギ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>マルバヌスビトハギの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-%E3%83%9E%E3%83%AB%E3%83%90%E3%83%8C%E3%82%B9%E3%83%93%E3%83%88%E3%83%8F%E3%82%AE-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-%E3%83%9E%E3%83%AB%E3%83%90%E3%83%8C%E3%82%B9%E3%83%93%E3%83%88%E3%83%8F%E3%82%AE-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="マルバヌスビトハギの果実" class="wp-image-5527" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-マルバヌスビトハギ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-マルバヌスビトハギ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-マルバヌスビトハギ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1530-マルバヌスビトハギ-果実.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>マルバヌスビトハギの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc41">No.1531 ヌスビトハギ Hylodesmum podocarpum subsp. oxyphyllum var. japonicum</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。前種に似るが、茎はよく分枝し、葉は狭卵形で質がやや薄い。花は小型で、近似種と同様、虫が触れると雄ずい群と雌しべが竜骨弁からはじけ出す。陽当たりの悪い場所に生えた成長の悪い個体は、次種によく似た姿をすることがあり、はっきり区別できないこともある。北海道・本州・四国・九州・琉球；朝鮮・中国～東南アジアに分布する。林縁や草原に生える。花が白い個体をシロバナヌスビトハギ f. <em>albiflorum</em> といい、稀に見られる。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1531-%E3%83%8C%E3%82%B9%E3%83%93%E3%83%88%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1531-%E3%83%8C%E3%82%B9%E3%83%93%E3%83%88%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ヌスビトハギの葉上面" class="wp-image-5528" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1531-ヌスビトハギ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1531-ヌスビトハギ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1531-ヌスビトハギ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1531-ヌスビトハギ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1531-ヌスビトハギ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヌスビトハギの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1531-%E3%83%8C%E3%82%B9%E3%83%93%E3%83%88%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1531-%E3%83%8C%E3%82%B9%E3%83%93%E3%83%88%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ヌスビトハギの花" class="wp-image-5529" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1531-ヌスビトハギ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1531-ヌスビトハギ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1531-ヌスビトハギ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1531-ヌスビトハギ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1531-ヌスビトハギ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヌスビトハギの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc42">No.1532 ヤブハギ Hylodesmum podocarpum subsp. oxyphyllum var. mandshuricum</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。葉形や花、節果は前種に似るが、茎は直立してあまり分枝せず、葉柄の長い数枚の葉が1ヶ所に集まってつく。葉は質が薄く、毛が少ない。北海道・本州・四国・九州；朝鮮・中国・ウスリーに分布する。丘陵地～山地の樹林内に生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヤブハギの葉上面" class="wp-image-5530" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-ヤブハギ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-ヤブハギ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-ヤブハギ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-ヤブハギ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-ヤブハギ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤブハギの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヤブハギの葉下面" class="wp-image-5531" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-ヤブハギ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-ヤブハギ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-ヤブハギ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-ヤブハギ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-ヤブハギ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤブハギの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ヤブハギの花" class="wp-image-5532" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-ヤブハギ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-ヤブハギ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-ヤブハギ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-ヤブハギ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1532-ヤブハギ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤブハギの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc43">No.1537 フジカンゾウ Hylodesmum oldhamii</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎は直立して高さ1mに達し、葉は5～7小葉からなり、小葉は長楕円形で先が尖る。8～9月に、茎頂と上部の葉腋に総状花序をつけ、淡紅色で長さ約1cmの花をつける。豆果は大型で萼との間に約1cmの柄があり、小節果は長さ12～16mmで、1～2個が連結してつく。本州・四国・九州；朝鮮・中国に分布する。丘陵地の樹林内に生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1537-%E3%83%95%E3%82%B8%E3%82%AB%E3%83%B3%E3%82%BE%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1537-%E3%83%95%E3%82%B8%E3%82%AB%E3%83%B3%E3%82%BE%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="フジカンゾウの葉上面" class="wp-image-5533" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1537-フジカンゾウ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1537-フジカンゾウ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1537-フジカンゾウ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1537-フジカンゾウ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>フジカンゾウの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1537-%E3%83%95%E3%82%B8%E3%82%AB%E3%83%B3%E3%82%BE%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1537-%E3%83%95%E3%82%B8%E3%82%AB%E3%83%B3%E3%82%BE%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="フジカンゾウの花、果実" class="wp-image-5534" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1537-フジカンゾウ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1537-フジカンゾウ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1537-フジカンゾウ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1537-フジカンゾウ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>フジカンゾウの花、果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc44">No.1539.a アレチヌスビトハギ Desmodium paniculatum</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">一年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎は直立し高さ50～60cm。葉は3小葉からなり、小葉は狭卵形。9～10月に開花し、茎頂と上部の葉腋に総状花序をつけ、淡紅色で長さ6～9mmの花をつける。豆果は4～6の小節果からなり、一方から浅くくびれ、萼との間に柄はない。北アメリカ原産の帰化植物で、市街地の路傍や川原などに生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-%E3%82%A2%E3%83%AC%E3%83%81%E3%83%8C%E3%82%B9%E3%83%93%E3%83%88%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-%E3%82%A2%E3%83%AC%E3%83%81%E3%83%8C%E3%82%B9%E3%83%93%E3%83%88%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="アレチヌスビトハギの葉上面" class="wp-image-5537" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-アレチヌスビトハギ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-アレチヌスビトハギ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-アレチヌスビトハギ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-アレチヌスビトハギ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>アレチヌスビトハギの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-%E3%82%A2%E3%83%AC%E3%83%81%E3%83%8C%E3%82%B9%E3%83%93%E3%83%88%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-%E3%82%A2%E3%83%AC%E3%83%81%E3%83%8C%E3%82%B9%E3%83%93%E3%83%88%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="アレチヌスビトハギの花" class="wp-image-5539" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-アレチヌスビトハギ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-アレチヌスビトハギ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-アレチヌスビトハギ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-アレチヌスビトハギ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>アレチヌスビトハギの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-%E3%82%A2%E3%83%AC%E3%83%81%E3%83%8C%E3%82%B9%E3%83%93%E3%83%88%E3%83%8F%E3%82%AE-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-%E3%82%A2%E3%83%AC%E3%83%81%E3%83%8C%E3%82%B9%E3%83%93%E3%83%88%E3%83%8F%E3%82%AE-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="アレチヌスビトハギの果実" class="wp-image-5540" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-アレチヌスビトハギ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-アレチヌスビトハギ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-アレチヌスビトハギ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1539.a-アレチヌスビトハギ-果実.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>アレチヌスビトハギの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc45">No.1543 ミヤギノハギ Lespedeza thunbergii subsp. thunbergii f. thunbergii</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">落葉低木（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎の先はしばしば垂れ下がる。小葉は長楕円形で先端は尖り、上面は幼時だけ軟毛があり、下面には圧毛がある。9～10月に開花し、花は葉腋から出る長い総状花序にややまばらにつく。萼裂片は先が尖り、最下の1個が特に長くて萼筒より長い。花はふつう紅紫色だが、白色の品種もよく栽培されている。豆果は長楕円形。北陸地方に自然分布するケハギ subsp. <em>patens</em> に近縁な栽培種であるが、ケハギの変異の中から選抜育成された品種であるという見解と、他種との雑種起源であろうという見解がある。神奈川県植物誌調査会（2018）は「どちらの見解をとった場合にもミヤギノハギ自体の学名は変わらない。ケハギの学名は変わってくるが、ここではその議論には深入りはしないでおく」としている。公園や庭によく栽培され、ときに逸出して土堤などに野生状態で見られる。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1543-%E3%83%9F%E3%83%A4%E3%82%AE%E3%83%8E%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1543-%E3%83%9F%E3%83%A4%E3%82%AE%E3%83%8E%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ミヤギノハギの葉" class="wp-image-5541" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1543-ミヤギノハギ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1543-ミヤギノハギ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1543-ミヤギノハギ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1543-ミヤギノハギ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ミヤギノハギの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc46">No.1544.1 ニシキハギ Lespedeza thunbergii subsp. thunbergii ‘Nipponica’</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">落葉低木（神奈川県植物誌調査会，2018）。葉の上面全体に宿存する微細な圧毛があることが特徴で、花は紅紫色。萼裂片は鋭頭で3脈が目立ち、萼筒より長い。前種と同様、萼はやや2形で、豆果は小型の萼の花から熟すと思われる。豆果は広楕円形。本州（中部以西）・四国・九州；朝鮮・中国東北部に自然分布するビッチュウヤマハギにもっとも近縁だが、栽培下にあるニシキハギがビッチュウヤマハギそのものなのか、何らかのその雑種起源かは判断できないとして、栽培種としての扱いにされている。公園や庭によく栽培され、ときに逸出して土堤や路傍に野生状態で見られる。白花品のシラハギ f. <em>alba</em> もよく栽培される。また紅紫色の花と白い花が混じって咲くものをソメワケハギ f. <em>versicolor</em> という。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-%E3%83%8B%E3%82%B7%E3%82%AD%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-%E3%83%8B%E3%82%B7%E3%82%AD%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ニシキハギの葉上面" class="wp-image-5542" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-ニシキハギ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-ニシキハギ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-ニシキハギ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-ニシキハギ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-ニシキハギ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ニシキハギの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-%E3%83%8B%E3%82%B7%E3%82%AD%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-%E3%83%8B%E3%82%B7%E3%82%AD%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ニシキハギの葉下面" class="wp-image-5543" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-ニシキハギ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-ニシキハギ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-ニシキハギ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-ニシキハギ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-ニシキハギ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ニシキハギの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-%E3%83%8B%E3%82%B7%E3%82%AD%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-%E3%83%8B%E3%82%B7%E3%82%AD%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ニシキハギの花" class="wp-image-5544" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-ニシキハギ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-ニシキハギ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-ニシキハギ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-ニシキハギ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1544.1-ニシキハギ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ニシキハギの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc47">No.1547 ヤマハギ Lespedeza bicolor</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">落葉小低木（神奈川県植物誌調査会，2018）。小葉は楕円形でやや円頭、花序の葉は小型になる傾向がある。成葉でもふつうは上面の中央部に疎らに毛が残り、下面には圧毛がある。花は紅紫色で、長さ10～13mm。萼は4裂し、上側の1歯は先端がわずかに切れ込む。萼裂片は萼筒より短く3脈があり、やや鋭頭。豆果はほぼ円形。北海道・本州・四国・九州；朝鮮・中国・ウスリーに分布する。日当たりのよい草原や林縁に生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-%E3%83%A4%E3%83%9E%E3%83%8F%E3%82%AE-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-%E3%83%A4%E3%83%9E%E3%83%8F%E3%82%AE-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" alt="ヤマハギの樹形" class="wp-image-5545" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-全形-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-全形-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-全形-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-全形-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-全形.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤマハギの樹形｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-%E3%83%A4%E3%83%9E%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-%E3%83%A4%E3%83%9E%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヤマハギの葉上面" class="wp-image-5538" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤマハギの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-%E3%83%A4%E3%83%9E%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-%E3%83%A4%E3%83%9E%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヤマハギの葉下面" class="wp-image-5546" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤマハギの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-%E3%83%A4%E3%83%9E%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-%E3%83%A4%E3%83%9E%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ヤマハギの花" class="wp-image-5547" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤマハギの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-%E3%83%A4%E3%83%9E%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%90%BC%E7%89%87-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-%E3%83%A4%E3%83%9E%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%90%BC%E7%89%87-1024x768.jpg" alt="ヤマハギの萼片" class="wp-image-5548" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-萼片-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-萼片-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-萼片-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-萼片-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1547-ヤマハギ-萼片.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤマハギの萼片｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc48">No.1548 マルバハギ Lespedeza cyrtobotrya</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">落葉小低木（神奈川県植物誌調査会，2018）。葉はらせん状につき、小葉は楕円形～倒卵形で先端はやや凹み、上面は無毛で下面には圧毛が生える。8～10月に開花し、花は葉腋から出る短い総状花序につき、紅紫色で長さ10～13mm。萼は5裂し、萼裂片は先端が針状に尖り、萼筒より長い。豆果はやや円形。本州・四国・九州；朝鮮・中国に分布する。林縁やススキ草原などに生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1548-%E3%83%9E%E3%83%AB%E3%83%90%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1548-%E3%83%9E%E3%83%AB%E3%83%90%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="マルバハギの葉" class="wp-image-5549" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1548-マルバハギ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1548-マルバハギ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1548-マルバハギ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1548-マルバハギ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>マルバハギの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1548-%E3%83%9E%E3%83%AB%E3%83%90%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1548-%E3%83%9E%E3%83%AB%E3%83%90%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="マルバハギの花" class="wp-image-5550" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1548-マルバハギ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1548-マルバハギ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1548-マルバハギ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1548-マルバハギ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>マルバハギの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc49">No.1549 キハギ Lespedeza buergeri</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">落葉低木（神奈川県植物誌調査会，2018）。高さ2m程度。葉が2分の1の葉序につくことで、他のハギ類から容易に見分けられる。小葉は先端が尖り、上面は無毛で、下面には圧毛が生える。6～9月に開花し、花は淡黄色、翼弁は紫で旗弁に紫斑がある。萼は4裂し、萼裂片は鈍頭で、萼筒より短い。豆果は長楕円形。本州・四国・九州；朝鮮・中国に分布する。林縁や崖地などに生える。茎の毛が開出するものをタチゲキハギ f. <em>angustifolia</em> といいう。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-%E3%82%AD%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-%E3%82%AD%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="キハギの葉上面" class="wp-image-5551" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-キハギ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-キハギ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-キハギ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-キハギ-葉上面.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>キハギの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-%E3%82%AD%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-%E3%82%AD%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="キハギの葉下面" class="wp-image-5552" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-キハギ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-キハギ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-キハギ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-キハギ-葉下面.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>キハギの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-%E3%82%AD%E3%83%8F%E3%82%AE-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-%E3%82%AD%E3%83%8F%E3%82%AE-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" alt="キハギの樹皮" class="wp-image-5553" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-キハギ-樹皮-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-キハギ-樹皮-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-キハギ-樹皮-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1549-キハギ-樹皮.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>キハギの樹皮｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc50">No.1551 ネコハギ Lespedeza pilosa</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">匍匐性の多年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。全体に開出した軟毛が多く、茎は長く地上をはって広がる。小葉は楕円形～円形。7～9月に開花し、葉腋から出る短い総状花序に白色の花を数個つけ、さらに茎の先端部の葉腋には短い柄の閉鎖花をつける。豆果は長さ3～4mmで有毛、おもに閉鎖花から熟す。本州・四国・九州；朝鮮・中国に分布する。土堤や芝地に生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1551-%E3%83%8D%E3%82%B3%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1551-%E3%83%8D%E3%82%B3%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ネコハギの花" class="wp-image-5554" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1551-ネコハギ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1551-ネコハギ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1551-ネコハギ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1551-ネコハギ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ネコハギの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc51">No.1553 メドハギ Lespedeza cuneata var. cuneata</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎は直立して、高さ1mに達し、茎に沿って密に葉をつける。花は葉腋に集まってつくが、淡黄色の花弁のある花と、花弁のない閉鎖花がある。旗弁にはふつう紫斑があるが、まれに欠くものもある。豆果はおもに閉鎖花から熟し、その萼裂片は1脈で、先端は豆果より明らかに短い。豆果の表面はごく疎らに短毛が生える。北海道・本州・四国・九州・琉球；東アジアに分布する。川原や草原に生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553-%E3%83%A1%E3%83%89%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553-%E3%83%A1%E3%83%89%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="メドハギの花" class="wp-image-5555" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553-メドハギ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553-メドハギ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553-メドハギ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553-メドハギ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>メドハギの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc52">No.1553.1 ハイメドハギ Lespedeza cuneata var. serpens</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">葉や花などはメドハギと同じだが、茎は基部から倒れて地面を被って広がる（神奈川県植物誌調査会，2018）。花は基本種よりも紫色の部分が多い傾向がある。茎の毛はメドハギと同様に伏すものと、開出するもの（ケハイメドハギ f. <em>hirta</em>）があり、後者の方が多い。海岸砂浜や海岸近くの芝地や草原に生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553.1-%E3%83%8F%E3%82%A4%E3%83%A1%E3%83%89%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553.1-%E3%83%8F%E3%82%A4%E3%83%A1%E3%83%89%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ハイメドハギの葉" class="wp-image-5556" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553.1-ハイメドハギ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553.1-ハイメドハギ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553.1-ハイメドハギ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553.1-ハイメドハギ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553.1-ハイメドハギ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハイメドハギの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553.1-%E3%83%8F%E3%82%A4%E3%83%A1%E3%83%89%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553.1-%E3%83%8F%E3%82%A4%E3%83%A1%E3%83%89%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ハイメドハギの花" class="wp-image-5557" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553.1-ハイメドハギ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553.1-ハイメドハギ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553.1-ハイメドハギ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553.1-ハイメドハギ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1553.1-ハイメドハギ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハイメドハギの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc53">No.1554 ヤハズソウ Kummerowia striata</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">一年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。花は短い柄があって葉腋につき、紅紫色で長さ5mm。萼は長さ3～3.5mmで、豆果の半分以上をおおう。北海道・本州・四国・九州・琉球；朝鮮・中国に分布する。川原、芝地、路傍などの日当たりのよい草原に生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1554-%E3%83%A4%E3%83%8F%E3%82%BA%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1554-%E3%83%A4%E3%83%8F%E3%82%BA%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ヤハズソウの葉" class="wp-image-5561" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1554-ヤハズソウ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1554-ヤハズソウ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1554-ヤハズソウ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1554-ヤハズソウ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1554-ヤハズソウ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤハズソウの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc54">No.1559 スズメノエンドウ Vicia hirsuta</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">一年草または越年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。葉は12～18枚の小葉をもち、先端は分枝した巻きひげとなる。小葉は線状長楕円形、先端は鈍頭かやや凹む。花は白紫色、小型で、腋生の総状花序に3～7個つく。豆果は長楕円形、短毛がある。1～2個の種子を入れ、熟すと黒くなる。種子はやや偏平。本州・四国・九州・琉球；ユーラシアとアフリカ北部の温帯に分布する。農耕地周辺の路傍や土手に生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1559-%E3%82%B9%E3%82%BA%E3%83%A1%E3%83%8E%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1559-%E3%82%B9%E3%82%BA%E3%83%A1%E3%83%8E%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="スズメノエンドウの葉" class="wp-image-5558" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1559-スズメノエンドウ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1559-スズメノエンドウ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1559-スズメノエンドウ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1559-スズメノエンドウ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1559-スズメノエンドウ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>スズメノエンドウの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1559-%E3%82%B9%E3%82%BA%E3%83%A1%E3%83%8E%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1559-%E3%82%B9%E3%82%BA%E3%83%A1%E3%83%8E%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="スズメノエンドウの花" class="wp-image-5559" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1559-スズメノエンドウ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1559-スズメノエンドウ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1559-スズメノエンドウ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1559-スズメノエンドウ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1559-スズメノエンドウ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>スズメノエンドウの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc55">No.1560 カスマグサ Vicia tetrasperma</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">一年草または越年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。葉は8～12枚の小葉からなり小葉は長楕円形、先はやや尖る。スズメノエンドウに似ているが、花が淡紅紫色で数が1～2個と少ないこと、豆果が無毛であることから区別できる。豆果は楕円形、無毛、種子はほぼ球形。本州・四国・九州・琉球；ユーラシアの温帯に分布する。農耕地周辺の土手や路傍に生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1560-%E3%82%AB%E3%82%B9%E3%83%9E%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1560-%E3%82%AB%E3%82%B9%E3%83%9E%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="カスマグサの葉" class="wp-image-5560" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1560-カスマグサ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1560-カスマグサ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1560-カスマグサ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1560-カスマグサ-葉上面.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>カスマグサの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1560-%E3%82%AB%E3%82%B9%E3%83%9E%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1560-%E3%82%AB%E3%82%B9%E3%83%9E%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="カスマグサの花" class="wp-image-5562" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1560-カスマグサ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1560-カスマグサ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1560-カスマグサ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1560-カスマグサ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>カスマグサの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc56">No.1561 ヤハズエンドウ Vicia sativa subsp. nigra</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名カラスノエンドウ（神奈川県植物誌調査会，2018）。一年草または越年草。葉の先端は巻きひげとなり他物にからむ。小葉は8～16枚、狭倒卵形で長さ2～3cm、幅4～5mm、先端はやや凹む。托葉は深く切れ込み、下面には褐色の腺点がある。花は紫色、葉腋に1～2個つけ、花柄はごく短い。豆果は広線形、5～10個の種子を入れ黒く熟す。本州・四国・九州・琉球；ヨーロッパ・北部アジアに分布する。田畑の周辺の草原や土手、路傍などに生える。巻きひげをもたないものはツルナシヤハズエンドウ f. <em>normalis</em> 、白花品はシロバナヤハズエンドウ f. <em>albiflora</em> といい、ともに母種に混ざって稀に記録される。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-%E3%83%A4%E3%83%8F%E3%82%BA%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-%E3%83%A4%E3%83%8F%E3%82%BA%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヤハズエンドウの葉上面" class="wp-image-5564" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤハズエンドウの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-%E3%83%A4%E3%83%8F%E3%82%BA%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-%E3%83%A4%E3%83%8F%E3%82%BA%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヤハズエンドウの葉下面" class="wp-image-5565" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤハズエンドウの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-%E3%83%A4%E3%83%8F%E3%82%BA%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-%E3%83%A4%E3%83%8F%E3%82%BA%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ヤハズエンドウの花" class="wp-image-5566" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤハズエンドウの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-%E3%83%A4%E3%83%8F%E3%82%BA%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-%E3%83%A4%E3%83%8F%E3%82%BA%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="ヤハズエンドウの果実" class="wp-image-5567" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1561-ヤハズエンドウ-果実.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤハズエンドウの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc57">No.1569.a ナヨクサフジ Vicia villosa subsp. varia</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">一年草または越年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。全体にまばらに毛がある。葉は10対ほどの小葉からなり、ほとんど無毛。花期は4月～7月。花は紫色、10～30花が総状花序となり、片側に偏ってつく。花柄は萼筒に対してT字形につき、萼筒の後ろ端は袋状に後ろにつき出す。豆果は扁平な楕円形。ヨーロッパ原産の帰化植物。日本には1940年代に帰化したものと思われ、その後、本州・四国・九州に帰化。市街地の路傍や空き地に生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.a-%E3%83%8A%E3%83%A8%E3%82%AF%E3%82%B5%E3%83%95%E3%82%B8-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.a-%E3%83%8A%E3%83%A8%E3%82%AF%E3%82%B5%E3%83%95%E3%82%B8-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ナヨクサフジの花" class="wp-image-5568" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.a-ナヨクサフジ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.a-ナヨクサフジ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.a-ナヨクサフジ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.a-ナヨクサフジ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ナヨクサフジの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc58">No.1569.b ナヨクサフジモドキ Vicia villosa subsp. eriocarpa</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">ナヨクサフジに似るが豆果の表面に圧毛が密生する（神奈川県植物誌調査会，2018）。萼裂片は萼筒より短い。ヨーロッパの研究ではビロードクサフジ <em>V. villosa</em> の亜種として豆果が無毛のナヨクサフジ subsp. <em>varia</em> と豆果が有毛の subsp. <em>eriocarpa</em> をあげており、神奈川県植物誌調査会（2018）では豆果に圧毛が密生するものを日本新産帰化植物として上記の和名が新称されている。また、葉や茎の毛が少ない点も異なる。緑肥として移入されたものと思われ、前2亜種と混在して生育しているものとされている。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-%E3%83%8A%E3%83%A8%E3%82%AF%E3%82%B5%E3%83%95%E3%82%B8%E3%83%A2%E3%83%89%E3%82%AD-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-%E3%83%8A%E3%83%A8%E3%82%AF%E3%82%B5%E3%83%95%E3%82%B8%E3%83%A2%E3%83%89%E3%82%AD-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ナヨクサフジモドキの葉上面" class="wp-image-5569" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-ナヨクサフジモドキ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-ナヨクサフジモドキ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-ナヨクサフジモドキ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-ナヨクサフジモドキ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-ナヨクサフジモドキ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ナヨクサフジモドキの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-%E3%83%8A%E3%83%A8%E3%82%AF%E3%82%B5%E3%83%95%E3%82%B8%E3%83%A2%E3%83%89%E3%82%AD-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-%E3%83%8A%E3%83%A8%E3%82%AF%E3%82%B5%E3%83%95%E3%82%B8%E3%83%A2%E3%83%89%E3%82%AD-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ナヨクサフジモドキの葉下面" class="wp-image-5570" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-ナヨクサフジモドキ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-ナヨクサフジモドキ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-ナヨクサフジモドキ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-ナヨクサフジモドキ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-ナヨクサフジモドキ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ナヨクサフジモドキの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-%E3%83%8A%E3%83%A8%E3%82%AF%E3%82%B5%E3%83%95%E3%82%B8%E3%83%A2%E3%83%89%E3%82%AD-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-%E3%83%8A%E3%83%A8%E3%82%AF%E3%82%B5%E3%83%95%E3%82%B8%E3%83%A2%E3%83%89%E3%82%AD-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ナヨクサフジモドキの花" class="wp-image-5571" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-ナヨクサフジモドキ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-ナヨクサフジモドキ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-ナヨクサフジモドキ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-ナヨクサフジモドキ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1569.b-ナヨクサフジモドキ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ナヨクサフジモドキの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc59">No.1571 ナンテンハギ Vicia unijuga</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">丈夫な根をもつ多年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎は直立する。葉は互生、短い葉柄がある。小葉は長楕円形から卵形で先は尖る。葉軸の先は痕跡的な突起がある。托葉は歯牙があるかまたは2裂。葉腋から出る総状花序に青紫色の花をつける。苞は披針形で長さ約1mm、開花前に脱落する。豆果は狭楕円形、無毛で柄がある。北海道・本州・四国・九州；東アジアに分布する。林縁や草原に生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1571-%E3%83%8A%E3%83%B3%E3%83%86%E3%83%B3%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1571-%E3%83%8A%E3%83%B3%E3%83%86%E3%83%B3%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ナヨクサフジモドキナンテンハギの葉" class="wp-image-5572" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1571-ナンテンハギ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1571-ナンテンハギ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1571-ナンテンハギ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1571-ナンテンハギ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1571-ナンテンハギ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ナヨクサフジモドキナンテンハギの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1571-%E3%83%8A%E3%83%B3%E3%83%86%E3%83%B3%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1571-%E3%83%8A%E3%83%B3%E3%83%86%E3%83%B3%E3%83%8F%E3%82%AE-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ナンテンハギの花" class="wp-image-5573" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1571-ナンテンハギ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1571-ナンテンハギ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1571-ナンテンハギ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1571-ナンテンハギ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1571-ナンテンハギ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ナンテンハギの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc60">No.1576 ソラマメ Vicia faba</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">一年草（塚本，1994）。莢が小さいときに蚕の形をしているので、また、春、蚕が繭を作る頃に実るので、蚕豆と書くといわれる。莢が空を向いてつくので空豆だともいわれている。草丈は1m内外になる。茎は直立し、断面は四角形で中空である。株元から多くの分枝を生ずる。春、葉腋に短い花柄をもった花を1～5個つける。花は白色か淡紫色で、旗弁にある黒色の斑紋が特徴である。莢は濃緑色で長さ5～10cmとなり、直立する。中にふつう2～4個の種子をつける。種子は扁平の腎臓形で、長さは10～28mmと、栽培品種により異なる。種皮は初め淡緑色で成熟・乾燥が進むと褐色となる。へそ部が大きく、未熟時には淡緑色で成熟すると黒くなる。中央アジア～地中海沿岸原産。種子を食用とする。新石器時代の後期に、農業に取り入れられたと考えられている。近東で栽培が始まり、その後ヨーロッパへ、アフリカ北部を通ってスペインへ、ナイル川に沿ってエチオピアへ、メソポタミアからインドへ、の4方向に広まった。鉄器時代までに、イギリスを含むヨーロッパでソラマメの栽培は確立したようである。紀元前18世紀のエジプトの遺跡からソラマメが発見されている。中国では、12世紀以降に栽培が始まった。日本では比較的新しい作物で、1630年の書物に名が出たのが初めてとされている。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1576-%E3%82%BD%E3%83%A9%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E5%BA%8F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1576-%E3%82%BD%E3%83%A9%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E5%BA%8F-1024x768.jpg" alt="ソラマメの花" class="wp-image-5574" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1576-ソラマメ-葉序-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1576-ソラマメ-葉序-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1576-ソラマメ-葉序-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1576-ソラマメ-葉序.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ソラマメの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc61">No.1581 ジャコウエンドウ Lathyrus odoratus</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名スイートピー。つる性の一年草。4m近くにも伸びる。分岐する巻きひげを他のものに絡ませながら登る。茎には翼がある。葉は互生し、1対の小葉からなり、小葉は長さ6cmの卵形～卵状長楕円形。小葉の先に、葉の変化した巻きひげがある。葉腋に総状花序を出し、1～4個の花をつける。花は蝶形花で、芳香がある。野生種の花は旗弁が濃い赤紫色、翼弁が淡い青色時に紫色の脈が入る。果実は長さ5cmの扁平な豆果で毛がある。園芸品種では白、ピンク、紫、赤などの花色がある。シチリア島・イタリア南部・エーゲ海諸島原産。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1581-%E3%82%B8%E3%83%A3%E3%82%B3%E3%82%A6%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E7%B4%AB%E8%89%B2%E8%8A%B1%E5%9E%8B-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1581-%E3%82%B8%E3%83%A3%E3%82%B3%E3%82%A6%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E7%B4%AB%E8%89%B2%E8%8A%B1%E5%9E%8B-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ジャコウエンドウの葉" class="wp-image-5575" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1581-ジャコウエンドウ-紫色花型-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1581-ジャコウエンドウ-紫色花型-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1581-ジャコウエンドウ-紫色花型-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1581-ジャコウエンドウ-紫色花型-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1581-ジャコウエンドウ-紫色花型-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ジャコウエンドウの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1581-%E3%82%B8%E3%83%A3%E3%82%B3%E3%82%A6%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E7%B4%AB%E8%89%B2%E8%8A%B1%E5%9E%8B-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1581-%E3%82%B8%E3%83%A3%E3%82%B3%E3%82%A6%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E7%B4%AB%E8%89%B2%E8%8A%B1%E5%9E%8B-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ジャコウエンドウの花" class="wp-image-5576" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1581-ジャコウエンドウ-紫色花型-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1581-ジャコウエンドウ-紫色花型-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1581-ジャコウエンドウ-紫色花型-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1581-ジャコウエンドウ-紫色花型-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1581-ジャコウエンドウ-紫色花型-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ジャコウエンドウの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc62">No.1582 ハマエンドウ Lathyrus japonicus</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎は砂上を長くはい、先端は斜めに立ち上がる。小葉は3～6対あって、巻ひげは分枝する。托葉は大型で小葉と同大。4～5月に開花し、紫色の花を葉腋から出る総状花序に数個つける。北海道・本州・四国・九州・琉球；北半球の温帯から亜寒帯に広く分布する。海岸の砂浜に生える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1582-%E3%83%8F%E3%83%9E%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1582-%E3%83%8F%E3%83%9E%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ハマエンドウの葉上面" class="wp-image-5577" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1582-ハマエンドウ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1582-ハマエンドウ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1582-ハマエンドウ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1582-ハマエンドウ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1582-ハマエンドウ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハマエンドウの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1582-%E3%83%8F%E3%83%9E%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1582-%E3%83%8F%E3%83%9E%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ハマエンドウの葉下面" class="wp-image-5578" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1582-ハマエンドウ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1582-ハマエンドウ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1582-ハマエンドウ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1582-ハマエンドウ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1582-ハマエンドウ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハマエンドウの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc63">No.1584 シロエンドウ Pisum sativum var. macrocarpon</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">つる性一・ニ年草。高さ1m前後になる。全草無毛で、茎葉ともろう質に覆われるため、白っぽく見える。茎は中空。葉は互生し、羽状複葉で先端の小葉が巻きひげに変化している。葉の基部には発達した托葉が2個ある。上部の葉腋に、長さ2～5cmの2又にわかれる花茎を出し、2個花がつくことが多い。花は蝶形で白色。果実は扁平な豆果で白色。野生種では種子を莢からはじけさせ地面に放ち散布する（Diamond, 1997）。多数の果実や種子の食用品種があり、畑で栽培される。諸説あるが紀元前8000年前に肥沃三日月地帯で、炭水化物源としてのエンマーコムギ <em>Triticum dicoccon</em> 、ヒトツブコムギ <em>Triticum monococcum</em>・オオムギに対して、ヒヨコマメ、ヒラマメと共にタンパク質源として栽培された（Diamond, 1997）。西ユーラシアの人々は、肥沃三日月地帯から本種が作物として伝わると、栽培技術の伝播によってそれまでおこなっていた野生近縁種の採集をすぐにやめてしまった。一つの劣性遺伝子を共有しており、この遺伝子のおかげで、野生種のようにサヤが自動的にはじけて豆がこぼれたりしないようになっている。また種皮が薄くて滑らかに、種子は野生種の10倍もの重さに人為選択されている。シロエンドウ（サヤエンドウ、軟莢種） var. <em>macrocarpon</em> は花は白色で（この点諸説あり）、莢が柔らかく、未熟な莢をさやえんどう、成長を終えて乾燥前の生の豆をグリーンピースとして利用する。日本では煎り豆、煮豆、鶯餡などに加工される。豆苗はエンドウの若菜のことで中国で食されたが日本で水耕栽培が開発され生産量が増え、食感が良く炒め物などに利用される。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1584-%E3%82%B7%E3%83%AD%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1584-%E3%82%B7%E3%83%AD%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="シロエンドウの葉上面" class="wp-image-5579" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1584-シロエンドウ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1584-シロエンドウ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1584-シロエンドウ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1584-シロエンドウ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>シロエンドウの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1584-%E3%82%B7%E3%83%AD%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1584-%E3%82%B7%E3%83%AD%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="シロエンドウの葉下面" class="wp-image-5580" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1584-シロエンドウ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1584-シロエンドウ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1584-シロエンドウ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1584-シロエンドウ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>シロエンドウの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc64">No.1585 アカエンドウ Pisum sativum var. arvense</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">赤い花を咲かせるエンドウマメの変種。莢は硬く、豆果は褐色。硬莢種で莢が固く、主として完熟して乾燥した豆を収穫して利用する。ヨーロッパでは煮込んでピースープ、日本ではみつまめやゆで豆にして食べる。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585-%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585-%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="アカエンドウの葉" class="wp-image-5581" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585-アカエンドウ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585-アカエンドウ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585-アカエンドウ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585-アカエンドウ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585-アカエンドウ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>アカエンドウの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585-%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585-%E3%82%A2%E3%82%AB%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="アカエンドウの花" class="wp-image-5582" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585-アカエンドウ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585-アカエンドウ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585-アカエンドウ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585-アカエンドウ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585-アカエンドウ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>アカエンドウの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc65">No.1585.a ヒラマメ Lens culinaris</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名レンズマメ。一年草。草丈15～75cm。草型などは品種によってさまざま。葉は互生する羽状複葉。小葉は4～7対あり、長さ1cmほどの細長い楕円形で、全縁。葉には巻きひげと托葉がある。葉腋に総状花序を出し、白、ピンクまたは赤紫色の蝶形花を1～4個つける。果実は長さ1～2cmの豆果で、ふつう種子が2個含まれる。種子は扁平で丸く、径4～9mm。紀元前7000年ごろに肥沃な三日月地帯でエンマーコムギ・ヒトツブコムギ・オオムギに対して、蛋白質源としてヒヨコマメやエンドウと共に栽培化されたと考えられ（Diamond, 1997）、その後ヨーロッパや南アジアへ伝播した。インドでは紀元前2,000～1,500年頃から栽培されている。人為選択によって莢や果皮のはじけない突然変異が固定されている。種子がカレーやスープ、煮込み料理などに利用され、インド亜大陸・フィジー・モーリシャス・シンガポール・カリブ海ではレンズ豆カレー・ダルパラタ・プリ（揚げパン）・パーパド（パパダン、極薄のクラッカーの様な食品）、印パではキチュリー（Khichri：米、ヒラマメ、香辛料を用いたお粥）、中東ではムジャッダラ（脱穀した穀物、一般的には米を炊き込みタマネギのソテーを加えて作られる料理）、イランではadas polo（米とレンズ豆に揚げたレーズンを添えた料理）、エジプトではコシャリ（Koshary：米・マカロニやスパゲッティなどのパスタ・ヒヨコ豆・ヒラマメをミックスし、揚げた玉ねぎとトマトソースをかけた料理）として消費される。カメラなどのレンズの語源は、作成された当初の凸レンズの形がレンズマメの種子に似ていたことによる。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585.a-%E3%83%92%E3%83%A9%E3%83%9E%E3%83%A1-%E7%A8%AE%E5%AD%90-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585.a-%E3%83%92%E3%83%A9%E3%83%9E%E3%83%A1-%E7%A8%AE%E5%AD%90-1024x768.jpg" alt="ヒラマメの種子" class="wp-image-5583" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585.a-ヒラマメ-種子-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585.a-ヒラマメ-種子-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585.a-ヒラマメ-種子-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585.a-ヒラマメ-種子-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1585.a-ヒラマメ-種子.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヒラマメの種子｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc66">No.1586 ツルマメ Glycine max subsp. soja</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">つる性の一年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。小葉は3個で狭卵形～線形、形の変化が大きい。茎には褐色の逆毛が生えるが、その量には変化が大きい。8～9月に葉腋の短い花序に淡紫色の数花をつける。豆果は長さ2～2.5cmで褐色毛を密生する。北海道・本州・四国・九州；朝鮮・中国；シベリア東部に分布する。草原、土堤、林縁などに生える。ダイズの原種といわれる。花が白色のものをシロバナツルマメ f. <em>albiflora</em> といい稀に見られる。</p>


<a href="https://ecological-information.com/archives/9833" title="ヤブマメ・ツルマメ・ダイズの違いは？似た種類の見分け方を解説" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><div class="blogcard-label internal-blogcard-label"><span class="fa"></span></div><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img loading="lazy" decoding="async" width="160" height="90" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-%E3%82%A6%E3%82%B9%E3%83%90%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-160x90.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-花-160x90.jpg 160w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-花-120x68.jpg 120w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-花-320x180.jpg 320w" sizes="(max-width: 160px) 100vw, 160px"></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">ヤブマメ・ツルマメ・ダイズの違いは？似た種類の見分け方を解説</div><div class="blogcard-snippet internal-blogcard-snippet">ヤブマメとツルマメはいずれもマメ科のつる性一年草で、日本では土堤、草原、林縁などのよく似た環境に生えており、三出複葉で形も一見似ており、混同されるかもしれません。しかし、属レベルでの違いがあり、その違いは葉・花・果実全てによく現れているので…</div></div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://ecological-information.com" alt="ecological-information.com" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" width="16" height="16"></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">ecological-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2023.08.22</div></div></div></div></a>


<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-%E3%83%84%E3%83%AB%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-%E3%83%84%E3%83%AB%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ツルマメの葉上面" class="wp-image-5584" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-ツルマメ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-ツルマメ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-ツルマメ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-ツルマメ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-ツルマメ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ツルマメの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-%E3%83%84%E3%83%AB%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-%E3%83%84%E3%83%AB%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ツルマメの葉下面" class="wp-image-5585" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-ツルマメ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-ツルマメ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-ツルマメ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-ツルマメ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-ツルマメ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ツルマメの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-%E3%83%84%E3%83%AB%E3%83%9E%E3%83%A1-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-%E3%83%84%E3%83%AB%E3%83%9E%E3%83%A1-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="ツルマメの果実" class="wp-image-5586" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-ツルマメ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-ツルマメ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-ツルマメ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-ツルマメ-果実-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1586-ツルマメ-果実.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ツルマメの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc67">No.1587 ダイズ(エダマメ) Glycine max subsp. max</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">一年草（塚本，1994）。茎は直立し、草丈は30～90cmがふつうであるが、蔓性のものもある。葉腋より分枝を生じる。茎、葉、莢は有毛である。花序のつき方、茎の伸び方には、栽培品種により違いがある。花は白、紫、淡紅色で長さ約5mmと小さい。豆果は長さ5cm前後のものが多く、ふつう2～3個の種子をつける。成熟した莢の色は淡黄、褐、黒色などがある。種子は球形、楕円形が多く、扁平なものもある。大きさは5～10mmで栽培品種により大きな違いがある。種子の色は黄、濃淡の緑、褐、赤褐、黒色があり、まだらや種々の模様のあるものもある。黄緑色の黄粉用、みそ、豆腐用の丸大豆、黒豆、煮豆用、浸し豆用など、用途に合った色、形の品種が分化している。加工原料には黄色のものが用いられる。豆果を食用とする。東アジアに分布する。ダイズはおそらく東アジアに広く自生するツルマメの栽培化によって起源された。このツルマメは古代から食料とされていた。これが栽培化され、栽培型のダイズが成立した起源地は中国東北部・シベリア・アムール川流域と推定されている。この栽培型が中国北部の東方地域から中国南部・朝鮮半島・日本および東南アジアの諸地域へ伝播したのは紀元前3世紀から紀元後7世紀である。また、一説にはツルマメと中国南部に自生する <em>G. tomentosa</em> との雑種から現在の栽培型のダイズが成立したともいわれている。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-%E3%83%80%E3%82%A4%E3%82%BA-%E3%82%A8%E3%83%80%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-%E3%83%80%E3%82%A4%E3%82%BA-%E3%82%A8%E3%83%80%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ダイズ(エダマメ)の葉上面" class="wp-image-5587" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-ダイズ-エダマメ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-ダイズ-エダマメ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-ダイズ-エダマメ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-ダイズ-エダマメ-葉上面.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ダイズ(エダマメ)の葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-%E3%83%80%E3%82%A4%E3%82%BA-%E3%82%A8%E3%83%80%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-%E3%83%80%E3%82%A4%E3%82%BA-%E3%82%A8%E3%83%80%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ダイズ(エダマメ)の葉下面" class="wp-image-5588" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-ダイズ-エダマメ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-ダイズ-エダマメ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-ダイズ-エダマメ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-ダイズ-エダマメ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-ダイズ-エダマメ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ダイズ(エダマメ)の葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-%E3%83%80%E3%82%A4%E3%82%BA%E3%82%A8%E3%83%80%E3%83%9E%E3%83%A1-%E6%9C%AA%E7%86%9F%E6%9E%9C-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-%E3%83%80%E3%82%A4%E3%82%BA%E3%82%A8%E3%83%80%E3%83%9E%E3%83%A1-%E6%9C%AA%E7%86%9F%E6%9E%9C-1024x768.jpg" alt="ダイズ(エダマメ)の果実" class="wp-image-5589" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-ダイズエダマメ-未熟果-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-ダイズエダマメ-未熟果-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-ダイズエダマメ-未熟果-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-ダイズエダマメ-未熟果-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1587-ダイズエダマメ-未熟果.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ダイズ(エダマメ)の果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc68">No.1594 インゲンマメ Phaseolus vulgaris var. vulgaris</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">一年草（塚本，1994）。草状はつる性と矮性およびその中間がある。つる性は草丈2～3ｍに伸長し、節間が長く、左巻きに支柱に巻きつく。矮性は草丈50cm内外で節間は短く、支柱を要しない。葉は互生する3出複葉で、全縁。インゲンの花序は、葉柄より短く、先端に白～黄白色または淡紫色の花を2～3個ずつつける。莢は幅が狭く、扁平または円筒状、長さ10～25cmになる。メキシコ南部・中央アメリカ原産。中米では炭水化物源のトウモロコシと共に蛋白質源として栽培され、アステカ帝国では税の物納品⽬として徴収していた。北アメリカ南西部にも伝わっているがアメリカ大陸が気候的な障壁に起因し、わずか約200kmの距離を数千年の歳月をかけて北上している（Diamond, 1997）。900年頃に北アメリカ東部の先住民にトウモロコシ、カボチャと共に伝わると集約的農業が実践されるようになった。南米ではアンデス⼭脈東部⼀帯に産する⼤粒の野⽣種 <em>Phaseolus vulgaris</em> var. <em>aborigineus</em> が⼤粒の栽培品種としてアンデス文明で栽培されたがテンジクネズミなど動物性の⾷品も多かったため中央アメリカほど栽培されなかったとも考えられている（吉田・辻，2019）。コロンブス交換によってヨーロッパに伝わるとソラマメ中毒を起こすソラマメに代わって急速に普及した。アジアへの伝播は不明な部分が多いが、スペインが植民地にしたフィリピン経由またはポルトガルが居留権を得たマカオ経由で明に伝わった。日本にインゲンが渡来したのは、1654年に隠元禅師が明から来日した際に伝えたといわれているが、隠元禅師がもたらしたのはフジマメ <em>Lablab purpureus</em> であるという説が濃厚で、同時期明に伝えられ混乱が生じたものとされる。莢を⾷べるための品種が紹介されたのは江⼾時代末期になってからで現代では「さやいんげん」としての消費が大部分を占める。西洋ではカスレ、チリコンカーン、ミネストローネ、ベイクドビーンズ、日本ではおひたし、和え物、白餡、金時豆として食べられる。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1594-%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%82%B2%E3%83%B3%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1594-%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%82%B2%E3%83%B3%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="インゲンマメの葉上面" class="wp-image-5590" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1594-インゲンマメ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1594-インゲンマメ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1594-インゲンマメ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1594-インゲンマメ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>インゲンマメの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1594-%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%82%B2%E3%83%B3%E3%83%9E%E3%83%A1-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1594-%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%82%B2%E3%83%B3%E3%83%9E%E3%83%A1-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="インゲンマメの果実" class="wp-image-5591" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1594-インゲンマメ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1594-インゲンマメ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1594-インゲンマメ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1594-インゲンマメ-果実.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>インゲンマメの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc69">No.1596.a ヒスイカズラ Strongylodon macrobotrys</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">蔓性木。茎は丈夫で捻じれ、長さ9～15（～18）m、直径2.5cm以下になる。葉は互生し、短柄があり、3小葉、長さ25cm以下、初めピンクブロンズ色、淡緑色になり、やがて成熟すると濃緑色になる。小葉は全縁、頂小葉は楕円形～卵状楕円形、長さ12～15.5cm×幅5.5～7.3cm、全縁。側小葉は卵形、長さ9～15cm×幅3.5～8cm。花期は春～初夏。花序は頂生または腋生、長さ0.5～1.5（～3）m、花序軸は長さ50cm以上、垂れ下がったブドウの房状の総状花序、5～8個の花が束生して、多段に多数（75個またはそれ以上）の花をつける。短枝はいぼ状。花柄は長さ1.8～4cm。萼は鐘形、帯紫色（灰色）。花は爪形、羽根を閉じた蝶に似た蝶形花、輝く青緑色（翡翠色）、長さ7.5cm以下、幅6cm以下。旗弁は卵形、反曲し、長さ3.7～4.8cm×幅1.7～2.5cm。翼弁は長楕円状楕円形、長さ20～24mm×幅8～10mm。竜骨弁は長さ45～48mm×幅11～13mm。果実の莢は長さ8.5～13cm×幅約6cm、楕円形、膨れ、しわがある。フィリピンのルソン島・ミンドロ島・カタンドゥアネス島に分布する。花が青緑色で目立つため観賞用に栽培される。受粉はオオコウモリにより行われる。花の蜜を飲むために花序に逆さまにぶら下がっているコウモリの種によって受粉できるように適応している。花弁は翡翠色であるが、これはコピグメント効果によるもので、色素としてマルビン・サポナリンが1:9の割合で含まれていること、表皮細胞のpHが7.9とアルカリ性に傾いていることによる（Takeda et al., 2010）。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.a-%E3%83%92%E3%82%B9%E3%82%A4%E3%82%AB%E3%82%BA%E3%83%A9-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.a-%E3%83%92%E3%82%B9%E3%82%A4%E3%82%AB%E3%82%BA%E3%83%A9-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ヒスイカズラの葉" class="wp-image-5592" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.a-ヒスイカズラ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.a-ヒスイカズラ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.a-ヒスイカズラ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.a-ヒスイカズラ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.a-ヒスイカズラ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヒスイカズラの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.a-%E3%83%92%E3%82%B9%E3%82%A4%E3%82%AB%E3%82%BA%E3%83%A9-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.a-%E3%83%92%E3%82%B9%E3%82%A4%E3%82%AB%E3%82%BA%E3%83%A9-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ヒスイカズラの花" class="wp-image-5593" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.a-ヒスイカズラ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.a-ヒスイカズラ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.a-ヒスイカズラ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.a-ヒスイカズラ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.a-ヒスイカズラ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヒスイカズラの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc70">No.1596.b ヒトツバマメ Hardenbergia violacea</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">つる性多年草（Jeanes, 1996）。よじ登りまたは平伏、無毛、亜低木。茎はしばしば、2mに伸びる。葉は単葉、葉身は卵形～狭披針形、長さ3～10cm×幅1～5cm、±革質、葉脈は明瞭な網状脈、無毛。葉柄は長さ約10mm、葉身から1mmに関節がある。托葉は糸状。花序は総状花序、総状花序の上側のはしばしば頂部に円錐花序を作り、花が20～30個つく萼は長さ3～4mm。花冠は長さ約8mm、ほぼ紫色。旗弁は黄色の斑点がある。翼弁は長い黄色の爪部がある。莢は長円形、長さ20～45mm。種子は6～8個、長さ4～5mm。オーストラリア原産。観賞用の園芸品種。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-%E3%83%92%E3%83%88%E3%83%84%E3%83%90%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-%E3%83%92%E3%83%88%E3%83%84%E3%83%90%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヒトツバマメの葉上面" class="wp-image-5594" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-ヒトツバマメ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-ヒトツバマメ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-ヒトツバマメ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-ヒトツバマメ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-ヒトツバマメ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヒトツバマメの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-%E3%83%92%E3%83%88%E3%83%84%E3%83%90%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-%E3%83%92%E3%83%88%E3%83%84%E3%83%90%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヒトツバマメの葉下面" class="wp-image-5595" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-ヒトツバマメ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-ヒトツバマメ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-ヒトツバマメ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-ヒトツバマメ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-ヒトツバマメ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヒトツバマメの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-%E3%83%92%E3%83%88%E3%83%84%E3%83%90%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-%E3%83%92%E3%83%88%E3%83%84%E3%83%90%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ヒトツバマメの花" class="wp-image-5596" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-ヒトツバマメ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-ヒトツバマメ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-ヒトツバマメ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-ヒトツバマメ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1596.b-ヒトツバマメ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヒトツバマメの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc71">No.1606 トキリマメ Rhynchosia acuminatifolia</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名オオバタンキリマメ（神奈川県植物誌調査会，2018）。つる性の多年草。葉は3小葉からなり、毛は少なく、下面には萼と豆果の表面とともに腺点がある。6～9月に、葉腋から出る葉より短い総状花序に、黄色い花をつける。豆果は熟すと赤くなり、果皮には微毛が多少残る程度で、裂開しても黒く光沢のある種子はさやから離れない。本州・九州；朝鮮に分布する。林縁や土堤に生える。</p>


<a href="https://ecological-information.com/archives/10071" title="タンキリマメ・トキリマメ・ノササゲの違いは？似た種類の見分け方を解説" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><div class="blogcard-label internal-blogcard-label"><span class="fa"></span></div><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img loading="lazy" decoding="async" width="160" height="90" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1609-%E3%83%8E%E3%82%B5%E3%82%B5%E3%82%B2-%E8%8A%B1-160x90.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1609-ノササゲ-花-160x90.jpg 160w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1609-ノササゲ-花-120x68.jpg 120w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1609-ノササゲ-花-320x180.jpg 320w" sizes="(max-width: 160px) 100vw, 160px"></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">タンキリマメ・トキリマメ・ノササゲの違いは？似た種類の見分け方を解説</div><div class="blogcard-snippet internal-blogcard-snippet">タンキリマメ・トキリマメ・ノササゲはいずれもマメ科に含まれ、日本の林縁では一般的なつる性多年草です。葉は三出複葉である点、花が夏～秋に咲き蝶形花である点、花色が黄色である点が共通しており、区別に迷うことがあるかもしれません。しかし、これら3…</div></div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://ecological-information.com" alt="ecological-information.com" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" width="16" height="16"></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">ecological-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2023.10.02</div></div></div></div></a>


<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-%E3%83%88%E3%82%AD%E3%83%AA%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-%E3%83%88%E3%82%AD%E3%83%AA%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="トキリマメの葉" class="wp-image-10077" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-トキリマメ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-トキリマメ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-トキリマメ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-トキリマメ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>トキリマメの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-%E3%83%88%E3%82%AD%E3%83%AA%E3%83%9E%E3%83%A1-%E6%9C%AA%E7%86%9F%E6%9E%9C-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-%E3%83%88%E3%82%AD%E3%83%AA%E3%83%9E%E3%83%A1-%E6%9C%AA%E7%86%9F%E6%9E%9C-1024x768.jpg" alt="トキリマメの未熟果" class="wp-image-10078" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-トキリマメ-未熟果-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-トキリマメ-未熟果-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-トキリマメ-未熟果-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-トキリマメ-未熟果.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>トキリマメの未熟果｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-%E3%83%88%E3%82%AD%E3%83%AA%E3%83%9E%E3%83%A1-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-%E3%83%88%E3%82%AD%E3%83%AA%E3%83%9E%E3%83%A1-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="トキリマメの果実" class="wp-image-10079" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-トキリマメ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-トキリマメ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-トキリマメ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1606-トキリマメ-果実.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>トキリマメの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc72">No.1609 ノササゲ Dumasia truncata</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">繊細なつる性の多年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。小葉は薄く、上面は無毛、下面は白色を帯び少し圧毛がある。8～9月に葉腋から出る総状花序に、黄色い花を数個～10数個つける。豆果は熟すと淡紫色になり、白い粉をかぶった黒紫色の種子は豆果が裂開しても縁についている。本州・四国・九州に分布する。明るい樹林内や林縁に生える。</p>


<a href="https://ecological-information.com/archives/10071" title="タンキリマメ・トキリマメ・ノササゲの違いは？似た種類の見分け方を解説" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><div class="blogcard-label internal-blogcard-label"><span class="fa"></span></div><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img loading="lazy" decoding="async" width="160" height="90" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1609-%E3%83%8E%E3%82%B5%E3%82%B5%E3%82%B2-%E8%8A%B1-160x90.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1609-ノササゲ-花-160x90.jpg 160w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1609-ノササゲ-花-120x68.jpg 120w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2023/10/07.1609-ノササゲ-花-320x180.jpg 320w" sizes="(max-width: 160px) 100vw, 160px"></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">タンキリマメ・トキリマメ・ノササゲの違いは？似た種類の見分け方を解説</div><div class="blogcard-snippet internal-blogcard-snippet">タンキリマメ・トキリマメ・ノササゲはいずれもマメ科に含まれ、日本の林縁では一般的なつる性多年草です。葉は三出複葉である点、花が夏～秋に咲き蝶形花である点、花色が黄色である点が共通しており、区別に迷うことがあるかもしれません。しかし、これら3…</div></div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://ecological-information.com" alt="ecological-information.com" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" width="16" height="16"></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">ecological-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2023.10.02</div></div></div></div></a>


<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1609-%E3%83%8E%E3%82%B5%E3%82%B5%E3%82%B2-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1609-%E3%83%8E%E3%82%B5%E3%82%B5%E3%82%B2-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ノササゲの葉上面" class="wp-image-5600" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1609-ノササゲ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1609-ノササゲ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1609-ノササゲ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1609-ノササゲ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1609-ノササゲ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ノササゲの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1609-%E3%83%8E%E3%82%B5%E3%82%B5%E3%82%B2-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1609-%E3%83%8E%E3%82%B5%E3%82%B5%E3%82%B2-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ノササゲの葉下面" class="wp-image-5601" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1609-ノササゲ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1609-ノササゲ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1609-ノササゲ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1609-ノササゲ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1609-ノササゲ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ノササゲの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc73">No.1610 ヤブマメ Amphicarpaea edgeworthii var. japonica</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">つる性の一年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。茎や葉柄には逆向きにやや斜めに開出する毛が多く、小葉も両面に毛がある。9～10月、淡紫色の花を葉腋から出る短い総状花序につけ、別に短い柄の閉鎖花を葉腋に1～2個つける。有弁花の萼は閉鎖花のものより大きい。豆果はほとんど閉鎖花から熟し、長さ約3cm、無毛で縁にだけ伏毛がある。種子には大理石模様があり、はじけて地面に落ちたときに、鳥の目を逃れる迷彩の役目をもっているといわれる。地下の細いつるの先に閉鎖花をつけ、やや大型の1種子を入れる豆果となる。本州（関東地方以西）・四国・九州；朝鮮・中国に分布する。土堤、草原、林縁などに生える。</p>


<a href="https://ecological-information.com/archives/9833" title="ヤブマメ・ツルマメ・ダイズの違いは？似た種類の見分け方を解説" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><div class="blogcard-label internal-blogcard-label"><span class="fa"></span></div><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img loading="lazy" decoding="async" width="160" height="90" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-%E3%82%A6%E3%82%B9%E3%83%90%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-160x90.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-花-160x90.jpg 160w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-花-120x68.jpg 120w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-花-320x180.jpg 320w" sizes="(max-width: 160px) 100vw, 160px"></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">ヤブマメ・ツルマメ・ダイズの違いは？似た種類の見分け方を解説</div><div class="blogcard-snippet internal-blogcard-snippet">ヤブマメとツルマメはいずれもマメ科のつる性一年草で、日本では土堤、草原、林縁などのよく似た環境に生えており、三出複葉で形も一見似ており、混同されるかもしれません。しかし、属レベルでの違いがあり、その違いは葉・花・果実全てによく現れているので…</div></div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://ecological-information.com" alt="ecological-information.com" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" width="16" height="16"></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">ecological-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2023.08.22</div></div></div></div></a>


<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヤブマメの葉上面" class="wp-image-5602" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-ヤブマメ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-ヤブマメ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-ヤブマメ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-ヤブマメ-葉上面.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤブマメの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヤブマメの葉下面" class="wp-image-5603" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-ヤブマメ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-ヤブマメ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-ヤブマメ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-ヤブマメ-葉下面.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤブマメの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ヤブマメの花" class="wp-image-5604" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-ヤブマメ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-ヤブマメ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-ヤブマメ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610-ヤブマメ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤブマメの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc74">No.1610.1 ウスバヤブマメ Ampnicarpaea edgeworthii var. trisperma</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">葉がやや小型で質が薄く、頂小葉が楕円形のヤブマメの変種（神奈川県植物誌調査会，2018）。神奈川県植物誌調査会（2018）では「県内では山地の高所に分布するものの多くはこの型にあたるが、丘陵地にも見られ、中間的なものも多い。最近の図鑑ではヤブマメと区別できないとしている」と記されている。ここでは参考のため該当すると思われる個体を掲載しておく。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-%E3%82%A6%E3%82%B9%E3%83%90%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-%E3%82%A6%E3%82%B9%E3%83%90%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ウスバヤブマメの葉上面" class="wp-image-5605" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ウスバヤブマメの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-%E3%82%A6%E3%82%B9%E3%83%90%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-%E3%82%A6%E3%82%B9%E3%83%90%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ウスバヤブマメの葉下面" class="wp-image-5606" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ウスバヤブマメの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-%E3%82%A6%E3%82%B9%E3%83%90%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-%E3%82%A6%E3%82%B9%E3%83%90%E3%83%A4%E3%83%96%E3%83%9E%E3%83%A1-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ウスバヤブマメの花" class="wp-image-5607" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1610.1-ウスバヤブマメ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ウスバヤブマメの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc75">No.1611 クズ Pueraria lobata subsp. lobata</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">つる性の多年草（神奈川県植物誌調査会，2018）。つるは著しく長く伸びて、地面や他の植物を広くおおい、地上をはう基部は木質化し径5～6cmにもなる。大きな塊根に多量の澱粉を貯蔵しており、くず粉として利用された。茎には褐色の開出毛が密生する。葉は大型で小葉の長さ15cmに達し、しばしば2～3の切れ込みをもつ。托葉は長さ2cmに達する大型の狭卵形で、中央部で茎につく。8～9月に葉腋から総状花序を出す。豆果は偏平で褐色の剛毛が密生し、熟すと裂開して2片に分かれるが、種子をはじき飛ばすことはなく、さやごと風に運ばれることが多いと思われる。北海道・本州・四国・九州；朝鮮・中国・東南アジアに分布する。林縁、土堤、草原などに生える。白花品はシロバナクズ f. <em>leucostachya</em> と呼ばれる。繁殖は基本的に栄養繁殖で、種子繁殖力は低い（伊藤，2010）。花のうち鞘になる率は低く、また種子は形成しても粃（しいな）が多い。種子は硬実で種皮に水や空気の透過性がないので、種皮が傷つかないと発芽できない。水流によって運ばれる可能性はあり、谷間のせせらぎを通って、下流の河川敷にたどり着くということがありうる。日本では万葉集の中にも現れ、7～8世紀にはかなり拡がっていたと思われる。古来から塊根から採る葛粉は貯蔵食として、クズ餅やクズそうめん、クズ切りなどの材料として使われてきた。葛粉をとるのは大変手間のかかる作業現在でもデンプンとしては最高級品で、現在はごく限られた地域で行われているに過ぎない。市販の葛粉にはサツマイモ、ジャガイモ、トウモロコシなどのデンプンが混ざっている場合が多いとされる。薬用としては現在も葛根湯の材料となっている。茎葉は家畜の飼料、肥料になり、つるの繊維から織る葛布は衣類にもなる。しかし、茎葉や塊根の利用のために適度に採集されていたものが放任後、その旺盛なシュート伸長力（栄養成長）によって近隣の開放地に侵入し定着することがあるため、大きな葉をもつシュートによる遮光、つるによる枝や幹の締め付けにより樹木に被害もある。アメリカでは観賞用植物で紹介され、フェンス、ポーチのつる植物、家畜の飼料用、土面保護用、土壌改良用として認知された後、野生化。強害草。世界の侵略的外来種ワースト100。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-%E3%82%AF%E3%82%BA-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-%E3%82%AF%E3%82%BA-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" alt="クズの外観" class="wp-image-5608" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-全形-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-全形-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-全形-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-全形.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>クズの外観｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-%E3%82%AF%E3%82%BA-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-%E3%82%AF%E3%82%BA-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="クズの葉上面" class="wp-image-5609" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>クズの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-%E3%82%AF%E3%82%BA-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-%E3%82%AF%E3%82%BA-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="クズの葉下面" class="wp-image-5610" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>クズの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-%E3%82%AF%E3%82%BA-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-%E3%82%AF%E3%82%BA-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="クズの花" class="wp-image-5611" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1611-クズ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>クズの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc76">No.1612 トビカズラ  Mucuna sempervirens</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名ムクナ（塚本，1994）。蔓性常緑木本。小葉は卵形で短い葉柄をもち先端はとがり、基部は円形で全縁で無毛で葉脈がやや明らかである。花は多数総状について下垂する。花色は橙赤、赤、緋などで緋色のものがおもに栽培されている。竜骨弁は湾曲して先は上向きにとがっている。果実は長さ50cm以上になる大型の莢果で、種子の入っていないところは括れて細くなる。種子は直径2～3cmの褐色楕円形。ブータン・北東インド（西ベンガル、マニプール、シッキム）、ミャンマー・中国・日本に分布（Flora of China）。日本にも広く分布していたとされるが、現在は熊本県と長崎県佐世保市沖の無人島・天草上島の3ヵ所のみに局所的に分布する（井手ら，2012）。森、茂み、川辺に生える。中国の研究では7種の哺乳類と鳥類が花に訪れ、リス不在の場所ではエドワーズコミミネズミ <em>Leopoldamys edwardsi</em> とハクビシン <em>Paguma larvata</em> が、リスが存在する場所ではクリハラリス <em>Callosciurus erythraeus</em> とオーストンカオナガリス <em>Dremomys pernyi</em> に送粉されるだけでなく、種子散布もリス類の分散貯蔵行動に頼っている、二重相利共生を行っている特異な繁殖生態を持つ（小林，2020；Xiao, 2022）。日本での分布もこのような生態との関連の考察が期待される。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1612-%E3%83%88%E3%83%93%E3%82%AB%E3%82%BA%E3%83%A9-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1612-%E3%83%88%E3%83%93%E3%82%AB%E3%82%BA%E3%83%A9-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="トビカズラの葉上面" class="wp-image-5612" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1612-トビカズラ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1612-トビカズラ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1612-トビカズラ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1612-トビカズラ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1612-トビカズラ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>トビカズラの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1612-%E3%83%88%E3%83%93%E3%82%AB%E3%82%BA%E3%83%A9-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1612-%E3%83%88%E3%83%93%E3%82%AB%E3%82%BA%E3%83%A9-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="トビカズラの葉下面" class="wp-image-5613" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1612-トビカズラ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1612-トビカズラ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1612-トビカズラ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1612-トビカズラ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1612-トビカズラ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>トビカズラの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc77">No.1615 デイゴ Erythrina variegata</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">落葉高木（Flora of China）。高さは20mまでで、幹や枝には太く鋭い棘が生えている。葉は3出複葉で、花の最盛期後に展開する。小葉は広卵形または菱形卵形。花期は日本では3～5月。枝先に長い総状花序をだし、真っ赤な花を咲かせる。黄色い斑入りの品種もある。奄美大島～沖縄；インド・スリランカ・東南アジア（バングラデシュ・カンボジア・インドネシア・ラオス・マレーシア・ミャンマー・フィリピン・タイ・ベトナム）・オーストラリア・太平洋諸島に広く分布し、アフリカと中南米に導入された。本来はインドからマレーシアにかけてが原産地ともされるが熱帯地方で非常に長い間栽培されてきたため、元の分布を定義することは困難（Duenas-Lopez, 2022）。日本の分布についても少なくとも明治以前に遡る帰化植物ともされる（中本・伊澤，2013）。沖縄県の県花で、デイゴが見事に咲くと、その年は台風の当たり年で、天災（干魃）に見舞われるとされ、街路樹や公園樹として植栽されている。基本的に昼行性の鳥類によって花粉媒介される鳥媒花で、原産地のインドの研究では9種の鳥類が吸蜜を行っていた（中本・伊澤，2013）。しかし沖縄県での研究では朝に開花し、日中にのみ花蜜を分泌し、開花した花の約60％はメジロ <em>Zosterops japonicas </em>に代表される日中の訪花者によって蜜が枯渇させられた一方、残りの40％のうち、30％の花でクビワオオコウモリ <em>Pteropus dasymallus</em> の夜間の訪花によって枯渇させられた。またセイヨウミツバチやシロガシラも花に訪れることが確認されている。デイゴが植栽であるならば新たな送粉関係を構築していると言える。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1615-%E3%83%87%E3%82%A4%E3%82%B4-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1615-%E3%83%87%E3%82%A4%E3%82%B4-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="デイゴの葉" class="wp-image-5614" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1615-デイゴ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1615-デイゴ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1615-デイゴ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1615-デイゴ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1615-デイゴ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>デイゴの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1615-%E3%83%87%E3%82%A4%E3%82%B4-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1615-%E3%83%87%E3%82%A4%E3%82%B4-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" alt="デイゴの樹皮" class="wp-image-5615" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1615-デイゴ-樹皮-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1615-デイゴ-樹皮-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1615-デイゴ-樹皮-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1615-デイゴ-樹皮-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1615-デイゴ-樹皮.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>デイゴの樹皮｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc78">No.1616 カイコウズ Erythrina crista-galli</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名アメリカデイコ（塚本，1994）。落葉高木である。高さ6ｍ前後になり、枝には鋭い刺が有る。頂小葉は披針形～広披針形であるが、個体変異がかなり著しい。長さ50～70cmの総状花序を頂生し、黄色を帯びた赤色の美しい花をつける。花弁は旗弁と舟弁があり、旗弁は卵型で長さ5cm、舟弁に対し直角に反転する。豆果は長さ10～20cmでくびれがある。種子はアズキ形で茶褐色に黒色の斑点がある。ブラジル南東部～アルゼンチン北部原産。花にはクマバチとミツバチ、4種のハチドリが訪れて受粉する（Galetto et al., 2000）。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-%E3%82%AB%E3%82%A4%E3%82%B3%E3%82%A6%E3%82%BA-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-%E3%82%AB%E3%82%A4%E3%82%B3%E3%82%A6%E3%82%BA-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="カイコウズの葉上面" class="wp-image-5616" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>カイコウズの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-%E3%82%AB%E3%82%A4%E3%82%B3%E3%82%A6%E3%82%BA-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-%E3%82%AB%E3%82%A4%E3%82%B3%E3%82%A6%E3%82%BA-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="カイコウズの葉下面" class="wp-image-5617" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>カイコウズの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-%E3%82%AB%E3%82%A4%E3%82%B3%E3%82%A6%E3%82%BA-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-%E3%82%AB%E3%82%A4%E3%82%B3%E3%82%A6%E3%82%BA-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" alt="カイコウズの樹皮" class="wp-image-5618" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-樹皮-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-樹皮-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-樹皮-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-樹皮-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-樹皮.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>カイコウズの樹皮｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-%E3%82%AB%E3%82%A4%E3%82%B3%E3%82%A6%E3%82%BA-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-%E3%82%AB%E3%82%A4%E3%82%B3%E3%82%A6%E3%82%BA-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="カイコウズの花" class="wp-image-5619" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616-カイコウズ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>カイコウズの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc79">No.1616.a サンゴシトウ Erythrina x bidwillii</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">イギリス人植物学者のビドウィル氏がオーストラリアで、ヘルバケア <em>E. herbacea</em> とカイコウズ <em>E. crista-galli</em> を交配して作り出したものである（塚本，1994）。高さ4m前後になり幹は滑らかで刺がない。花は頂生の総状花序につく。花序軸は暗赤紫色で長さ50～100cmである。花はペンシル形で鮮濃赤色をして美しく、旗弁は5cmで長楕円形でわずかに開出する。結実はまれであるが、莢や種子はアメリカデイコに似ている。</p>


<a href="https://ecological-information.com/archives/168" title="デイゴ・カイコウズ（アメリカデイゴ）・サンゴシトウの違いは？似た種類の見分け方を解説！沖縄では外来種？なぜ沖縄の県花？デイゴ属は新世界でハチドリによる受粉戦略を進化させていた！？" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><div class="blogcard-label internal-blogcard-label"><span class="fa"></span></div><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img loading="lazy" decoding="async" width="160" height="90" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/erythrina-x-bidwillii-flower-160x90.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/erythrina-x-bidwillii-flower-160x90.jpg 160w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/erythrina-x-bidwillii-flower-120x68.jpg 120w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/erythrina-x-bidwillii-flower-320x180.jpg 320w" sizes="(max-width: 160px) 100vw, 160px"></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">デイゴ・カイコウズ（アメリカデイゴ）・サンゴシトウの違いは？似た種類の見分け方を解説！沖縄では外来種？なぜ沖縄の県花？デイゴ属は新世界でハチドリによる受粉戦略を進化させていた！？</div><div class="blogcard-snippet internal-blogcard-snippet">デイゴ・カイコウズ（アメリカデイゴ）・サンゴシトウの3種はデイゴ属の中では日本で比較的見られる種類で、いずれも観賞用に栽培され、花も赤く三出複葉であることから混同されることがあります。葉はよく似ていますが、小葉の形、刺、葉柄をよく観察するこ…</div></div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://ecological-information.com" alt="ecological-information.com" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" width="16" height="16"></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">ecological-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.09.15</div></div></div></div></a>


<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1616.a-%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B4%E3%82%B7%E3%83%88%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1616.a-%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B4%E3%82%B7%E3%83%88%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="サンゴシトウの葉上面" class="wp-image-795" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1616.a-サンゴシトウ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1616.a-サンゴシトウ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1616.a-サンゴシトウ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1616.a-サンゴシトウ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1616.a-サンゴシトウ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>サンゴシトウの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1616.a-%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B4%E3%82%B7%E3%83%88%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1616.a-%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B4%E3%82%B7%E3%83%88%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="サンゴシトウの葉下面" class="wp-image-794" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1616.a-サンゴシトウ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1616.a-サンゴシトウ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1616.a-サンゴシトウ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1616.a-サンゴシトウ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1616.a-サンゴシトウ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>サンゴシトウの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.a-%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B4%E3%82%B7%E3%83%88%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.a-%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B4%E3%82%B7%E3%83%88%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="サンゴシトウの花" class="wp-image-5620" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.a-サンゴシトウ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.a-サンゴシトウ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.a-サンゴシトウ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.a-サンゴシトウ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.a-サンゴシトウ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>サンゴシトウの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc80">No.1616.b ハナモツヤクノキ Butea monosperma</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">落葉高木。樹高は10～15m程度に。葉は3出複葉で、小葉は厚味があり、しなやかで、幅10～20cm程度の菱形状卵形で、全縁、鋭頭となる。葉の表面には光沢がある。葉裏は葉灰白色となる。葉には繊細な毛細が密生する。開花期は2～3月頃。花は枝先の葉腋から出た短い総状花序につく。花は径3～5cm程度でマメ科特有の蝶形花であり、花弁の中でも最下竜骨弁が反り返り、ちょうどオウムの嘴のようになる。花色はオレンジ色～赤色で、葉の展開前に一斉に開花する。花後には長さ12～20cm程度の莢果をつけ、中に1個の種子を持つ。南アジア（パキスタン・インド・バングラデシュ・ネパール・スリランカ）・東南アジア（ミャンマー・タイ・ラオス・カンボジア・ベトナム・マレーシア）に分布し、森林、湿った場所、道路の近くも栽培される（Flora of China）。花には大量の蜜があり、日中の開花を示し、6科に属する7種もの鳥が頻繁に訪れるが、ムラサキタイヨウチョウ <em>Nectarinia asiatica</em> だけが効果的な花粉媒介者となっており、哺乳類のヤブシマヤシリス<em> Funambulus tristiatus</em> によっても受粉されるというマメ科では特異的な送粉システムを持っている（Tandon et al., 2003）。樹液を皮革製造に、花をお茶や染料に、葉を皿に利用するほか、ヒンドゥー教の聖木とされ、神への捧げ物、宗教的な儀式に使われている。ラックカイガラムシ <em>Kerria lacca</em> （<em>Laccifer lacca</em> はシノニム）は400以上の宿主が知られるが、商業的にはこの植物とセイロンオーク <em>Schleichera oleosa</em>・インドナツメ <em>Ziziphus mauritiana</em> の3種を利用し、花没薬（はなもつやく）という生薬の原料となる（渡辺，2003；岳川，2010）。花没薬は紅色色素を含み臙脂絵の具の一種として利用される。ラック染料にもなり布を紫鉱染め（ラック染め）する。食品にも添加され現代の日本では菓子、餡、ベーコン、ソーセージ、麺、水産加工品、ジャムに色をつける。また虫体被覆物を精製して得られる紫膠（シェラック）は塗料、接着剤、電気絶縁材、弦楽器や木製家具に塗るニス、粒状のチョコレートやガム、錠剤の医薬品、天津甘栗のコーティング・光沢剤、SP盤のレコードなどに用いられ、多用途で日本でも極めて重要。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%83%A2%E3%83%84%E3%83%A4%E3%82%AF%E3%83%8E%E3%82%AD-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%83%A2%E3%83%84%E3%83%A4%E3%82%AF%E3%83%8E%E3%82%AD-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ハナモツヤクノキの葉上面" class="wp-image-5621" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-ハナモツヤクノキ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-ハナモツヤクノキ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-ハナモツヤクノキ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-ハナモツヤクノキ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-ハナモツヤクノキ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハナモツヤクノキの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%83%A2%E3%83%84%E3%83%A4%E3%82%AF%E3%83%8E%E3%82%AD-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%83%A2%E3%83%84%E3%83%A4%E3%82%AF%E3%83%8E%E3%82%AD-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ハナモツヤクノキの葉下面" class="wp-image-5622" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-ハナモツヤクノキ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-ハナモツヤクノキ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-ハナモツヤクノキ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-ハナモツヤクノキ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-ハナモツヤクノキ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハナモツヤクノキの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%83%A2%E3%83%84%E3%83%A4%E3%82%AF%E3%83%8E%E3%82%AD-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%83%A2%E3%83%84%E3%83%A4%E3%82%AF%E3%83%8E%E3%82%AD-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" alt="ハナモツヤクノキの樹皮" class="wp-image-5623" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-ハナモツヤクノキ-樹皮-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-ハナモツヤクノキ-樹皮-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-ハナモツヤクノキ-樹皮-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-ハナモツヤクノキ-樹皮-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1616.b-ハナモツヤクノキ-樹皮.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハナモツヤクノキの樹皮｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc81">引用文献</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">Chou, C. H., &amp; Kuo, Y. L. 1986. Allelopathic research of subtropical vegetation in Taiwan. Journal of Chemical Ecology 12(6): 1431-1448. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.1007/BF01012362">https://doi.org/10.1007/BF01012362</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">Damascena, J. G., Leite, G. L. D., Silva, F. W. S., Soares, M. A., Guanabens, R. E. M., Sampaio, R. A., &amp; Zanuncio, J. C. 2017. Spatial distribution of phytophagous insects, natural enemies, and pollinators on <em>Leucaena leucocephala</em> (Fabaceae) trees in the Cerrado. Florida Entomologist 100(3): 558-565. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.1653/024.100.0311">https://doi.org/10.1653/024.100.0311</a></p>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">Diamond, J. M. 1997. Guns, germs, and steel : the fates of human societies. W.W. Norton, New York. 480pp. ISBN: 9780393038910 [=2012. 銃・病原菌・鉄 上巻. 草思社, 東京. ISBN: 9784794218780]</p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"銃・病原菌・鉄　上巻","b":"草思社","t":"9784794218780","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"","p":["\/images\/I\/51U6f63ccKL._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/B00DNMG8Q2","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"id":11,"u_tx":"Amazonで見る","u_bc":"#f79256","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/B00DNMG8Q2","a_id":3360663,"p_id":170,"pl_id":27060,"pc_id":185,"s_n":"amazon","u_so":1},{"id":14,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/%E9%8A%83%E3%83%BB%E7%97%85%E5%8E%9F%E8%8F%8C%E3%83%BB%E9%89%84%E3%80%80%E4%B8%8A%E5%B7%BB\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":2},{"id":15,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=%E9%8A%83%E3%83%BB%E7%97%85%E5%8E%9F%E8%8F%8C%E3%83%BB%E9%89%84%E3%80%80%E4%B8%8A%E5%B7%BB","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":3}],"eid":"4YuU2","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-4YuU2">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->



<p class="wp-block-paragraph">Duenas-Lopez, M. 2022. <em>Erythrina variegata</em> (Indian coral tree). CABI Compendium. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.1079/cabicompendium.22055">https://doi.org/10.1079/cabicompendium.22055</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">Entwisle, T. J., Maslin, B. R., Cowan, R. S., &amp; Court, A. B. 1996. Mimosaceae. In: N. G. Walsh &amp; T. J. Entwisle (Eds.), Flora of Victoria (Vol. 3 Dicotyledons Winteraceae to Myrtaceae, pp. 585-658). Inkata Press. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://vicflora.rbg.vic.gov.au/flora/taxon/a72a846c-7a92-4a4a-8dca-e2582a0f393e">https://vicflora.rbg.vic.gov.au/flora/taxon/a72a846c-7a92-4a4a-8dca-e2582a0f393e</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">Galetto, L., Bernardello, G., Isele, I. C., Vesprini, J., Speroni, G., &amp; Berduc, A. 2000. Reproductive biology of <em>Erythrina crista-galli</em> (Fabaceae). Annals of the Missouri Botanical Garden 87(2): 127-145. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.2307/2666157">https://doi.org/10.2307/2666157</a></p>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">Gleason, H. A. &amp; Cronquist, A. J. 1991. Manual of vascular plants of northeastern United States and adjacent Canada. Botanical Garden Pr Dept, New York. 910pp. ISBN: 9780893273651 <a rel="noopener" target="_blank" href="http://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000182246">http://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000182246</a></p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"Manual of Vascular Plants of Northeastern United States and Adjacent Canada","b":"Botanical Garden Pr Dept","t":"9780893273651","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"\/images\/I","p":["\/41Oar0F5SfL._SL500_.jpg","\/31CG3-EAplL._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/0893273651","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"id":11,"u_tx":"Amazonで見る","u_bc":"#f79256","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/0893273651","a_id":3360663,"p_id":170,"pl_id":27060,"pc_id":185,"s_n":"amazon","u_so":1},{"id":14,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/Manual%20of%20Vascular%20Plants%20of%20Northeastern%20United%20States%20and%20Adjacent%20Canada\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":2},{"id":15,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=Manual%20of%20Vascular%20Plants%20of%20Northeastern%20United%20States%20and%20Adjacent%20Canada","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":3}],"eid":"VMtGu","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-VMtGu">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">林将之. 2014. 樹木の葉 実物スキャンで見分ける1100種類. 山と溪谷社, 東京. 759pp. ISBN: 9784635070324</p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"樹木の葉 実物スキャンで見分ける1100種類 (山溪ハンディ図鑑)","b":"山と溪谷社","t":"9784635070324","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"\/images\/I","p":["\/51vejJ7KQkL._SL500_.jpg","\/51VBPB+4DML._SL500_.jpg","\/61AmivnDSeL._SL500_.jpg","\/51DMFkLzD6L._SL500_.jpg","\/61W-faq4Z3L._SL500_.jpg","\/51b-DNvBwfL._SL500_.jpg","\/51p97BdbFDL._SL500_.jpg","\/51kxqOisqLL._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4635070328","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"u_bc":"#f79256","u_tx":"Amazonで見る","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4635070328","s_n":"amazon","u_so":0,"a_id":3360663,"p_id":170,"pc_id":185,"pl_id":27060,"id":3},{"id":1,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/%E6%A8%B9%E6%9C%A8%E3%81%AE%E8%91%89%20%E5%AE%9F%E7%89%A9%E3%82%B9%E3%82%AD%E3%83%A3%E3%83%B3%E3%81%A7%E8%A6%8B%E5%88%86%E3%81%91%E3%82%8B1100%E7%A8%AE%E9%A1%9E%20(%E5%B1%B1%E6%BA%AA%E3%83%8F%E3%83%B3%E3%83%87%E3%82%A3%E5%9B%B3%E9%91%91)\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":1},{"id":2,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=%E6%A8%B9%E6%9C%A8%E3%81%AE%E8%91%89%20%E5%AE%9F%E7%89%A9%E3%82%B9%E3%82%AD%E3%83%A3%E3%83%B3%E3%81%A7%E8%A6%8B%E5%88%86%E3%81%91%E3%82%8B1100%E7%A8%AE%E9%A1%9E%20(%E5%B1%B1%E6%BA%AA%E3%83%8F%E3%83%B3%E3%83%87%E3%82%A3%E5%9B%B3%E9%91%91)","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":2}],"eid":"UqBs1","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-UqBs1">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->



<p class="wp-block-paragraph">茨木靖. 2013. 徳島県に漂着したヒメモダマ <em>Entada phaseoloides</em>（L.）Merr.（ネムノキ科）の発芽試験. 徳島県立博物館研究報告 23: 131-132. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://museum.bunmori.tokushima.jp/kiyo/2013/%E5%BE%B3%E5%B3%B6%E7%9C%8C%E3%81%AB%E6%BC%82%E7%9D%80%E3%81%97%E3%81%9F%E3%83%92%E3%83%A1%E3%83%A2%E3%83%80%E3%83%9E.pdf">https://museum.bunmori.tokushima.jp/kiyo/2013/%E5%BE%B3%E5%B3%B6%E7%9C%8C%E3%81%AB%E6%BC%82%E7%9D%80%E3%81%97%E3%81%9F%E3%83%92%E3%83%A1%E3%83%A2%E3%83%80%E3%83%9E.pdf</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">井手真帆・今江正知・池田博. 2012. アイラトビカズラ（マメ科）の日本における新分布. 植物研究雑誌 87(2): 140-142. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.51033/jjapbot.87_2_10351">https://doi.org/10.51033/jjapbot.87_2_10351</a></p>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/ScholarlyArticle" itemprop="citation">伊藤操子. 2010. 雑草紹介シリーズ クズ (<em>Pueraria lobata</em> Ohwi). 草と緑 2: 36-41. ISSN: 2185-8977, <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.24463/iuws.2.0_36">https://doi.org/10.24463/iuws.2.0_36</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">Jeanes, J. A. 1996. Fabaceae. In: N. G. Walsh, &amp; T. J. Entwisle, Flora of Victoria Vol. 3: Dicotyledons Winteraceae to Myrtaceae (pp. 663-829). Inkata Press. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://vicflora.rbg.vic.gov.au/flora/taxon/b0aae4f9-9366-431a-b65d-7bd7de457797">https://vicflora.rbg.vic.gov.au/flora/taxon/b0aae4f9-9366-431a-b65d-7bd7de457797</a></p>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">神奈川県植物誌調査会. 2018. 神奈川県植物誌2018 電子版. 神奈川県植物誌調査会, 小田原. 1803pp. ISBN: 9784991053726</p>



<p class="wp-block-paragraph">小林峻. 2020. 哺乳類も送粉者―アジアにおける非飛翔性哺乳類媒植物―. 哺乳類科学 60(2): 385-389. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.11238/mammalianscience.60.385">https://doi.org/10.11238/mammalianscience.60.385</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">Luo, Z. L., Gu, L., &amp; Zhang, D. X. 2009. Intrafloral differentiation of stamens in heterantherous flowers. Journal of Systematics and Evolution 47(1): 43-56. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.1111/j.1759-6831.2009.00002.x">https://doi.org/10.1111/j.1759-6831.2009.00002.x</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">中本敦・伊澤雅子. 2013. 沖縄島に植栽されているデイゴの訪花者群集とその日周変化. 保全生態学研究 18(2): 111-119. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.18960/hozen.18.2_111">https://doi.org/10.18960/hozen.18.2_111</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">Pinheiro-Costa, B. K., Mesquita-Neto, J. N., Rego, J. O., &amp; Schlindwein, C. 2018. Trade off between quantity and size of pollen grains in the heterandrous flowers of <em>Senna pendula</em> (Fabaceae). Acta Botanica Brasilica 32: 446-453. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.1590/0102-33062018abb0132">https://doi.org/10.1590/0102-33062018abb0132</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">Takeda, K., Fujii, A., Senda, Y., &amp; Iwashina, T. 2010. Greenish blue flower colour of <em>Strongylodon macrobotrys</em>. Biochemical Systematics and Ecology 38(4): 630-633. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.1016/j.bse.2010.07.014">https://doi.org/10.1016/j.bse.2010.07.014</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">岳川有紀子. 2010. 天然樹脂状物質シェラックの利用―正倉院宝物と薬効を中心に―. 大阪市立科学館研究報告 20: 65-70. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://www.sci-museum.jp/wp-content/themes/scimuseum2021/pdf/study/research/2010/pb20_065-070.pdf">https://www.sci-museum.jp/wp-content/themes/scimuseum2021/pdf/study/research/2010/pb20_065-070.pdf</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">Tandon, R., Shivanna, K. R., &amp; Mohan Ram, H. Y. 2003. Reproductive biology of <em>Butea monosperma</em> (Fabaceae). Annals of Botany 92(5): 715-723. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.1093/aob/mcg193">https://doi.org/10.1093/aob/mcg193</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">Xiao, Z. 2022. Dual ecological functions of scatter-hoarding rodents: pollinators and seed dispersers of <em>Mucuna sempervirens</em> (Fabaceae). Integrative Zoology 17(5): 918-929. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.1111/1749-4877.12603">https://doi.org/10.1111/1749-4877.12603</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">吉田宗弘・辻奈々. 2019. 世界を制覇したインゲン. 食生活研究 40(1): 2-15. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://ku-food-lab.com/wp/wp-content/uploads/2020/01/8646a8420a2be9cda5c4dee9d8a77434.pdf">https://ku-food-lab.com/wp/wp-content/uploads/2020/01/8646a8420a2be9cda5c4dee9d8a77434.pdf</a></p>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">渡辺弘之. 2003. カイガラムシが熱帯林を救う. 東海大学出版会, 秦野. 136pp. ISBN: 9784486016182</p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"カイガラムシが熱帯林を救う","b":"東海大学出版会","t":"9784486016182","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"","p":["\/images\/I\/51QCDAXP7ZL._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4486016181","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"id":11,"u_tx":"Amazonで見る","u_bc":"#f79256","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4486016181","a_id":3360663,"p_id":170,"pl_id":27060,"pc_id":185,"s_n":"amazon","u_so":1},{"id":14,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/%E3%82%AB%E3%82%A4%E3%82%AC%E3%83%A9%E3%83%A0%E3%82%B7%E3%81%8C%E7%86%B1%E5%B8%AF%E6%9E%97%E3%82%92%E6%95%91%E3%81%86\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":2},{"id":15,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=%E3%82%AB%E3%82%A4%E3%82%AC%E3%83%A9%E3%83%A0%E3%82%B7%E3%81%8C%E7%86%B1%E5%B8%AF%E6%9E%97%E3%82%92%E6%95%91%E3%81%86","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":3}],"eid":"e3Ojt","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-e3Ojt">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->
		<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5392" data-ulike-nonce="ed11c51a56" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5392"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="+1"></span>			</div></div>
	]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【種子植物図鑑 #149】ブドウ科の種類は？写真一覧</title>
		<link>https://ecological-information.com/archives/5365</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ikeda, K.]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 16 Dec 2022 08:46:18 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[種子植物図鑑]]></category>
		<category><![CDATA[ブドウ科]]></category>
		<category><![CDATA[分類]]></category>
		<category><![CDATA[形態]]></category>
		<category><![CDATA[落葉]]></category>
		<category><![CDATA[食用]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ecological-information.com/?p=5365</guid>

					<description><![CDATA[ブドウ科 Vitaceae はつる性の木本または草本。茎の変化した巻ひげによって高く上昇しますが、小数の属は巻ひげをもたない。巻ひげと葉は対生します。葉は互生し、単葉、または複葉。単葉のときは掌状に裂けることが多い。花序 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5365" data-ulike-nonce="8b6fb2d2e0" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5365"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="0"></span>			</div></div>
	
<p class="wp-block-paragraph">ブドウ科 Vitaceae はつる性の木本または草本。茎の変化した巻ひげによって高く上昇しますが、小数の属は巻ひげをもたない。巻ひげと葉は対生します。葉は互生し、単葉、または複葉。単葉のときは掌状に裂けることが多い。花序は通常葉と対生。花は両性、または雌雄同株または異株。萼は小型、杯状、4～5裂。花弁は4～5個、辺合状で、開花時に展開します。雄しべは4～5個、花弁と対生します。果実は軟らかな果肉をもつ漿果、または水分を失って乾燥し、2室または1室で、1～4個の種子を包みます。種子は通常倒卵形で嘴があり、種皮は殻質。APG体系では1科でブドウ目として独立しました。世界の熱帯から温帯にかけて14属800種あまりが知られます。</p>



<p class="wp-block-paragraph">本記事ではブドウ科の植物を図鑑風に一挙紹介します。</p>



<p class="wp-block-paragraph">写真は良いものが撮れ次第入れ替えています。また、同定は筆者が行ったものですが、誤同定があった場合予告なく変更しておりますのでご了承下さい。</p>




  <div id="toc" class="toc tnt-number toc-center tnt-number border-element"><input type="checkbox" class="toc-checkbox" id="toc-checkbox-6" checked><label class="toc-title" for="toc-checkbox-6">目次</label>
    <div class="toc-content">
    <ol class="toc-list open"><li><a href="#toc1" tabindex="0">No.1441 ヨーロッパブドウ Vitis vinifera subsp. vinifera</a></li><li><a href="#toc2" tabindex="0">No.1443 エビヅル Vitis ficifolia</a></li><li><a href="#toc3" tabindex="0">No.1449 ツタ Parthenocissus tricuspidata</a></li><li><a href="#toc4" tabindex="0">No.1451 ヤブカラシ Cayratia japonica</a></li><li><a href="#toc5" tabindex="0">No.1452 ノブドウ Ampelopsis glandulosa var. heterophylla</a></li><li><a href="#toc6" tabindex="0">No.1452.1 キレハノブドウ Ampelopsis glandulosa var. heterophylla f. citrulloides</a></li><li><a href="#toc7" tabindex="0">引用文献</a></li></ol>
    </div>
  </div>

<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc1">No.1441 ヨーロッパブドウ Vitis vinifera subsp. vinifera</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">つる性木本（Flora of China）。茎は不規則に広がり、高くよじ登り、まばらに分枝します。枝の樹皮はズタズタに剥離します。節の隔壁は厚さ3～5mm。小枝は円柱形～わずかに角があり、毛があり、ときに無毛になります。成長する先には展開する葉は発達しません。巻きひげは小枝の端から端までにつき、宿存します。巻きひげは（または花序）は連続する2節だけにつきます。節は赤帯ではありません。托葉は普通、長さ3.5mm以上。葉柄は葉身の長さにほぼ等しい。葉身は心状卵形～心状円形、長さ12～20cm、普通、3肩があるか、3～5浅裂し、ときに深裂し、先は鋭形～短い尖鋭形、下面は粉白を帯びず、まばらに毛があるかほぼ無毛、全体に毛が見えます。上面は普通。花期は4～6月。花序は長さ10～20cm、疎～密、葉に対生し、基部の枝はよく発達します。花序柄は2～4cm、無毛またはまばらにクモ毛があります。花柄は長さ1.5～2.5mm、無毛。花芽は倒卵形、長さ2～3mm、先は丸い。萼は無毛、波打つ。花は両性。花糸は糸状長さ0.6～1mm。葯は黄色、楕円形、長さ0.4～0.8mm。雌しべは雄花では未成熟。子房は楕円形。花柱は短い。柱頭は広がります。果期は8～9月。液果は普通、赤紫色～ほぼ黒色、ときに黄緑色、±粉白を帯び、球形～長円形～楕円形、直径8～25mm（普通15～20mm）、皮は果肉に密着し、皮目はありません。種子は倒卵形～楕円形、先はほぼ丸く、合点の結び目（chalazal knot）は楕円形、縫線（raphe）はわずかに隆起し、腹の穴は基部から上方向に約1/4の広い溝があります。日本のインターネットではブドウ類の植物学的な区別がまともに記されていませんが、<cite>『<a rel="noopener" target="_blank" href="http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&amp;taxon_id=134649">Flora of North America</a>』</cite>ではアメリカブドウ <em>V. labrusca</em>とは両性花で、果実は長楕円形で、果皮は果肉に付着している点から区別されることがわかります。南西アジアと南東ヨーロッパ原産で、新石器時代の狩猟採集民と初期の農民によって収穫され、諸説あるものの紀元前4000年頃には肥沃な三日月地帯でオリーブ・イチジク・ナツメヤシ・ザクロとともに栽培化が行われたと考えられ（Diamond, 1997）、その野生種は <em>Vitis vinifera</em> subsp. <em>sylvestris</em> です。栽培化はヒトの栽培利便性や美味しさの向上のために、大きな果実と房のサイズ・より高い糖度・変更された種子の形態・雌雄異体から雌雄同体の交配システムへの移行を含む形態学的変化を引き起こしました（Zhou et al., 2017）。文献上の最古の記録は紀元前3000年頃の古代シュメール語の<cite>『ギルガメシュ叙事詩』</cite>に見出すことができ、古代エジプト人・ギリシア人・エトルリア人・フェニキア人を通して古代ローマ人も栽培・醸造技術を発展させ、ローマ帝国では特にワイン用に栽培されてきました（Charters, 2006）。ワインは安価で安全な飲用水としても広がりましたが一方でアルコール依存症も増加させ、ブドウ栽培の法規制も行われました（Robinson, 2006）。中世にはヨーロッパ南部ではワインが常飲され、北部と東部では、ビールが飲まれていました。特にシャンパン・ブルゴーニュワイン・ボルドーワインなどようにフランスとドイツ（当時は神聖ローマ帝国）は現代にも続く最大のワイン生産国です。アメリカ大陸にはカトリックであるスペインによってワインが不可欠であった聖餐用に持ち込まれ、メキシコワイン・アメリカワインが発展しました。食用としてはデザートとして生食、乾燥させレーズンにし、パンに練り込みレーズンパンとしたり、ラム酒に浸したラムレーズンはアイスクリーム・ケーキ・チョコレート等に利用され、バターに練り込んだレーズンバターは酒（特に洋酒）のおつまみとされ、ビスケットに挟むことがあります。飲み物は葡萄ジュースや未熟な果実を絞ったヴェルジュもある他、最も代表的なワイン（葡萄酒）は伝統的には搾った果汁を樽や甕に入れ、出芽酵母 <em>Saccharomyces cerevisiae</em> によりアルコール発酵させたあと、滓（おり）引きを行い、樽で数か月から数年間熟成し瓶詰めされ製造される果実酒の一種です。熟成時に <em>Lacobacillus</em>属・<em style="font-style: italic;">Pediococcus</em>属・<em>Oenococcus oeni などの</em>乳酸菌によってマロラクティック発酵が起こりリンゴ酸が乳酸になることで酸味が減少し（Fugelsang &amp; Edwards, 2007）、土地独自の風味も生まれます。ワインは白ブドウなど主に色の薄い果皮のブドウを原料とし、発酵には果汁のみを使用する白ワイン、黒ブドウや赤ブドウをまるごと原料とし発酵させ、果皮に含まれる色素やタンニンによって白ワインよりも渋みがあり、長期保存が可能である赤ワイン・白ワインと赤ワインを様々な生産過程で混ぜることによってできるピンク・ワインとも呼ばれる赤みを帯びた淡い色調のロゼワインに3種に分類されます。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1441-%E3%83%A8%E3%83%BC%E3%83%AD%E3%83%83%E3%83%91%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1441-%E3%83%A8%E3%83%BC%E3%83%AD%E3%83%83%E3%83%91%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ヨーロッパブドウの葉上面" class="wp-image-5372" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1441-ヨーロッパブドウ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1441-ヨーロッパブドウ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1441-ヨーロッパブドウ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1441-ヨーロッパブドウ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヨーロッパブドウの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1441-%E3%83%A8%E3%83%BC%E3%83%AD%E3%83%83%E3%83%91%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-768x1024.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="768" height="1024" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1441-%E3%83%A8%E3%83%BC%E3%83%AD%E3%83%83%E3%83%91%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-768x1024.jpg" alt="ヨーロッパブドウの樹皮" class="wp-image-5373" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1441-ヨーロッパブドウ-樹皮-768x1024.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1441-ヨーロッパブドウ-樹皮-225x300.jpg 225w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1441-ヨーロッパブドウ-樹皮.jpg 960w" sizes="(max-width: 768px) 100vw, 768px"></a><figcaption>ヨーロッパブドウの樹皮｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1441-%E3%83%A8%E3%83%BC%E3%83%AD%E3%83%83%E3%83%91%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E6%9C%AA%E7%86%9F%E6%9E%9C-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1441-%E3%83%A8%E3%83%BC%E3%83%AD%E3%83%83%E3%83%91%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E6%9C%AA%E7%86%9F%E6%9E%9C-1024x768.jpg" alt="ヨーロッパブドウの未熟果" class="wp-image-5374" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1441-ヨーロッパブドウ-未熟果-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1441-ヨーロッパブドウ-未熟果-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1441-ヨーロッパブドウ-未熟果-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1441-ヨーロッパブドウ-未熟果.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヨーロッパブドウの未熟果｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc2">No.1443 エビヅル Vitis ficifolia</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">落葉つる性木本（樹に咲く花）。巻ひげで他物にからみつきます。本年枝は細く、はじめクモ毛があります。葉は互生。葉身は長さ幅ともに5〜8cmの卵形〜広卵状三角形。ふつう3〜5裂しますが、切れ込み方は変化が多い。縁には浅い鋸歯があります。基部は深いハート形。表面ははじめクモ毛がありますが、後に無毛。裏面は淡褐色または白色のクモ毛に覆われ、秋まで残ります。葉柄は長さ2.5〜8cm。雌雄別株。花期は6〜8月。葉と対生して長さ6〜12cmの円錐花序を出し、黄緑色の小さな花をつけます。花弁は開花と同時に落ちます。両性花の花序は雄花序より小形で花はまばらにつきます。雄花の雄しべは長く、両性花の雄しべは短い。果実は液果。直径約6mmほどの球形で、黒く熟します。種子は暗赤褐色で長さ4mmほど。北海道・本州・四国・九州；朝鮮・中国に分布。丘陵から山地の林内や林縁に生えます。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%83%85%E3%83%AB-%E9%9B%8C-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%83%85%E3%83%AB-%E9%9B%8C-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="エビヅル♀の葉上面" class="wp-image-5375" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雌-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雌-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雌-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雌-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雌-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エビヅル♀の葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%83%85%E3%83%AB-%E9%9B%8C-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%83%85%E3%83%AB-%E9%9B%8C-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="エビヅル♀の葉下面" class="wp-image-5376" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雌-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雌-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雌-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雌-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雌-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エビヅル♀の葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%83%85%E3%83%AB-%E9%9B%8C-%E6%9C%AA%E7%86%9F%E6%9E%9C-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%83%85%E3%83%AB-%E9%9B%8C-%E6%9C%AA%E7%86%9F%E6%9E%9C-1024x768.jpg" alt="エビヅル♀の未熟果" class="wp-image-5377" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雌-未熟果-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雌-未熟果-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雌-未熟果-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雌-未熟果-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雌-未熟果.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エビヅル♀の未熟果｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%83%85%E3%83%AB-%E9%9B%84-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%83%85%E3%83%AB-%E9%9B%84-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="エビヅル雄株の葉上面" class="wp-image-5378" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雄-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雄-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雄-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雄-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雄-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エビヅル雄株の葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%83%85%E3%83%AB-%E9%9B%84-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%83%85%E3%83%AB-%E9%9B%84-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="エビヅル雄株の葉下面" class="wp-image-5379" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雄-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雄-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雄-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雄-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雄-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エビヅル雄株の葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%83%85%E3%83%AB-%E9%9B%84%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-%E3%82%A8%E3%83%93%E3%83%85%E3%83%AB-%E9%9B%84%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="エビヅル雄株の雄花" class="wp-image-5380" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雄花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雄花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雄花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雄花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1443-エビヅル-雄花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エビヅル雄株の雄花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc3">No.1449 ツタ Parthenocissus tricuspidata</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名ナツヅタ。落葉つる性木本（樹に咲く花）。樹皮は黒褐色。節から先端が吸盤になった巻きひげをのばし、樹冠や岩盤をよじ登ります。本年枝は赤褐色〜黄褐色で無毛。丸い皮目が多数あります。短枝が発達します。葉は2形あり、花のつく短枝の葉は大きく、長い葉柄がある。葉身は長さ幅とも5〜15cmの広卵形で、上部は3裂し、裂片の先は鋭く尖り、縁には先が芒になるまばらな鋸歯があります。基部は深いハート形。質はやや厚く、ほぼ無毛。葉柄は長さ約15cm。花のつかない長枝の葉は小さく、葉柄も短い。切れ込みのないものから1〜3裂するもの、3小葉のものが混じります。花期は6〜7月。短枝から長さ3〜6cmの集散花序を出し、黄緑色の小さな花を多数つけます。花は直径2〜3mm。花弁と雄しべは5個。果実は液果。直径5〜7mmの球形で、秋には藍黒色に熟します。表面には白い粉がつきます。種子は長さ4〜5mmの倒卵形。冬芽は長さ1〜2mmの円錐形。芽鱗は褐色で3〜5個。葉痕はほぼ円形。北海道・本州・四国・九州；朝鮮・中国に分布。山野の林内や林縁に生えます。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-%E3%83%84%E3%82%BF-%E5%A4%A7%E3%81%8D%E3%81%84%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-%E3%83%84%E3%82%BF-%E5%A4%A7%E3%81%8D%E3%81%84%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ツタの大きい葉" class="wp-image-5381" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-大きい葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-大きい葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-大きい葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-大きい葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ツタの大きい葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-%E3%83%84%E3%82%BF-%E5%B0%8F%E3%81%95%E3%81%84%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-%E3%83%84%E3%82%BF-%E5%B0%8F%E3%81%95%E3%81%84%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ツタの小さい葉上面" class="wp-image-5382" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-小さい葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-小さい葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-小さい葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-小さい葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-小さい葉上面-2048x1536.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ツタの小さい葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-%E3%83%84%E3%82%BF-%E5%B0%8F%E3%81%95%E3%81%84%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-%E3%83%84%E3%82%BF-%E5%B0%8F%E3%81%95%E3%81%84%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ツタの小さい葉下面" class="wp-image-5383" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-小さい葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-小さい葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-小さい葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-小さい葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-小さい葉下面-2048x1536.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ツタの小さい葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-%E3%83%84%E3%82%BF-%E7%B4%85%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-%E3%83%84%E3%82%BF-%E7%B4%85%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ツタの紅葉" class="wp-image-5384" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-紅葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-紅葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-紅葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-紅葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ツタの紅葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-%E3%83%84%E3%82%BF-%E6%9C%AA%E7%86%9F%E6%9E%9C-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-%E3%83%84%E3%82%BF-%E6%9C%AA%E7%86%9F%E6%9E%9C-1024x768.jpg" alt="ツタの未熟果" class="wp-image-5385" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-未熟果-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-未熟果-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-未熟果-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-未熟果-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1449-ツタ-未熟果.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ツタの未熟果｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc4">No.1451 ヤブカラシ Cayratia japonica</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名ヤブガラシ。つる性多年草（野に咲く花）。長く根を引いて繁殖します。若い部分には粒状の突起毛があります。茎には稜角があり、托葉は卵状三角形で、膜質。葉は互生し、柄があり、鳥足状に配列する5小葉よりなります。頂小葉は長さ1〜3cmの柄があり、狭卵形でとがり、長さ4〜8cm、波状の鋸歯があり、鋸歯の先は小さな突起に終わります。表面は深緑色で、側脈は6〜8対あり、表面ではくぼみ、裏面では隆起します。側小葉は頂小葉より小型で、柄も短い。巻きひげは葉もしくは花序と対生し、先は分枝します。花期は6〜8月。花序は扁平な集散花序で、突起毛があります。花は径5mm。萼片は低い。花弁は4個あり、卵状三角形で長さ3mm、淡緑色、平開し、背面には突起毛があり、先端は僧帽状。雄蕊は4個、葯は長楕円形。花盤は平らに広がり、はじめ紅色、のちに橙色に変わります。子房は1個、花柱は1個、柱状で直立します。液果は球形まれにややだるま形で黒熟します。種子は広卵形で長さ4mm。関東以西に分布する2倍体のものはよく結実しますが、近畿以東に分布し東日本に多い3倍体のものは結実しません。北海道（西南部）・本州・四国・九州・琉球；朝鮮・中国・インド・マレーシアに分布。畑ややぶに普通に生えます。</p>



<figure class="wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-ecological-notes-web wp-block-embed-ecological-notes-web"><div class="wp-block-embed__wrapper">

<a href="https://ecological-information.com/archives/278" title="ヤブガラシ（ヤブカラシ）とノブドウの違いは？似た種類の見分け方を解説！なぜ駆除させられる？実は食べられる？皿状の花にやってくるスズメバチは用心棒として雇われていた！？" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><div class="blogcard-label internal-blogcard-label"><span class="fa"></span></div><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img loading="lazy" decoding="async" width="160" height="90" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/cayratia-japonica-flower-160x90.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/cayratia-japonica-flower-160x90.jpg 160w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/cayratia-japonica-flower-120x68.jpg 120w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/cayratia-japonica-flower-320x180.jpg 320w" sizes="(max-width: 160px) 100vw, 160px"></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">ヤブガラシ（ヤブカラシ）とノブドウの違いは？似た種類の見分け方を解説！なぜ駆除させられる？実は食べられる？皿状の花にやってくるスズメバチは用心棒として雇われていた！？</div><div class="blogcard-snippet internal-blogcard-snippet">ヤブカラシやノブドウは最も身近なブドウ科のつる性植物です。同じ科でつる性であることから違いに迷うことがあるかもしれませんが、その区別は葉の形と花の形で簡単にできます。ヤブカラシはその繁殖力の強さと景観への影響、更にはハチを呼ぶことから駆除対...</div></div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://ecological-information.com" alt="ecological-information.com" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" width="16" height="16"></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">ecological-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.09.21</div></div></div></div></a>
</div></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1451-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%82%AC%E3%83%A9%E3%82%B7-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1451-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%82%AC%E3%83%A9%E3%82%B7-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ヤブカラシの葉" class="wp-image-915" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1451-ヤブガラシ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1451-ヤブガラシ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1451-ヤブガラシ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/04/07.1451-ヤブガラシ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤブカラシの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1451-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%82%AC%E3%83%A9%E3%82%B7-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1451-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%82%AC%E3%83%A9%E3%82%B7-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ヤブカラシの花" class="wp-image-2827" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1451-ヤブガラシ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1451-ヤブガラシ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1451-ヤブガラシ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1451-ヤブガラシ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1451-ヤブガラシ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤブカラシの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc5">No.1452 ノブドウ Ampelopsis glandulosa var. heterophylla</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">落葉つる性木本（樹に咲く花）。2分岐した巻きひげで他物にからみつく。茎は暗灰褐色で節の部分は膨らみます。茎は毎年枯れますが、基部は木質化して直径4cmほどになります。枝ははじめ粗い毛が密生しますが、のちに無毛。円形の皮目が多い。巻きひげは各節からでます。葉は互生。葉身は長さ8〜11cm、幅5〜9cmのほぼ円形で、3〜5裂します。裂片の先は尖り、縁には粗く浅い鋸歯があります。基部はハート形。裏面の脈腋にはまばらに毛があります。花期は7〜8月。葉と対生して集散花序をだし、小さな花を多数つけます。花は直径3〜5mm。花弁と雄しべは5個、雌しべは1個。果実はブドウタマバエやブドウトガリバチの幼虫が寄生して、虫えいを作ることが多く、紫色や碧色などになる（この点はかなり疑問が多いです、以下記事参照）。正常な果実は少ない（これも怪しいです）。種子は長さ3〜5mm。冬芽は半円形の葉痕の奥に隠れて見えません。北海道・本州・四国・九州・琉球；朝鮮・中国・千島・ウスリーに分布。山野に生えます。</p>



<figure class="wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-ecological-notes-web wp-block-embed-ecological-notes-web"><div class="wp-block-embed__wrapper">

<a href="https://ecological-information.com/archives/278" title="ヤブガラシ（ヤブカラシ）とノブドウの違いは？似た種類の見分け方を解説！なぜ駆除させられる？実は食べられる？皿状の花にやってくるスズメバチは用心棒として雇われていた！？" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><div class="blogcard-label internal-blogcard-label"><span class="fa"></span></div><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img loading="lazy" decoding="async" width="160" height="90" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/cayratia-japonica-flower-160x90.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/cayratia-japonica-flower-160x90.jpg 160w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/cayratia-japonica-flower-120x68.jpg 120w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2021/09/cayratia-japonica-flower-320x180.jpg 320w" sizes="(max-width: 160px) 100vw, 160px"></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">ヤブガラシ（ヤブカラシ）とノブドウの違いは？似た種類の見分け方を解説！なぜ駆除させられる？実は食べられる？皿状の花にやってくるスズメバチは用心棒として雇われていた！？</div><div class="blogcard-snippet internal-blogcard-snippet">ヤブカラシやノブドウは最も身近なブドウ科のつる性植物です。同じ科でつる性であることから違いに迷うことがあるかもしれませんが、その区別は葉の形と花の形で簡単にできます。ヤブカラシはその繁殖力の強さと景観への影響、更にはハチを呼ぶことから駆除対...</div></div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://ecological-information.com" alt="ecological-information.com" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" width="16" height="16"></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">ecological-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.09.21</div></div></div></div></a>
</div></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-%E3%83%8E%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-%E3%83%8E%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ノブドウの葉上面" class="wp-image-2803" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-ノブドウ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-ノブドウ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-ノブドウ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-ノブドウ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-ノブドウ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ノブドウの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-%E3%83%8E%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-%E3%83%8E%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ノブドウの葉下面" class="wp-image-2806" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-ノブドウ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-ノブドウ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-ノブドウ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-ノブドウ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-ノブドウ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ノブドウの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-%E3%83%8E%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-%E3%83%8E%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ノブドウの花" class="wp-image-2807" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-ノブドウ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-ノブドウ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-ノブドウ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-ノブドウ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/07.1452-ノブドウ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ノブドウの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/13.24227-%E3%83%8E%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6%E3%83%9F%E3%82%BF%E3%83%9E%E3%83%90%E3%82%A8-%E5%B9%BC%E8%99%AB-%E3%83%8E%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6%E3%83%9F%E3%83%95%E3%82%AF%E3%83%AC%E3%83%95%E3%82%B7-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/13.24227-%E3%83%8E%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6%E3%83%9F%E3%82%BF%E3%83%9E%E3%83%90%E3%82%A8-%E5%B9%BC%E8%99%AB-%E3%83%8E%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6%E3%83%9F%E3%83%95%E3%82%AF%E3%83%AC%E3%83%95%E3%82%B7-1024x768.jpg" alt="ノブドウの果実" class="wp-image-2805" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/13.24227-ノブドウミタマバエ-幼虫-ノブドウミフクレフシ-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/13.24227-ノブドウミタマバエ-幼虫-ノブドウミフクレフシ-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/13.24227-ノブドウミタマバエ-幼虫-ノブドウミフクレフシ-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/13.24227-ノブドウミタマバエ-幼虫-ノブドウミフクレフシ-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/07/13.24227-ノブドウミタマバエ-幼虫-ノブドウミフクレフシ.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ノブドウの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc6">No.1452.1 キレハノブドウ Ampelopsis glandulosa var. heterophylla f. citrulloides</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">葉が深裂し、裂片にスイカの葉のような湾入のはいるノブドウの品種。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-%E3%82%AD%E3%83%AC%E3%83%8F%E3%83%8E%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-%E3%82%AD%E3%83%AC%E3%83%8F%E3%83%8E%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="キレハノブドウの葉上面" class="wp-image-5386" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-キレハノブドウ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-キレハノブドウ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-キレハノブドウ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-キレハノブドウ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-キレハノブドウ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>キレハノブドウの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-%E3%82%AD%E3%83%AC%E3%83%8F%E3%83%8E%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-%E3%82%AD%E3%83%AC%E3%83%8F%E3%83%8E%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="キレハノブドウの葉下面" class="wp-image-5387" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-キレハノブドウ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-キレハノブドウ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-キレハノブドウ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-キレハノブドウ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-キレハノブドウ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>キレハノブドウの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-%E3%82%AD%E3%83%AC%E3%83%8F%E3%83%8E%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-%E3%82%AD%E3%83%AC%E3%83%8F%E3%83%8E%E3%83%96%E3%83%89%E3%82%A6-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="キレハノブドウの果実" class="wp-image-5388" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-キレハノブドウ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-キレハノブドウ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-キレハノブドウ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-キレハノブドウ-果実-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1452.1-キレハノブドウ-果実.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>キレハノブドウの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc7">引用文献</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">Charters, S. 2006. Wine and Society: The Social and Cultural Context of a Drink. Routledge, London. 376pp. ISBN: 9780750666350</p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"Wine and Society: The Social and Cultural Context of a Drink","b":"Routledge","t":"9780750666350","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"","p":["\/images\/I\/41dxUsA4+gL._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/0750666358","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"id":11,"u_tx":"Amazonで見る","u_bc":"#f79256","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/0750666358","a_id":3360663,"p_id":170,"pl_id":27060,"pc_id":185,"s_n":"amazon","u_so":1},{"id":14,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/Wine%20and%20Society%3A%20The%20Social%20and%20Cultural%20Context%20of%20a%20Drink\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":2},{"id":15,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=Wine%20and%20Society%3A%20The%20Social%20and%20Cultural%20Context%20of%20a%20Drink","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":3}],"eid":"gSTSm","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-gSTSm">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">Diamond, J. M. 1997. Guns, germs, and steel: the fates of human societies. W.W. Norton, New York. 480pp. ISBN: 9780393038910 [=2012. 銃・病原菌・鉄 上巻. 草思社, 東京. ISBN: 9784794218780]</p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"銃・病原菌・鉄　上巻","b":"草思社","t":"9784794218780","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"","p":["\/images\/I\/51U6f63ccKL._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/B00DNMG8Q2","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"id":11,"u_tx":"Amazonで見る","u_bc":"#f79256","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/B00DNMG8Q2","a_id":3360663,"p_id":170,"pl_id":27060,"pc_id":185,"s_n":"amazon","u_so":1},{"id":14,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/%E9%8A%83%E3%83%BB%E7%97%85%E5%8E%9F%E8%8F%8C%E3%83%BB%E9%89%84%E3%80%80%E4%B8%8A%E5%B7%BB\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":2},{"id":15,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=%E9%8A%83%E3%83%BB%E7%97%85%E5%8E%9F%E8%8F%8C%E3%83%BB%E9%89%84%E3%80%80%E4%B8%8A%E5%B7%BB","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":3}],"eid":"4YuU2","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-4YuU2">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">Robinson, J. 2006. The Oxford Companion to Wine (3rd ed.). Oxford University Press, Oxford. 813pp. ISBN: 9780198609902</p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"The Oxford Companion to Wine","b":"Oxford University Press","t":"9780198609902","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"\/images\/I","p":["\/519R57utI0L._SL500_.jpg","\/51kEviKI6pL._SL500_.jpg","\/41KBMh3+VNL._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/0198609906","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"id":11,"u_tx":"Amazonで見る","u_bc":"#f79256","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/0198609906","a_id":3360663,"p_id":170,"pl_id":27060,"pc_id":185,"s_n":"amazon","u_so":1},{"id":14,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/The%20Oxford%20Companion%20to%20Wine\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":2},{"id":15,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=The%20Oxford%20Companion%20to%20Wine","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":3}],"eid":"THOKa","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-THOKa">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">Fugelsang, K. C., &amp; Edwards, C. G. 2007. Wine microbiology: practical applications and procedures. Springer, Boston. 414pp. ISBN: 9780387333410</p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"Wine Microbiology: Practical Applications and Procedures","b":"Springer","t":"9780387333410","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"\/images\/I","p":["\/41cHkLLzznL._SL500_.jpg","\/51fsC+BbXnL._SL500_.jpg","\/31Mwq9+5R8L._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/038733341X","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"id":11,"u_tx":"Amazonで見る","u_bc":"#f79256","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/038733341X","a_id":3360663,"p_id":170,"pl_id":27060,"pc_id":185,"s_n":"amazon","u_so":1},{"id":14,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/Wine%20Microbiology%3A%20Practical%20Applications%20and%20Procedures\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":2},{"id":15,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=Wine%20Microbiology%3A%20Practical%20Applications%20and%20Procedures","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":3}],"eid":"ODZnb","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-ODZnb">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->



<p class="wp-block-paragraph">Zhou, Y., Massonnet, M., Sanjak, J. S., Cantu, D., &amp; Gaut, B. S. 2017. Evolutionary genomics of grape (<em>Vitis vinifera</em> ssp. <em>vinifera</em>) domestication. Proceedings of the National Academy of Sciences 114(44): 11715-11720. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.1073/pnas.1709257114">https://doi.org/10.1073/pnas.1709257114</a></p>
		<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5365" data-ulike-nonce="8b6fb2d2e0" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5365"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="0"></span>			</div></div>
	]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【種子植物図鑑 #147】アリノトウグサ科の種類は？写真一覧</title>
		<link>https://ecological-information.com/archives/5361</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ikeda, K.]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 15 Dec 2022 04:08:58 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[種子植物図鑑]]></category>
		<category><![CDATA[昆虫]]></category>
		<category><![CDATA[鳥]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ecological-information.com/?p=5361</guid>

					<description><![CDATA[アリノトウグサ科 Haloragaceae は陸生または水生の多年草、または低木。葉は対生、輪生または互生。花は両性または単性。托葉はない。萼筒は子房と合着し、花弁は2～4枚、ないものもある。雄しべは2～8個。子房は下位 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5361" data-ulike-nonce="b53702a6fa" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5361"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="0"></span>			</div></div>
	
<p class="wp-block-paragraph">アリノトウグサ科 Haloragaceae は陸生または水生の多年草、または低木。葉は対生、輪生または互生。花は両性または単性。托葉はない。萼筒は子房と合着し、花弁は2～4枚、ないものもある。雄しべは2～8個。子房は下位。果実は堅果または核果。熱帯から亜熱帯に広く分布し、<cite>『平凡新野生2』</cite>によると、世界に8属145種、日本には3属7種が自生し、2種が帰化する。</p>



<p class="wp-block-paragraph">本記事ではベンケイソウ科の植物を図鑑風に一挙紹介します。</p>



<p class="wp-block-paragraph">基本情報は神奈川県植物誌調査会（2018）に基づいています。写真は良いものが撮れ次第入れ替えています。また、同定は筆者が行ったものですが、誤同定があった場合予告なく変更しておりますのでご了承下さい。</p>




  <div id="toc" class="toc tnt-number toc-center tnt-number border-element"><input type="checkbox" class="toc-checkbox" id="toc-checkbox-8" checked><label class="toc-title" for="toc-checkbox-8">目次</label>
    <div class="toc-content">
    <ol class="toc-list open"><li><a href="#toc1" tabindex="0">No.1438 ホザキノフサモ Myriophyllum spicatum</a></li><li><a href="#toc2" tabindex="0">No.1439 フサモ Myriophyllum verticillatum</a></li><li><a href="#toc3" tabindex="0">引用文献</a></li></ol>
    </div>
  </div>

<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc1">No.1438 ホザキノフサモ Myriophyllum spicatum</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草。別名キンギョモ。茎は伸びて上方で分枝、長さ1～2mに達する。水中葉は4輪生する。葉は長さ1.5〜3cm。その裂片は糸状で対生、軸側に向かって湾曲する。頂生する穂状花序が水面に突き出る。穂状花序には水上葉がつかない。花期は6～10月。花弁は4個であるが、開花とともに落ちる。果実は卵球形、4分果に分かれる。北海道・本州・四国・九州・琉球；温帯～亜熱帯に広く分布する。やや浅い池沼に生える沈水植物。分果の背面の突起の著しいものをトゲホザキノフサモ var. <em>muricatum</em> という。受粉は空中受粉で、わずかに昆虫媒も行うが、ほとんどは風媒（Patten Jr, 1956）。自然界で種子が凍結または乾燥されると、発芽能力が高まる。一般に、生産される種子の少なくとも80～90%は生存可能であり、10年以上その状態を保つこともある。種子の捕食者は殆どいないが、魚や水鳥が食べた場合、種子は消化されることなく、より生存力が高まることが示唆されている。別の水路への分散は浮遊する破片が下流に移動することによるが、ヌメリに覆われた小さな春芽が鳥の足や羽毛に付着することでも部分的に行われる。</p>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc2">No.1439 フサモ Myriophyllum verticillatum</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草。水中葉は4～5輪生。葉は長さ2〜6cm。糸状の裂片はホザキノフサモよりやや数が少なく、湾曲しない。花期は5～7月。水面より突き出た穂状花序には、水中葉より小さい水上葉がつく。葉腋に花がつく。下部の雄花の壷状の萼筒には4本の筋がある。北海道・本州・四国・九州・琉球；ヨーロッパ・アジア・北アメリカなどの温帯～暖帯に広く分布する。池沼に生える沈水植物。標本は花がないと、水中葉のみでホザキノフサモとの識別が難しい。秋頃から茎に棍棒状の殖芽をつけ、無性的にも繁殖する（角野，1994）。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1439-%E3%83%95%E3%82%B5%E3%83%A2-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1439-%E3%83%95%E3%82%B5%E3%83%A2-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="フサモの葉" class="wp-image-5362" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1439-フサモ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1439-フサモ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1439-フサモ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1439-フサモ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1439-フサモ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>フサモの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc3">引用文献</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">角野康郎. 1994. 日本水草図鑑. 文一総合出版. 東京. 179pp. ISBN: 9784829930342</p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"日本水草図鑑","b":"文一総合出版","t":"9784829930342","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"","p":["\/images\/I\/51tqqFKtA0L._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4829930349","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"id":11,"u_tx":"Amazonで見る","u_bc":"#f79256","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4829930349","a_id":3360663,"p_id":170,"pl_id":27060,"pc_id":185,"s_n":"amazon","u_so":1},{"id":14,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/%E6%97%A5%E6%9C%AC%E6%B0%B4%E8%8D%89%E5%9B%B3%E9%91%91\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":2},{"id":15,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=%E6%97%A5%E6%9C%AC%E6%B0%B4%E8%8D%89%E5%9B%B3%E9%91%91","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":3}],"eid":"JTJJO","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-JTJJO">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">神奈川県植物誌調査会. 2018. 神奈川県植物誌2018 電子版. 神奈川県植物誌調査会, 小田原. 1803pp. ISBN: 9784991053726</p>



<p class="wp-block-paragraph">Patten Jr, B. C. 1956. Notes on the biology of <em>Myriophyllum spicatum</em> L. in a New Jersey lake. Bulletin of the Torrey Botanical Club 83(1): 5-18. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.2307/2482818">https://doi.org/10.2307/2482818</a></p>
		<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5361" data-ulike-nonce="b53702a6fa" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5361"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="0"></span>			</div></div>
	]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【種子植物図鑑 #143】ベンケイソウ科の種類は？写真一覧</title>
		<link>https://ecological-information.com/archives/5318</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ikeda, K.]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 13 Dec 2022 07:40:02 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[種子植物図鑑]]></category>
		<category><![CDATA[分類]]></category>
		<category><![CDATA[常緑]]></category>
		<category><![CDATA[文化]]></category>
		<category><![CDATA[草本]]></category>
		<category><![CDATA[薬用]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ecological-information.com/?p=5318</guid>

					<description><![CDATA[ベンケイソウ科 Crassulaceae は全体が多肉質の草本または低木で、肥大した地下茎や根のあるものが多い。葉は単葉。花は放射相称、両性花のものが大半ですが、単性で雌雄同株または異株となる属もあります。萼は多少とも肉 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5318" data-ulike-nonce="62876e5e3a" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5318"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="+1"></span>			</div></div>
	
<p class="wp-block-paragraph">ベンケイソウ科 Crassulaceae は全体が多肉質の草本または低木で、肥大した地下茎や根のあるものが多い。葉は単葉。花は放射相称、両性花のものが大半ですが、単性で雌雄同株または異株となる属もあります。萼は多少とも肉質、緑色（ときに紅色をおびる）、花後も残存します。花弁は離生するものが多いですが、全長の半分以上が合生する属もあります。雄しべは2輪で、内輪のものは花弁と互生、外輪のものは対生し、ふつう花弁と一部が合着します。子房は上位、まれに中位につき、基部には鱗片状の蜜腺があります。果実は袋果。葉は托葉がなく、単葉で全縁のものが大部分です。世界に広く分布し、約33属1400種が知られ、日本に8属44種が分布します。クモノスバンダイソウ亜科 Sempervivoideae、リュウキュウベンケイ亜科 Kalanchoideae、アズマツメクサ亜科 Crassuloideae の3亜科に区分されます。ベンケイソウ型有機酸代謝（CAM）型光合成を行う代表的なグループで、CAM型光合成は一般に、夜間にCO<sub>2</sub>吸収を行い昼間の蒸散を抑えることができるため、主に陸上の多肉植物が厳しい水分環境にさらされる高温・半乾燥環境において水を確保する生理学的適応と捉えられ、直接土壌からの水分を吸収しにくい場所や塩分濃度の高い土壌に生育するのに有利です（吉村，2021）。これに加え組織の多肉化、厚いクチクラや低い気孔密度といった形質も水分の貯蔵能力を高めるために持ち合わせていることが多いです。</p>



<p class="wp-block-paragraph">本記事ではベンケイソウ科の植物を図鑑風に一挙紹介します。</p>



<p class="wp-block-paragraph">基本情報は神奈川県植物誌調査会（2018）に基づいています。写真は良いものが撮れ次第入れ替えています。また、同定は筆者が行ったものですが、誤同定があった場合予告なく変更しておりますのでご了承下さい。</p>




  <div id="toc" class="toc tnt-number toc-center tnt-number border-element"><input type="checkbox" class="toc-checkbox" id="toc-checkbox-10" checked><label class="toc-title" for="toc-checkbox-10">目次</label>
    <div class="toc-content">
    <ol class="toc-list open"><li><a href="#toc1" tabindex="0">No.1396 ツルマンネングサ Sedum sarmentosum</a></li><li><a href="#toc2" tabindex="0">No.1397 メキシコマンネングサ Sedum mexicanum</a></li><li><a href="#toc3" tabindex="0">No.1400.a ヨコハママンネングサ Sedum sp.</a></li><li><a href="#toc4" tabindex="0">No.1401.1 オカタイトゴメ Sedum japonicum subsp. oryzifolium var. pumilum</a></li><li><a href="#toc5" tabindex="0">No.1404.a ヨーロッパタイトゴメ Sedum acre</a></li><li><a href="#toc6" tabindex="0">No.1405 マルバマンネングサ Sedum makinoi</a></li><li><a href="#toc7" tabindex="0">No.1413.a クロホウシ Aeonium arboreum var. atropurpureum</a></li><li><a href="#toc8" tabindex="0">No.1415 キリンソウ(常緑品種) Phedimus aizoon var. floribundus</a></li><li><a href="#toc9" tabindex="0">No.1416 ホソバノキリンソウ Phedimus aizoon var. aizoon</a></li><li><a href="#toc10" tabindex="0">No.1418.1 エッチュウミセバヤ Hylotelephium sieboldii var. ettyuense</a></li><li><a href="#toc11" tabindex="0">No.1421 オオベンケイソウ Hylotelephium spectabile</a></li><li><a href="#toc12" tabindex="0">No.1432.a フチベニベンケイ Crassula ovata</a></li><li><a href="#toc13" tabindex="0">No.1432.b ベニチゴ Crassula pubescens ssp. radicans</a></li><li><a href="#toc14" tabindex="0">No.1433 リュウキュウベンケイ Kalanchoe spathulata</a></li><li><a href="#toc15" tabindex="0">No.1433.a ベニバナベンケイ Kalanchoe blossfeldiana</a></li><li><a href="#toc16" tabindex="0">No.1435 トウロウソウ Kalanchoe pinnata</a></li><li><a href="#toc17" tabindex="0">引用文献</a></li></ol>
    </div>
  </div>

<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc1">No.1396 ツルマンネングサ Sedum sarmentosum</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">茎は紅色を帯び、匍匐して長く地上をはい、高さは10～20cm、葉はやや偏平で3輪生。花は5～6月、黄色で葯は橙赤色。果実は結実しません。朝鮮～中国原産。日本に自生はなく栽培され、各地に逸出し、石垣の間、河川の堤防、人家周辺に群生しています。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1396-%E3%83%84%E3%83%AB%E3%83%9E%E3%83%B3%E3%83%8D%E3%83%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1396-%E3%83%84%E3%83%AB%E3%83%9E%E3%83%B3%E3%83%8D%E3%83%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ツルマンネングサの葉" class="wp-image-5337" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1396-ツルマンネングサ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1396-ツルマンネングサ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1396-ツルマンネングサ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1396-ツルマンネングサ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ツルマンネングサの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1396-%E3%83%84%E3%83%AB%E3%83%9E%E3%83%B3%E3%83%8D%E3%83%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1396-%E3%83%84%E3%83%AB%E3%83%9E%E3%83%B3%E3%83%8D%E3%83%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ツルマンネングサの花" class="wp-image-5338" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1396-ツルマンネングサ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1396-ツルマンネングサ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1396-ツルマンネングサ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1396-ツルマンネングサ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ツルマンネングサの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc2">No.1397 メキシコマンネングサ Sedum mexicanum</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">高さは25cmくらいになります。葉は4輪生し、広線形、鋭頭、長さ10～17mm、断面は偏平～扁円形です。花は4～5月、黄色で葯は橙赤色、1枝に7～8個が連なって咲きます。花径は10～12mm。萼片は長さ2～3mm。雄しべは花弁とほぼ同長。メキシコから送られてきた種子を発芽させ、栽培したものを記載し、種小名に“メキシコ産の”がつけられましたが、メキシコには自生はなく、近隣のアメリカにも分布しないといわれ、原産地は不明です。庭園に栽培され、市街地の道ばたや空き地に帰化し群生しています。<cite>『Flora of North America』</cite>では北アメリカ（フロリダ州）；メキシコ；中米；南アメリカ（コロンビア）；ヨーロッパ（フランス・スペイン）；アジア（日本・台湾）に導入も含めると分布するとしており、東アジア原産である可能性を指摘してます。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1397-%E3%83%A1%E3%82%AD%E3%82%B7%E3%82%B3%E3%83%9E%E3%83%B3%E3%83%8D%E3%83%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1397-%E3%83%A1%E3%82%AD%E3%82%B7%E3%82%B3%E3%83%9E%E3%83%B3%E3%83%8D%E3%83%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="メキシコマンネングサの葉" class="wp-image-5339" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1397-メキシコマンネングサ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1397-メキシコマンネングサ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1397-メキシコマンネングサ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1397-メキシコマンネングサ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1397-メキシコマンネングサ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>メキシコマンネングサの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc3">No.1400.a ヨコハママンネングサ Sedum sp.</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">モリムラマンネングサ <em>Sedum japonicum</em> subsp. <em>japonicum</em> f. <em>morimurae</em> とシノニムの可能性があると<cite>『<a rel="noopener" target="_blank" href="https://mikawanoyasou.org/data/morimuramannengusa.htm">三河の野草</a>』</cite>にて解説されていますが、筆者は出典を確認していませんし、モリムラマンネングサの記載論文も確認できていません。<cite>『神奈川県植物誌2018』</cite>でもこの点についての言及はありません。本記事では確実なヨコハママンネングサの和名を採用しておきます。今後要検証・情報求みます。花茎は高さ3～10cm、基部では匍匐して立ち上がります。葉は断面で扁円形、3個が輪生して密につき、長さ3～6mm、幅1.8mm、縁辺や上面は微細な突起があってざらつきます。花は直径8mm、淡黄色、花弁は5個、長さ3～4mm、雄しべは10個で長さは2～3mmほど、子房は長さ5mm。オカタイトゴメによく似ますが、それより葉は長く、3個が輪生するところが異なっています。路傍や空き地に群生し、最近増えつつあります。帰化植物と考えられますが、種名や原産地は特定されていません。<cite>『神植誌01』</cite>でヨコハママンネングサの和名が仮称されましたが、正体は判明していません。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1400.a-%E3%83%A2%E3%83%AA%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%83%9E%E3%83%B3%E3%83%8D%E3%83%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1400.a-%E3%83%A2%E3%83%AA%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%83%9E%E3%83%B3%E3%83%8D%E3%83%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ヨコハママンネングサの葉" class="wp-image-5340" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1400.a-モリムラマンネングサ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1400.a-モリムラマンネングサ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1400.a-モリムラマンネングサ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1400.a-モリムラマンネングサ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1400.a-モリムラマンネングサ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヨコハママンネングサの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1400.a-%E3%83%A2%E3%83%AA%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%83%9E%E3%83%B3%E3%83%8D%E3%83%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1400.a-%E3%83%A2%E3%83%AA%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%83%9E%E3%83%B3%E3%83%8D%E3%83%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ヨコハママンネングサの花" class="wp-image-5341" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1400.a-モリムラマンネングサ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1400.a-モリムラマンネングサ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1400.a-モリムラマンネングサ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1400.a-モリムラマンネングサ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1400.a-モリムラマンネングサ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヨコハママンネングサの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc4">No.1401.1 オカタイトゴメ Sedum japonicum subsp. oryzifolium var. pumilum</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名ヒメコマツ。茎は高さ4～8cm、葉は長楕円形で密に互生し、長さ約3mm、幅1.5mm、円頭、断面は半円形、縁辺はルーペで拡大してみると、微細な突起が見えます。花は6～7月、黄色で花径8mmあり、葯は黄色。花茎の中心部に咲く花は5数性、2番目以降の花は4数性。花弁は広披針形、長さ4mm、雄しべは花弁より短い。道ばた、空き地、家の周りに固まって生え、都市近郊や道端に増えつつあります。本変種の一部は、イエロークイーン ‘YellowQueen’ と呼ばれ、園芸種として扱われます。耐暑、耐寒性、耐乾ともに強く、生育旺盛、四季おりおりに色が変化し、グランドカバーや庭園に利用されます。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1401.1-%E3%82%AA%E3%82%AB%E3%82%BF%E3%82%A4%E3%83%88%E3%82%B4%E3%83%A1-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1401.1-%E3%82%AA%E3%82%AB%E3%82%BF%E3%82%A4%E3%83%88%E3%82%B4%E3%83%A1-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" alt="オカタイトゴメの花" class="wp-image-5342" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1401.1-オカタイトゴメ-全形-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1401.1-オカタイトゴメ-全形-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1401.1-オカタイトゴメ-全形-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1401.1-オカタイトゴメ-全形.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>オカタイトゴメの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc5">No.1404.a ヨーロッパタイトゴメ Sedum acre</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草。茎は基部で分枝して密生し、直立、高さ1.5～6cmになる。葉は互生、ときに赤みを帯びることがあります。花は6月、茎頂の集散花序に5～10花つき、5数性、短い柄をもちます。花弁は黄色、ときに淡く紅色を帯びます。ヨーロッパ原産でグランドカバーなどの園芸用途に用いられます。1999年に釧路で採集され、<cite>『FJIIb』</cite>が日本への帰化を報告しました。日当たりのよい空き地や海岸に生えます。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1404.a-%E3%83%A8%E3%83%BC%E3%83%AD%E3%83%83%E3%83%91%E3%82%BF%E3%82%A4%E3%83%88%E3%82%B4%E3%83%A1-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1404.a-%E3%83%A8%E3%83%BC%E3%83%AD%E3%83%83%E3%83%91%E3%82%BF%E3%82%A4%E3%83%88%E3%82%B4%E3%83%A1-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ヨーロッパタイトゴメの葉" class="wp-image-5343" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1404.a-ヨーロッパタイトゴメ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1404.a-ヨーロッパタイトゴメ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1404.a-ヨーロッパタイトゴメ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1404.a-ヨーロッパタイトゴメ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1404.a-ヨーロッパタイトゴメ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヨーロッパタイトゴメの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc6">No.1405 マルバマンネングサ Sedum makinoi</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">茎は高さ15cmくらいになり、紅紫色を帯びます。葉は倒卵形または倒卵状のへら形で対生し、質が厚く、光沢があります。長さ10～15mm、幅は1cm、基部は柄状に狭くなります。花は6～7月、黄色、花径は10～15mm、花弁は長さ6mm、萼片は長さ3.5mm、葯は赤色。本州・四国・九州に分布。自生品もありますが、栽培品が逸出したものも多い。川岸の岩上に自生し、多くは人家付近の石垣の間に栽培または逸出したものが見られます。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1405-%E3%83%9E%E3%83%AB%E3%83%90%E3%83%9E%E3%83%B3%E3%83%8D%E3%83%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1405-%E3%83%9E%E3%83%AB%E3%83%90%E3%83%9E%E3%83%B3%E3%83%8D%E3%83%B3%E3%82%B0%E3%82%B5-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="マルバマンネングサの葉" class="wp-image-5344" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1405-マルバマンネングサ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1405-マルバマンネングサ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1405-マルバマンネングサ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1405-マルバマンネングサ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1405-マルバマンネングサ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>マルバマンネングサの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc7">No.1413.a クロホウシ Aeonium arboreum var. atropurpureum</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">分類は混乱していますが、<cite>『<a rel="noopener" target="_blank" href="http://www.llifle.com/Encyclopedia/SUCCULENTS/Family/Crassulaceae/150/Aeonium_arboreum_var._atropurpureum">llifle.com</a>』</cite>では以上のように表記されています。筆者は出典文献を確認できていません。枝分かれする多肉植物の低木。枝の先端に黒紫色に近い見事なロゼッタ状の葉をつけます。茎の幹は灰緑色、25～60（～100）cmに広がります。茎の先端にロゼットを形成します。花期は夏。淡黄色の花を長い房状に咲かせます。原種は葉が緑色の種ですが、var. <em>atropurpureum</em> は葉が黒紫色のロゼットの葉を生み出す園芸変種とされます。<em>Aeonium arboreum</em> ‘Atropurpureum’とするものもあります。シューウォーツコプフ ‘Schwarzkopf’ はその中でも背の高いアーチ型の茎とより深い紫色の黒い葉の大きな頭を持つように品種改良されたもの。’Zwartkop’ はこのシノニムで、Schwarzkopfはドイツ語で「黒い頭」を意味するので、’Schwartzkopf’ はおそらくスペルミス。原種<em>Aeonium arboreum</em> var. <em>arboreum</em> は大西洋諸島（カナリア諸島）と北アフリカ（モロッコの西海岸）に自生します。テネリフェ島における未発表の研究では本種の生息域で植物を訪れることが観察された種（鞘翅目、膜翅目、双翅目、鱗翅目）の62％が本種の花を訪れており、更に鳥類も訪れています（Valido &amp; Olesen, 2010）。これは昆虫の乏しい島嶼に生息するため、花や花序を大きくする選択圧を受けたからだと考えられています。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1413.a-%E3%82%AF%E3%83%AD%E3%83%9B%E3%82%A6%E3%82%B7-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1413.a-%E3%82%AF%E3%83%AD%E3%83%9B%E3%82%A6%E3%82%B7-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="クロホウシの樹形" class="wp-image-5345" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1413.a-クロホウシ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1413.a-クロホウシ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1413.a-クロホウシ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1413.a-クロホウシ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1413.a-クロホウシ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>クロホウシの樹形｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc8">No.1415 キリンソウ(常緑品種) Phedimus aizoon var. floribundus</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草。花茎は叢生します。葉は互生し、倒披針形、長さ2.5～5.0cm、幅1.5～2.5cm、基部は次第に狭くなり、上半部に鋸歯があります。花は7～9月に咲き、黄色で花は直径約15mm。花弁は長さ7mm、花糸は長さ約4mm、基部に蜜腺があります。北海道・本州・四国・九州；朝鮮・中国・シベリアに分布。岸壁などに生え、樹幹に着生することもあります。常緑品種（常緑キリンソウ）は株式会社フジタ（鳥取県岩美郡岩美町）によって冬季に地上部により多くの緑を保つよう品種改良されたもので、乾燥、湿潤および高温、低温といった様々な環境ストレスに強く、厳しい環境においても自然降雨のみでの生育が可能であるため、灌水設備の設置を必要としないため緑化に利用されます（糀ら，2018）。一方で同じく緑化で利用される種としてタケシマキリンソウ <em>Sedum takesimense</em> があり、こちらも着葉状態で越冬します（飯島，2011）。したがって園芸で用いられる種を冬季に咲いているだけでは区別はできないと思われます。飯島（2011）ではタケシマキリンソウでは茎が半ツル性に発達するとしていることからこの点に注意する必要がありそうです。「茎が木質を呈する」とも<cite>『日本版Wikipedia』</cite>ではしています。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1415-%E3%82%AD%E3%83%AA%E3%83%B3%E3%82%BD%E3%82%A6%E5%B8%B8%E7%B7%91-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1415-%E3%82%AD%E3%83%AA%E3%83%B3%E3%82%BD%E3%82%A6%E5%B8%B8%E7%B7%91-1024x768.jpg" alt="キリンソウの花" class="wp-image-5346" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1415-キリンソウ常緑-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1415-キリンソウ常緑-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1415-キリンソウ常緑-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1415-キリンソウ常緑.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>キリンソウの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc9">No.1416 ホソバノキリンソウ Phedimus aizoon var. aizoon</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">山地草原や林内に生える多年草（山に咲く花）。キリンソウに似ますが、葉は細く、長さ3～6cmの披針形～倒卵状披針形で、鋸歯が基部まであり、花が密につきます。花弁は5個。雄蕊はキリンソウより短い。茎頂に3出の集散花序を出し黄色の花を多数つけます。花弁は5個。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1416-%E3%83%9B%E3%82%BD%E3%83%90%E3%83%8E%E3%82%AD%E3%83%AA%E3%83%B3%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1416-%E3%83%9B%E3%82%BD%E3%83%90%E3%83%8E%E3%82%AD%E3%83%AA%E3%83%B3%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ホソバノキリンソウの葉" class="wp-image-5347" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1416-ホソバノキリンソウ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1416-ホソバノキリンソウ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1416-ホソバノキリンソウ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1416-ホソバノキリンソウ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1416-ホソバノキリンソウ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ホソバノキリンソウの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1416-%E3%83%9B%E3%82%BD%E3%83%90%E3%83%8E%E3%82%AD%E3%83%AA%E3%83%B3%E3%82%BD%E3%82%A6-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1416-%E3%83%9B%E3%82%BD%E3%83%90%E3%83%8E%E3%82%AD%E3%83%AA%E3%83%B3%E3%82%BD%E3%82%A6-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="ホソバノキリンソウの果実" class="wp-image-5348" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1416-ホソバノキリンソウ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1416-ホソバノキリンソウ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1416-ホソバノキリンソウ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1416-ホソバノキリンソウ-果実-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1416-ホソバノキリンソウ-果実.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ホソバノキリンソウの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc10">No.1418.1 エッチュウミセバヤ Hylotelephium sieboldii var. ettyuense</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多肉質な多年草。ミセバヤに比して、全体的に大きく（草丈は50cm程度）、ミセバヤは1ヵ所の節から出る葉は3枚ですが本種の場合2～3～4枚である、葉は卵円形～ひし形になる、花序が全体的に半球形となる等の違いがあります（冨田，1973）。葉が卵円形のものは全縁、ひし形のものはごく浅い鋸歯と紅色の縁どりがあります。花期は10～11月。茎頂に散房花序を出し、淡桃紫色の小花を多数つけます。花は径8～10mm程度の5弁花で、10本ある雄しべが色濃く花冠より長く外に突き出ます。富山県内の崖などに自生し、観賞用に栽培されます。</p>



<p class="wp-block-paragraph">園芸種の判別は難しいですが以下個体は対生であること（ミセバヤは3輪生）、鋸歯がないこと（ヒダカミセバヤはある）、花期が11月（カラフトミセバヤは8～9月）であったことから本種と判断しました。花の色は一般的ではないように思えます。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1418.1-%E3%82%A8%E3%83%83%E3%83%81%E3%83%A5%E3%82%A6%E3%83%9F%E3%82%BB%E3%83%90%E3%83%A4-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1418.1-%E3%82%A8%E3%83%83%E3%83%81%E3%83%A5%E3%82%A6%E3%83%9F%E3%82%BB%E3%83%90%E3%83%A4-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="エッチュウミセバヤの葉" class="wp-image-5349" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1418.1-エッチュウミセバヤ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1418.1-エッチュウミセバヤ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1418.1-エッチュウミセバヤ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1418.1-エッチュウミセバヤ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1418.1-エッチュウミセバヤ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エッチュウミセバヤの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1418.1-%E3%82%A8%E3%83%83%E3%83%81%E3%83%A5%E3%82%A6%E3%83%9F%E3%82%BB%E3%83%90%E3%83%A4-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1418.1-%E3%82%A8%E3%83%83%E3%83%81%E3%83%A5%E3%82%A6%E3%83%9F%E3%82%BB%E3%83%90%E3%83%A4-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="エッチュウミセバヤの花" class="wp-image-5350" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1418.1-エッチュウミセバヤ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1418.1-エッチュウミセバヤ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1418.1-エッチュウミセバヤ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1418.1-エッチュウミセバヤ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1418.1-エッチュウミセバヤ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エッチュウミセバヤの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc11">No.1421 オオベンケイソウ Hylotelephium spectabile</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草（Flora of China）。茎は直立、高さ30～70cm。葉は対生または3輪生。葉身は狭楕円状長楕円形～長楕円状卵形～卵形～広卵形、長さ2.5～10cm×幅0.8～5cm、基部は漸尖し、縁は全縁～±波打つ歯状～歯状、先は鈍形～鋭形。集散花序は頭が平ら、密に花がつき、幅7～11cm。花は直径約1cm。萼片は線状披針形～広披針形、長さ約1mm、先は尖鋭形。花弁は紫赤色。蜜腺の鱗片は四角形、長さ1～1.2mm、先は凹形。心皮は狭楕円形、長さ約3mm。花柱は長さ約1.2mm。袋果は直立。花期は8～9月。果期は9～10月。朝鮮・中国に分布し、日本では観賞用に栽培されます。林縁、低山の岩場に生えます。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1421-%E3%82%AA%E3%82%AA%E3%83%99%E3%83%B3%E3%82%B1%E3%82%A4%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1421-%E3%82%AA%E3%82%AA%E3%83%99%E3%83%B3%E3%82%B1%E3%82%A4%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="オオベンケイソウの葉" class="wp-image-5351" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1421-オオベンケイソウ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1421-オオベンケイソウ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1421-オオベンケイソウ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1421-オオベンケイソウ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1421-オオベンケイソウ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>オオベンケイソウの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1421-%E3%82%AA%E3%82%AA%E3%83%99%E3%83%B3%E3%82%B1%E3%82%A4%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%95%BE-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1421-%E3%82%AA%E3%82%AA%E3%83%99%E3%83%B3%E3%82%B1%E3%82%A4%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%95%BE-1024x768.jpg" alt="オオベンケイソウの蕾" class="wp-image-5352" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1421-オオベンケイソウ-蕾-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1421-オオベンケイソウ-蕾-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1421-オオベンケイソウ-蕾-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1421-オオベンケイソウ-蕾-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1421-オオベンケイソウ-蕾.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>オオベンケイソウの蕾｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc12">No.1432.a フチベニベンケイ Crassula ovata</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名はカネノナルキ（土橋，1992）。別名は元々はダラープラント（dollar plant）の和訳で葉が硬貨に似ているのが名前の由来。常緑低木。樹高は無霜地帯の露地で栽培すると3m以上になります。葉は多肉質の倒卵形で、葉身の長さは3～4cm、明るい緑色に金属樣の光沢があり、葉縁は赤みを帯びて、特に秋から冬に鮮やかな色になります。また、葉に斑の入る種類もあります。花期は冬。株が成熟すると茎頂に集散花序を出し、白色から淡桃色の径1.2cmほどの小花を多数つけます。南アフリカ東部原産で、ナミビア・アフリカ東部・マダガスカルに分布します。日本では昭和初期に渡来しました。日本では栽培業者が五円硬貨の穴を頂芽に通して固定し、若枝が硬貨の穴を通ったまま成長するようにして硬貨がなったように見せかけ、一種の縁起物的な販売方法をとったと言います。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1432.a-%E3%83%95%E3%83%81%E3%83%99%E3%83%8B%E3%83%99%E3%83%B3%E3%82%B1%E3%82%A4-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1432.a-%E3%83%95%E3%83%81%E3%83%99%E3%83%8B%E3%83%99%E3%83%B3%E3%82%B1%E3%82%A4-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" alt="フチベニベンケイの樹形" class="wp-image-5353" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1432.a-フチベニベンケイ-全形-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1432.a-フチベニベンケイ-全形-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1432.a-フチベニベンケイ-全形-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1432.a-フチベニベンケイ-全形.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>フチベニベンケイの樹形｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc13">No.1432.b ベニチゴ Crassula pubescens ssp. radicans</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草（Toelken, 1985）。植物は多かれ少なかれ直立しますが、側枝は下垂し、地面に接するところでは発根し、節間は2～5（～10）mmで、葉の間から見えます。葉は長楕円形で、10～25（～30）×2～5mm、光沢があるか、あるいは綿毛があります。花序は丸いか平らな頂部を持ち（中心軸の1〜2節から部分花序が出る）、花柄には3〜5（～7）個の苞があり、その腋に花はありません。花弁の背面付着物がある裂片は卵形からほぼ球形で、長さ0.4～0.6mm、幅とほぼ同じ長さです。南アフリカの東ケープ州のポートエリザベスとキングウィリアムズタウンのほぼ中間に自然分布し、各国で観賞用に栽培されます。谷間に生育し、潅木や樹木の下に広く群生します。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1432.b-%E3%83%99%E3%83%8B%E3%83%81%E3%82%B4-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1432.b-%E3%83%99%E3%83%8B%E3%83%81%E3%82%B4-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ベニチゴの葉（かなり枯れている）" class="wp-image-5354" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1432.b-ベニチゴ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1432.b-ベニチゴ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1432.b-ベニチゴ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1432.b-ベニチゴ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1432.b-ベニチゴ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ベニチゴの葉（かなり枯れている）｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc14">No.1433 リュウキュウベンケイ Kalanchoe spathulata</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多肉質の多年草（沖縄県文化環境部自然保護課，2006）。草丈は30～100cmで、茎は斜上または直立します。葉は対生、へら状長楕円形で、長さ5～20cm、多肉質、葉縁には鈍い鋸歯があり、3裂することがあります。葉柄があります。花期は1～4月。花序は散房花序で茎の頂端に付きます。花弁は4枚あり、花冠はつぼ型あるいは高杯形、色は黄色～橙色だが基部のみ緑色。日本では琉球諸島（沖永良部島・与論島・沖縄島・伊江島・宮古島・伊良部島・多良間島）に、日本国外では台湾・中国南部・東南アジアに自然分布しますが、日本では伊良部島以外の現状は不明であり、伊良部島の個体群も栽培個体が逸出した可能性があります。栽培個体は分布地だけでなく各地で見ることができます。自然状態では、日当たりのよい海岸や岩礫地、岩上などに生育します。本種の野生個体は、園芸用の採取や生育地の開発などが原因で絶滅したと考えられており、自然環境で確認される個体は栽培個体が逸出したものとされています。そのため<cite>『環境省レッドリスト』</cite>および<cite>『鹿児島県レッドデータブック』</cite>で「野生絶滅」で評価されていますが、<cite>『沖縄県レッドデータブック』</cite>では、上述の伊良部島の個体群が野生個体か栽培品の逸出個体かはっきりしないため、「絶滅危惧IA類」で評価されています。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433-%E3%83%AA%E3%83%A5%E3%82%A6%E3%82%AD%E3%83%A5%E3%82%A6%E3%83%99%E3%83%B3%E3%82%B1%E3%82%A4-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433-%E3%83%AA%E3%83%A5%E3%82%A6%E3%82%AD%E3%83%A5%E3%82%A6%E3%83%99%E3%83%B3%E3%82%B1%E3%82%A4-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="リュウキュウベンケイの葉" class="wp-image-5355" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433-リュウキュウベンケイ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433-リュウキュウベンケイ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433-リュウキュウベンケイ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433-リュウキュウベンケイ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433-リュウキュウベンケイ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>リュウキュウベンケイの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433-%E3%83%AA%E3%83%A5%E3%82%A6%E3%82%AD%E3%83%A5%E3%82%A6%E3%83%99%E3%83%B3%E3%82%B1%E3%82%A4-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433-%E3%83%AA%E3%83%A5%E3%82%A6%E3%82%AD%E3%83%A5%E3%82%A6%E3%83%99%E3%83%B3%E3%82%B1%E3%82%A4-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="リュウキュウベンケイの花" class="wp-image-5356" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433-リュウキュウベンケイ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433-リュウキュウベンケイ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433-リュウキュウベンケイ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433-リュウキュウベンケイ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433-リュウキュウベンケイ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>リュウキュウベンケイの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc15">No.1433.a ベニバナベンケイ Kalanchoe blossfeldiana</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多肉多年草（Flora of North America）。茎は40〜50cm。葉身は楕円形から卵形または長楕円形で3〜10cm、葉縁は波状またはほぼ全縁、先端は鈍角またはほぼ鋭角。花序は密で、複合花序、光沢があり、腺はありません。花柄は0.5～2cm。花は香りがあり、萼片は上向きで三角披針形、4～10mm、花弁は緋色で円筒形、花筒は約8mm、裂片は大きく広がり約4mm。荒れ地に生えます。マダガスカル島原産で、各国で観賞用に栽培されます。ドイツで育種され、鉢植え用として広く世界で作られるようになりました。花色は深赤色、オレンジ、ピンク、黄色など高性の切り花用品種と矮性の鉢物用品種とが改良によって多く作り出されています。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433.a-%E3%83%99%E3%83%8B%E3%83%90%E3%83%8A%E3%83%99%E3%83%B3%E3%82%B1%E3%82%A4-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433.a-%E3%83%99%E3%83%8B%E3%83%90%E3%83%8A%E3%83%99%E3%83%B3%E3%82%B1%E3%82%A4-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ベニバナベンケイの花" class="wp-image-5357" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433.a-ベニバナベンケイ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433.a-ベニバナベンケイ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433.a-ベニバナベンケイ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433.a-ベニバナベンケイ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1433.a-ベニバナベンケイ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ベニバナベンケイの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc16">No.1435 トウロウソウ Kalanchoe pinnata</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">別名セイロンベンケイ、コダカラソウ。多肉質の多年草。草丈40～140（～200）cm茎は太いものでは2cmになり、基部では多少木化します。葉は中部につくものは3～5個の羽状複葉、上部の葉は単葉。小葉は楕円形で長さ5～20cm、幅2～10cm。多肉質で縁には鈍い鋸歯があり、時にむかごを生じることがあります。花は円錐状集散花序で時に長さ80cmにもなり、下垂して多数咲きます。萼は円筒状で紅色を帯びた黄色、筒部は長さ2.5～4.5cm。花冠は下半分が淡緑色、上半分は紅色。花筒は長さ2～4cm、8個の襞があり、裂片は卵状披針形で鋭尖頭、長さ1～1.5cm、花時には反曲します。雄しべは花冠の基部近くにつき、長さ3.5～4cm。蜜腺は黄色。雌しべは長さ約4cm、緑色。葉を地上に置くだけで、葉脈の末端から不定芽を出して繁殖します。南アフリカ（マダガスカル北部）が原産ですが、現在では熱帯地方各地に帰化しています（CABI, 2013）。高血圧・腎臓結石・熱中症・頭痛のための薬用や見た目の面白さから観賞用に栽培されます。紀元1世紀以降にマダガスカルを訪れて植民地化したインド・マレー諸島出身のマレー・ポリネシア語派話者の航海士などが薬用に用いたため、他の島々やインド洋に隣接する土地へ導入された可能性があります。カリブ海および南アメリカへは初期のヨーロッパ人貿易商がインド洋に到着した後、またはおそらく西アフリカからの奴隷貿易中に導入された可能性があります。日本への渡来年代は不明ですが、沖縄にはかなり古い時代に渡来し、宮崎、鹿児島・琉球・小笠原で逸出帰化しています（植村ら，2015）。海浜地や山地の裸地や路傍に生え、沖縄では人里近くの岩場～石灰岩地域の山頂まで侵入し繁茂しています。小笠原では岩場で群落形成、荒原植生を在来種と競合し駆逐しています。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1435-%E3%83%88%E3%82%A6%E3%83%AD%E3%82%A6%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1435-%E3%83%88%E3%82%A6%E3%83%AD%E3%82%A6%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="トウロウソウの葉" class="wp-image-5358" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1435-トウロウソウ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1435-トウロウソウ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1435-トウロウソウ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1435-トウロウソウ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1435-トウロウソウ-葉-2048x1536.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>トウロウソウの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc17">引用文献</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">CABI. 2013. <em>Kalanchoe pinnata</em> (cathedral bells). CABI Compendium. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.1079/cabicompendium.29328">https://doi.org/10.1079/cabicompendium.29328</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">糀妙子・藤田道明・辻本壽. 2018. 屋上緑化植物 「常緑キリンソウ」（<em>Phedimus</em> sp.）の品種保護および品種開発に向けたDNAマーカーの開発. 育種学研究 20(1): 11-15. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.1270/jsbbr.17J08">https://doi.org/10.1270/jsbbr.17J08</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">飯島健太郎. 2011. 常緑系キリンソウ（<em>Sedum takesimense</em> NAKAI）. 日本緑化工学会誌 36(3): 446. <a rel="noopener" target="_blank" href="http://www.jsrt.jp/pdf/dokomade/36-3Kirin.pdf">http://www.jsrt.jp/pdf/dokomade/36-3Kirin.pdf</a></p>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">神奈川県植物誌調査会. 2018. 神奈川県植物誌2018 電子版. 神奈川県植物誌調査会, 小田原. 1803pp. ISBN: 9784991053726</p>



<p class="wp-block-paragraph">沖縄県文化環境部自然保護課. 2006. 改訂・沖縄県の絶滅のおそれのある野生生物（菌類編・植物編） レッドデータおきなわ. 沖縄県文化環境部自然保護課.</p>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">Tölken, H. R. 1985. Crassulaceae. pp.1-229. In: Leistner, O. A. (Ed.), Flora of southern Africa 14. Department of Agriculture and Water Supply, Botanical Research Institute, Pretoria. 244pp. ISBN: 9780621096798, <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.5962/bhl.title.119879">https://doi.org/10.5962/bhl.title.119879</a>, <a rel="noopener" target="_blank" href="http://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000625372">http://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000625372</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">冨田幹夫. 1973. 富山に自生する新種エッチュウミセバヤ. 植物研究雑誌 48(5): 138-141. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.51033/jjapbot.48_5_6264">https://doi.org/10.51033/jjapbot.48_5_6264</a></p>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">土橋豊. 1992. 観葉植物1000. 八坂書房, 東京. 279pp. ISBN: 9784896946116</p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"観葉植物1000―種類の特徴から上手な栽培・管理の仕方まで","b":"八坂書房","t":"9784896946116","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"","p":["\/images\/I\/51jGsBl5mkL._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4896946111","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"id":11,"u_tx":"Amazonで見る","u_bc":"#f79256","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4896946111","a_id":3360663,"p_id":170,"pl_id":27060,"pc_id":185,"s_n":"amazon","u_so":1},{"id":14,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/%E8%A6%B3%E8%91%89%E6%A4%8D%E7%89%A91000%E2%80%95%E7%A8%AE%E9%A1%9E%E3%81%AE%E7%89%B9%E5%BE%B4%E3%81%8B%E3%82%89%E4%B8%8A%E6%89%8B%E3%81%AA%E6%A0%BD%E5%9F%B9%E3%83%BB%E7%AE%A1%E7%90%86%E3%81%AE%E4%BB%95%E6%96%B9%E3%81%BE%E3%81%A7\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":2},{"id":15,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=%E8%A6%B3%E8%91%89%E6%A4%8D%E7%89%A91000%E2%80%95%E7%A8%AE%E9%A1%9E%E3%81%AE%E7%89%B9%E5%BE%B4%E3%81%8B%E3%82%89%E4%B8%8A%E6%89%8B%E3%81%AA%E6%A0%BD%E5%9F%B9%E3%83%BB%E7%AE%A1%E7%90%86%E3%81%AE%E4%BB%95%E6%96%B9%E3%81%BE%E3%81%A7","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":3}],"eid":"qZo3t","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-qZo3t">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">植村修二・勝山輝男・清水矩宏・水田光雄・森田弘彦・廣田伸七・池原直樹. 2015. 日本帰化植物写真図鑑 Plant invader 500種 (増補改訂, Vol. 2) . 全国農村教育協会, 東京. 595pp. ISBN: 9784881371855</p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"増補改訂 日本帰化植物写真図鑑 第2巻: Plant invader 500種","b":"全国農村教育協会","t":"9784881371855","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"","p":["\/images\/I\/61-gKVMq0HL._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4881371851","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"id":11,"u_tx":"Amazonで見る","u_bc":"#f79256","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4881371851","a_id":3360663,"p_id":170,"pl_id":27060,"pc_id":185,"s_n":"amazon","u_so":1},{"id":14,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/%E5%A2%97%E8%A3%9C%E6%94%B9%E8%A8%82%20%E6%97%A5%E6%9C%AC%E5%B8%B0%E5%8C%96%E6%A4%8D%E7%89%A9%E5%86%99%E7%9C%9F%E5%9B%B3%E9%91%91%20%E7%AC%AC2%E5%B7%BB%3A%20Plant%20invader%20500%E7%A8%AE\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":2},{"id":15,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=%E5%A2%97%E8%A3%9C%E6%94%B9%E8%A8%82%20%E6%97%A5%E6%9C%AC%E5%B8%B0%E5%8C%96%E6%A4%8D%E7%89%A9%E5%86%99%E7%9C%9F%E5%9B%B3%E9%91%91%20%E7%AC%AC2%E5%B7%BB%3A%20Plant%20invader%20500%E7%A8%AE","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":3}],"eid":"IrQYR","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-IrQYR">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">Valido, A., &amp; Olesen, J. M. 2010. Pollination on Islands: examples from the Macaronesian archipelagoes. pp.249-283. In: Terrestrial arthropods of Macaronesia: biodiversity, Ecology and Evolution. ISBN: 9789729724121, <a rel="noopener" target="_blank" href="https://digital.csic.es/bitstream/10261/64654/1/Chapter%2012.pdf">https://digital.csic.es/bitstream/10261/64654/1/Chapter%2012.pdf</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">吉村泰幸. 2021. 日本国内に分布するCAM植物及びその生育環境. 日本作物学会紀事 90(3): 277-299. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.1626/jcs.90.277">https://doi.org/10.1626/jcs.90.277</a></p>
		<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5318" data-ulike-nonce="62876e5e3a" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5318"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="+1"></span>			</div></div>
	]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【種子植物図鑑 #142】ユキノシタ科の種類は？写真一覧</title>
		<link>https://ecological-information.com/archives/5277</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ikeda, K.]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 10 Dec 2022 04:05:59 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[種子植物図鑑]]></category>
		<category><![CDATA[ニシキギ科]]></category>
		<category><![CDATA[園芸]]></category>
		<category><![CDATA[常緑]]></category>
		<category><![CDATA[絶滅危惧]]></category>
		<category><![CDATA[草本]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ecological-information.com/?p=5277</guid>

					<description><![CDATA[ユキノシタ科 Saxifragaceae は草本。葉は互生または対生、単葉または複葉。夏緑性が多いが常緑のものもあります。托葉はあるものもないものもあります。花序は集散状、ときに総状や円錐状。花は両性または雌性両全性異株 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5277" data-ulike-nonce="3616cd0ef9" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5277"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="0"></span>			</div></div>
	
<p class="wp-block-paragraph">ユキノシタ科 Saxifragaceae は草本。葉は互生または対生、単葉または複葉。夏緑性が多いが常緑のものもあります。托葉はあるものもないものもあります。花序は集散状、ときに総状や円錐状。花は両性または雌性両全性異株や雌雄異株、放射相称または左右相称で、5数性、稀に4数性。萼片は4～5個で、花弁は同数またはありません。雄しべは萼片と同数、または2倍。仮雄しべはありません。心皮および花柱はふつう2個、稀に3個。子房の基部は1室の側膜胎座または2室の中軸胎座となります。果実は蒴果。種子は小さく、多数で、胚乳があります。ユキノシタ科は属内の種は似ていても、属間では似ていない場合が多い。APG体系で大きく再編された科で、旧ユキノシタ科の草本のうち、タコノアシ属 <em>Penthorum</em> は独立したタコノアシ科 Penthoraceae に、ウメバチソウ属 <em>Parnassia</em> はニシキギ科 Celastraceae となりました。世界では北半球の北アメリカ・東アジア・ヒマラヤ地域に多く、南アメリカにも分布します。APG体系で33属640種が知られ、日本には10属約60種があります。本科の訪花昆虫は主にハエ類、特にオドリバエ科とハナアブ科の仲間ですが、ミツバチや孤独性ハナバチ、マルハナバチ、チョウ、アリ、甲虫などもいるとされます（Konarska, 2014）。日本での訪花昆虫の研究として田中（1983）がありますが筆者はまだ未見です。</p>



<p class="wp-block-paragraph">本記事ではユキノシタ科の植物を図鑑風に一挙紹介します。</p>



<p class="wp-block-paragraph">基本情報は神奈川県植物誌調査会（2018）に基づいています。写真は良いものが撮れ次第入れ替えています。また、同定は筆者が行ったものですが、誤同定があった場合予告なく変更しておりますのでご了承下さい。</p>




  <div id="toc" class="toc tnt-number toc-center tnt-number border-element"><input type="checkbox" class="toc-checkbox" id="toc-checkbox-12" checked><label class="toc-title" for="toc-checkbox-12">目次</label>
    <div class="toc-content">
    <ol class="toc-list open"><li><a href="#toc1" tabindex="0">No.1371 ユキノシタ Saxifraga stolonifera</a></li><li><a href="#toc2" tabindex="0">No.1372 ハルユキノシタ Saxifraga nipponica</a></li><li><a href="#toc3" tabindex="0">No.1373.1 イズノシマダイモンジソウ Saxifraga fortunei var. jotanii</a></li><li><a href="#toc4" tabindex="0">No.1373.2 ヤクシマダイモンジソウ Saxifraga fortunei var. obtusocuneata f. minima</a></li><li><a href="#toc5" tabindex="0">No.1374 ジンジソウ Saxifraga cortusifolia</a></li><li><a href="#toc6" tabindex="0">No.1374.1 ムラサキジンジソウ Saxifraga cortusifolia f. atropurpurea</a></li><li><a href="#toc7" tabindex="0">No.1375 センダイソウ Saxifraga sendaica</a></li><li><a href="#toc8" tabindex="0">No.1390 ヤマネコノメソウ Chrysosplenium japonicum</a></li><li><a href="#toc9" tabindex="0">No.1392.a ツボサンゴ Heuchera sanguinea</a></li><li><a href="#toc10" tabindex="0">No.1392.b ミクランサヒューケラ(パレス・パープル) Heuchera micrantha ‘Palace Purple’</a></li><li><a href="#toc11" tabindex="0">引用文献</a></li></ol>
    </div>
  </div>

<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc1">No.1371 ユキノシタ Saxifraga stolonifera</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草。糸状の赤く長い走出枝を四方へ伸ばし、先に新芽をつけて増えます。葉や茎には赤褐色の粗い毛があります。花期は5～6月。円錐状の集散花序を直立させ、花茎は高さ20～50cmになります。花は白色の5花弁からなります。5枚の花弁のうち、上側の3個は卵形で長さ約3mm、淡紅色を帯び、濃紅色の斑紋と基部に濃黄色の斑点があります。下側の花弁2個に斑はなく、長さ1～2cmになります。濃黄色の花盤があります。本州・四国・九州；中国に分布。人里付近の日陰、水辺の石垣や岩上などに群生します。有用植物であり、古くから栽培もされます。非対称な花は、ピンク色の葯と、花弁に濃黄色と濃紅色のフラボノイド色素が多様に分布することが特徴で、花弁には受粉昆虫に蜜への道を示す、いわゆるネクターガイドと呼ばれる対照的な斑点を形成しています（Konarska, 2014）。雄しべははじめ花びらとほぼ平行に並んでいます（田中・平野，2000）。しかし成熟し雄性期になると、立ちあがり、前方に移動して花粉を出します。決まった順番で次々に移動して花粉を出していき、花粉を出し終わると、雌性期に移り、雌しべが伸びだします。田中・平野（2000）にはホソヒメヒラタアブが訪れる写真があり、ハナアブ科やハナバチ類が訪れるとされます。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1371-%E3%83%A6%E3%82%AD%E3%83%8E%E3%82%B7%E3%82%BF-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1371-%E3%83%A6%E3%82%AD%E3%83%8E%E3%82%B7%E3%82%BF-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ユキノシタの葉" class="wp-image-5296" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1371-ユキノシタ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1371-ユキノシタ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1371-ユキノシタ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1371-ユキノシタ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ユキノシタの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1371-%E3%83%A6%E3%82%AD%E3%83%8E%E3%82%B7%E3%82%BF-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1371-%E3%83%A6%E3%82%AD%E3%83%8E%E3%82%B7%E3%82%BF-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ユキノシタの花" class="wp-image-5297" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1371-ユキノシタ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1371-ユキノシタ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1371-ユキノシタ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1371-ユキノシタ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ユキノシタの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc2">No.1372 ハルユキノシタ Saxifraga nipponica</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草。葉は円形、基部は心形、葉縁は浅く13～17個に裂け、葉柄や葉の両面は白色の腺毛におおわれます。花茎は高さ20～30cm、花期は4～5月。花弁は白く、上側の3花弁は卵形で基部に黄色い斑点があり、下側2花弁に斑はなく、長さ1～2.5cmで先は鋭形になります。濃黄色の花盤があります。本州（関東地方・中部地方・近畿地方）に分布。低地帯～山地帯下部の沢沿いのやや湿った岩上に生育し、ときに群生します。大山の不動尻が日本における分布の東端にあたります。本種は丹沢から飛び離れた北陸地方に分布し、内陸には分布を欠く不連続分布の種で、丹沢のものは日本海側のものより小型です。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1372-%E3%83%8F%E3%83%AB%E3%83%A6%E3%82%AD%E3%83%8E%E3%82%B7%E3%82%BF-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1372-%E3%83%8F%E3%83%AB%E3%83%A6%E3%82%AD%E3%83%8E%E3%82%B7%E3%82%BF-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ハルユキノシタの葉" class="wp-image-5298" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1372-ハルユキノシタ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1372-ハルユキノシタ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1372-ハルユキノシタ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1372-ハルユキノシタ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1372-ハルユキノシタ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハルユキノシタの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc3">No.1373.1 イズノシマダイモンジソウ Saxifraga fortunei var. jotanii</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草。葉は浅く裂け、質厚く、葉身や葉柄に毛が多く、花期は10～1月。花柄や花茎に長腺毛があります。千葉県・伊豆諸島のみに分布します。神奈川県では古く逗子で採集された標本がありますが、その後の調査では確認されておらず、<cite>『神RDB06』</cite>では絶滅と判定されています。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.1-%E3%82%A4%E3%82%BA%E3%83%8E%E3%82%B7%E3%83%9E%E3%83%80%E3%82%A4%E3%83%A2%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%8C%8E-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.1-%E3%82%A4%E3%82%BA%E3%83%8E%E3%82%B7%E3%83%9E%E3%83%80%E3%82%A4%E3%83%A2%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%8C%8E-1024x768.jpg" alt="イズノシマダイモンジソウの葉序" class="wp-image-5300" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.1-イズノシマダイモンジソウ-茎-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.1-イズノシマダイモンジソウ-茎-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.1-イズノシマダイモンジソウ-茎-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.1-イズノシマダイモンジソウ-茎-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.1-イズノシマダイモンジソウ-茎.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>イズノシマダイモンジソウの葉序｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.1-%E3%82%A4%E3%82%BA%E3%83%8E%E3%82%B7%E3%83%9E%E3%83%80%E3%82%A4%E3%83%A2%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.1-%E3%82%A4%E3%82%BA%E3%83%8E%E3%82%B7%E3%83%9E%E3%83%80%E3%82%A4%E3%83%A2%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="イズノシマダイモンジソウの葉" class="wp-image-5299" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.1-イズノシマダイモンジソウ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.1-イズノシマダイモンジソウ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.1-イズノシマダイモンジソウ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.1-イズノシマダイモンジソウ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.1-イズノシマダイモンジソウ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>イズノシマダイモンジソウの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc4">No.1373.2 ヤクシマダイモンジソウ Saxifraga fortunei var. obtusocuneata f. minima</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">ウチワダイモンジソウ <em>Saxifraga fortunei</em> var. <em>obtusocuneata</em> の矮小型の品種。葉の長さ、4～15mm、幅5～16mmとごく小さい。花期は8～10月。九州（屋久島）に分布する日本固有種で、高地の湿った岩上に生えます。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.2-%E3%83%A4%E3%82%AF%E3%82%B7%E3%83%9E%E3%83%80%E3%82%A4%E3%83%A2%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.2-%E3%83%A4%E3%82%AF%E3%82%B7%E3%83%9E%E3%83%80%E3%82%A4%E3%83%A2%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ヤクシマダイモンジソウの葉" class="wp-image-5301" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.2-ヤクシマダイモンジソウ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.2-ヤクシマダイモンジソウ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.2-ヤクシマダイモンジソウ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.2-ヤクシマダイモンジソウ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.2-ヤクシマダイモンジソウ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤクシマダイモンジソウの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.2-%E3%83%A4%E3%82%AF%E3%82%B7%E3%83%9E%E3%83%80%E3%82%A4%E3%83%A2%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%82%BD%E3%82%A6-%E6%9C%AA%E7%86%9F%E6%9E%9C-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.2-%E3%83%A4%E3%82%AF%E3%82%B7%E3%83%9E%E3%83%80%E3%82%A4%E3%83%A2%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%82%BD%E3%82%A6-%E6%9C%AA%E7%86%9F%E6%9E%9C-1024x768.jpg" alt="ヤクシマダイモンジソウの未熟果" class="wp-image-5302" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.2-ヤクシマダイモンジソウ-未熟果-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.2-ヤクシマダイモンジソウ-未熟果-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.2-ヤクシマダイモンジソウ-未熟果-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.2-ヤクシマダイモンジソウ-未熟果-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1373.2-ヤクシマダイモンジソウ-未熟果.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤクシマダイモンジソウの未熟果｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc5">No.1374 ジンジソウ Saxifraga cortusifolia</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草。葉は7～10裂し、やや掌状になります。葉肉中に針状のシュウ酸塩結晶があります。花期は9～11月。花弁の特徴はハルユキノシタに似て、上側3花弁に黄色の斑点があり、下側2花弁に斑はなく長い。葯の色は橙黄色。黄色の花盤があります。本州（関東以西）・四国・九州に分布。山地の岩壁に生えます。</p>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc6">No.1374.1 ムラサキジンジソウ Saxifraga cortusifolia f. atropurpurea</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">葉が濃い紫色を帯びるジンジソウの品種。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1374.1-%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%82%B5%E3%82%AD%E3%82%B8%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1374.1-%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%82%B5%E3%82%AD%E3%82%B8%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ムラサキジンジソウの葉" class="wp-image-5303" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1374.1-ムラサキジンジソウ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1374.1-ムラサキジンジソウ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1374.1-ムラサキジンジソウ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1374.1-ムラサキジンジソウ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1374.1-ムラサキジンジソウ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ムラサキジンジソウの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1374.1-%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%82%B5%E3%82%AD%E3%82%B8%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1374.1-%E3%83%A0%E3%83%A9%E3%82%B5%E3%82%AD%E3%82%B8%E3%83%B3%E3%82%B8%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ムラサキジンジソウの花" class="wp-image-5304" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1374.1-ムラサキジンジソウ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1374.1-ムラサキジンジソウ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1374.1-ムラサキジンジソウ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1374.1-ムラサキジンジソウ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1374.1-ムラサキジンジソウ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ムラサキジンジソウの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc7">No.1375 センダイソウ Saxifraga sendaica</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草（福岡県レッドデータブック2014）。茎は高さ5～15cmで、上部に数枚の葉をつけています。葉は厚くて光沢があり、葉身は卵形～卵円形で長さは12cmに達し、縁には浅い切れ込みがあります。葉柄は長く、基部には托葉があります。花期は10月、散房状の花序で、径7～10cm、花弁は白色で5個、そのうち下側の1～2個がほかより長い。本州（奈良、和歌山）・四国（徳島）・九州（長崎、熊本、宮崎）に分布し、深山の岩場の壁面に生えます。環境省RL絶滅危惧Ⅱ類。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1375-%E3%82%BB%E3%83%B3%E3%83%80%E3%82%A4%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1375-%E3%82%BB%E3%83%B3%E3%83%80%E3%82%A4%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="センダイソウの葉" class="wp-image-5305" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1375-センダイソウ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1375-センダイソウ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1375-センダイソウ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1375-センダイソウ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1375-センダイソウ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>センダイソウの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1375-%E3%82%BB%E3%83%B3%E3%83%80%E3%82%A4%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1375-%E3%82%BB%E3%83%B3%E3%83%80%E3%82%A4%E3%82%BD%E3%82%A6-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="センダイソウの花" class="wp-image-5306" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1375-センダイソウ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1375-センダイソウ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1375-センダイソウ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1375-センダイソウ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1375-センダイソウ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>センダイソウの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc8">No.1390 ヤマネコノメソウ Chrysosplenium japonicum</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草。走出枝はありません。茎の基部で花後にむかごができます。根出葉は円く、縁辺は偏平な鋸歯が7～11個あります。有花茎は高さ10～20cmで、淡黄緑色。茎葉は互生し、長い柄のある円い葉をつけます。花期は3～4月、萼裂片は緑色で開出し、半円形で、花後直立します。雄しべは4～8個。葯は黄色。種子は卵形、長さ0.6～0.7mm、1稜があり、表面は肉眼では平滑に見えますが、顕微鏡で拡大してみると微細な乳頭状突起が見えます。北海道（西南部）・本州・四国・九州；朝鮮・中国（東北）に分布し、低地帯～山地帯下部の湿った樹林内、林縁、水田の畦などに群生します。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1390-%E3%83%A4%E3%83%9E%E3%83%8D%E3%82%B3%E3%83%8E%E3%83%A1%E3%82%BD%E3%82%A6-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1390-%E3%83%A4%E3%83%9E%E3%83%8D%E3%82%B3%E3%83%8E%E3%83%A1%E3%82%BD%E3%82%A6-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" alt="ヤマネコノメソウの外観" class="wp-image-5307" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1390-ヤマネコノメソウ-全形-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1390-ヤマネコノメソウ-全形-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1390-ヤマネコノメソウ-全形-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1390-ヤマネコノメソウ-全形-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1390-ヤマネコノメソウ-全形.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤマネコノメソウの外観｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc9">No.1392.a ツボサンゴ Heuchera sanguinea</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草（Flora of North Ameica）。無茎、てい幹は分枝します。花茎は長さ20～40cm、短いときに長い柄のある腺があります。葉柄は長い柄のある腺があります。葉身は腎形～円形、5～7浅裂し、長さ2～5.5cm、基部は心形、裂片は円く、縁には歯があり、先は鋭形～鈍形、下面には脈上に長い柄のある腺があり、上面は無毛またはまばらに長い柄のある腺があります。花期は3～10月。花序は適度に密から拡散。花托筒は弱く左右相称～放射相称、2.5～2.8mmが分離、暗ピンク色～赤色、広鐘形またはつぼ形、長さ4～8mm、下部に短い柄のある腺があり、上部にまばらに長い柄のある腺があります。萼片は開出し、先端が暗赤色、等長、長さ2～3mm、先は長円形または円形。花弁は開出し、ピンク色またはクリーム色、狭倒披針形、分裂せず、長さ1.2～1.8mm（萼片より短い）、縁は全縁。雄しべは突き出ず、長さ1.5～3mm。花柱は突き出ず、長さ1.5～3mm、1.5～2mm、直径0.1mm。蒴果は卵形、長さ4.5～6mm、嘴は散開し、パピラはありません。種子は暗褐色、楕円形、長さ0.5～0.6mm、鈍い刺があります。北アメリカ南西部とメキシコのチワワ州北部に分布し、湿った日陰のある岩に生えます。日本を含む各国で観賞用に栽培されます。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.a-%E3%83%84%E3%83%9C%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B4-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.a-%E3%83%84%E3%83%9C%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B4-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ツボサンゴの葉" class="wp-image-5308" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.a-ツボサンゴ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.a-ツボサンゴ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.a-ツボサンゴ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.a-ツボサンゴ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ツボサンゴの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.a-%E3%83%84%E3%83%9C%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B4-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.a-%E3%83%84%E3%83%9C%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B4-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ツボサンゴの花" class="wp-image-5309" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.a-ツボサンゴ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.a-ツボサンゴ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.a-ツボサンゴ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.a-ツボサンゴ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ツボサンゴの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc10">No.1392.b ミクランサヒューケラ(パレス・パープル) Heuchera micrantha ‘Palace Purple’</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">学名通り読めばヒューケラ・ミクランサ。多年草（Flora of North Ameica）。無茎、てい幹は分枝します。花茎は長さ6～570cm、短～長の柄のある腺があるかまたは無毛、粘ります。葉柄は無毛またはまばら～密に短～長の柄のある腺があります。葉身は円形～多角形、5～7（～9）浅裂～深裂し、長さ2.5～10cm、基部は心形、裂片は円く、縁には歯があり、先は円形～鈍形、面は無毛または短～長の柄のある腺があり、粘ります。花序は拡散。花托筒は放射相称、分離部分は1.5mm以下、緑白色、しばしば赤色を帯び、倒円錐形～半球形～広こま形～鐘形、長さ1～4.9mm、長い柄のある腺があり、ときに下部に短い柄のある腺があります。萼片は開出～直立に近くなり、先端が緑色または赤色、等長、長さ0.5～1.8mm、先は円形～鋭形～微突形。花弁はしばしばコイル状に巻き、白色または淡ピンク色、倒披針形（爪部は狭い）、分裂せず、長さ1.6～3.3mm（萼片の長さの2～3倍）、縁は全縁。雄しべは突き出し、長さ3mm以下。花柱は突き出し、長さ2mm以下、0.2～4.2mm、直径0.1mm以下。蒴果は卵形、長さ3～8.5mm、嘴は散開し、パピラはありません。種子は黒色、広楕円形（曲がらず）、長さ0.5～0.8mm。5変種があります。日本ではツボサンゴと混同される事が多いですが、ツボサンゴでは萼が赤く雄しべ雌しべが花弁より短いのに対して、本種では乳白色で、雄しべ雌しべは花弁を突き出ています。葉裂片は丸みを帯びていることから <em>Heuchera villosa</em> と区別できます。パレス・パープル ‘Palace Purple’ は葉が紫色の園芸品種です。北アメリカに分布し、石灰岩または蛇紋石由来の土壌にある混合常緑樹林に生える変種が多いです。日本を含む各国で観賞用に栽培されます。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.b-%E3%83%9F%E3%82%AF%E3%83%A9%E3%83%B3%E3%82%B5%E3%83%92%E3%83%A5%E3%83%BC%E3%82%B1%E3%83%A9-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.b-%E3%83%9F%E3%82%AF%E3%83%A9%E3%83%B3%E3%82%B5%E3%83%92%E3%83%A5%E3%83%BC%E3%82%B1%E3%83%A9-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ミクランサヒューケラ(パレス・パープル)の葉" class="wp-image-5310" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.b-ミクランサヒューケラ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.b-ミクランサヒューケラ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.b-ミクランサヒューケラ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.b-ミクランサヒューケラ-葉-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.b-ミクランサヒューケラ-葉.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ミクランサヒューケラ(パレス・パープル)の葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.b-%E3%83%9F%E3%82%AF%E3%83%A9%E3%83%B3%E3%82%B5%E3%83%92%E3%83%A5%E3%83%BC%E3%82%B1%E3%83%A9-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.b-%E3%83%9F%E3%82%AF%E3%83%A9%E3%83%B3%E3%82%B5%E3%83%92%E3%83%A5%E3%83%BC%E3%82%B1%E3%83%A9-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ミクランサヒューケラ(パレス・パープル)の花" class="wp-image-5311" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.b-ミクランサヒューケラ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.b-ミクランサヒューケラ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.b-ミクランサヒューケラ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.b-ミクランサヒューケラ-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1392.b-ミクランサヒューケラ-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ミクランサヒューケラ(パレス・パープル)の花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc11">引用文献</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">神奈川県植物誌調査会. 2018. 神奈川県植物誌2018 電子版. 神奈川県植物誌調査会, 小田原. 1803pp. ISBN: 9784991053726</p>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/ScholarlyArticle" itemprop="citation">Konarska, A. 2014. Micromorphology and anatomy of flowers and nectaries of <em>Saxifraga stolonifera</em> L. Acta Agrobotanica 67(4): 3-12. ISSN: 0065-0951, <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.5586/aa.2014.054">https://doi.org/10.5586/aa.2014.054</a></p>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">田中肇・平野隆久. 2000. 花の顔―実を結ぶための知恵. 山と渓谷社, 東京. 191pp. ISBN: 9784635063043</p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"花の顔―実を結ぶための知恵 (POINT図鑑)","b":"山と渓谷社","t":"9784635063043","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"","p":["\/images\/I\/51PZVEM8ZFL._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4635063046","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"u_bc":"#f79256","u_tx":"Amazonで見る","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4635063046","s_n":"amazon","u_so":0,"a_id":3360663,"p_id":170,"pc_id":185,"pl_id":27060,"id":3},{"id":1,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/%E8%8A%B1%E3%81%AE%E9%A1%94%E2%80%95%E5%AE%9F%E3%82%92%E7%B5%90%E3%81%B6%E3%81%9F%E3%82%81%E3%81%AE%E7%9F%A5%E6%81%B5%20(POINT%E5%9B%B3%E9%91%91)\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":1},{"id":2,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=%E8%8A%B1%E3%81%AE%E9%A1%94%E2%80%95%E5%AE%9F%E3%82%92%E7%B5%90%E3%81%B6%E3%81%9F%E3%82%81%E3%81%AE%E7%9F%A5%E6%81%B5%20(POINT%E5%9B%B3%E9%91%91)","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":2}],"eid":"cYOr5","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-cYOr5">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->



<p class="wp-block-paragraph">田中忠次. 1983. ユキノシタ科植物の訪花昆虫. 富山県生物学会会誌 23: 13-29.</p>
		<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5277" data-ulike-nonce="3616cd0ef9" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5277"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="0"></span>			</div></div>
	]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【種子植物図鑑 #141】スグリ科の種類は？写真一覧</title>
		<link>https://ecological-information.com/archives/5266</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ikeda, K.]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 09 Dec 2022 03:47:03 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[種子植物図鑑]]></category>
		<category><![CDATA[分類]]></category>
		<category><![CDATA[園芸]]></category>
		<category><![CDATA[落葉]]></category>
		<category><![CDATA[複葉]]></category>
		<category><![CDATA[進化]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ecological-information.com/?p=5266</guid>

					<description><![CDATA[スグリ科 Grossulariaceae はユキノシタ科に分類されていましたが、ユキノシタ目に所属する科として分離されました。スグリ属1属からなり、ユーラシアと南アメリカ・北東アフリカの温帯、亜寒帯に1属約150種が分布 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5266" data-ulike-nonce="6323946a65" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5266"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="0"></span>			</div></div>
	
<p class="wp-block-paragraph">スグリ科 Grossulariaceae はユキノシタ科に分類されていましたが、ユキノシタ目に所属する科として分離されました。スグリ属1属からなり、ユーラシアと南アメリカ・北東アフリカの温帯、亜寒帯に1属約150種が分布します。</p>



<p class="wp-block-paragraph">本記事ではスグリ科の植物を図鑑風に一挙紹介します。</p>



<p class="wp-block-paragraph">写真は良いものが撮れ次第入れ替えています。また、同定は筆者が行ったものですが、誤同定があった場合予告なく変更しておりますのでご了承下さい。</p>




  <div id="toc" class="toc tnt-number toc-center tnt-number border-element"><input type="checkbox" class="toc-checkbox" id="toc-checkbox-14" checked><label class="toc-title" for="toc-checkbox-14">目次</label>
    <div class="toc-content">
    <ol class="toc-list open"><li><a href="#toc1" tabindex="0">No.1360 ヤブサンザシ Ribes fasciculatum</a></li><li><a href="#toc2" tabindex="0">No.1363.a ハナチダケサシ Astilbe formosa</a></li><li><a href="#toc3" tabindex="0">No.1367.a オオチダケサシ(ビジョンインピンク) Astilbe chinensis ‘Vision in Pink’</a></li><li><a href="#toc4" tabindex="0">引用文献</a></li></ol>
    </div>
  </div>

<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc1">No.1360 ヤブサンザシ Ribes fasciculatum</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">落葉低木（樹に咲く花）。高さ1mになります。樹皮は紫褐色。縦にはがれ落ちます。若枝は灰白色。はじめ軟毛が密生しますが、のちに無毛。樹皮はしだいに縦にはがれて、暗赤褐色に変わります。葉は互生。葉身は長さ2〜6cm、幅2.5〜6cmの広卵形で、掌状に浅く3〜5裂します。基部は切形または浅いハート形。裂片のふちには欠刻状の鈍い鋸歯があります。質は草質で薄く、両面とも短い軟毛があります。裏面の脈沿いには短い軟毛がやや密に生えます。葉柄は長さ2〜3.5cm、短い軟毛と長毛があります。雌雄別株。花期は4〜5月。前年枝の葉腋に黄緑色の小さな花が1〜数個束生します。花弁はへら形で、ごく小さく、直立します。萼片は長さ約2.5mmでそり返ります。雄しべは5個、花糸は短く、葯は萼筒に直接ついているように見えます。雌花には雄しべがありますが、退化して小さい。花柱は短く、柱頭は2裂して皿状になります。雄花の花柄には基部寄りに、雌花では中ほどに関節があります。果実は液果。直径7〜8mmの球形。10〜11月に赤く熟します。種子は長さ約3.5mmの楕円形。冬芽は長さ1cmほどの披針形。短い柄があり、赤褐色を帯びた芽鱗にゆるく包まれます。葉痕は三日月形で、維管束痕は隆起します。本州・四国・九州；朝鮮・中国に分布します。山野にまれに自生します。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B6%E3%82%B7-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B6%E3%82%B7-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヤブサンザシの葉上面" class="wp-image-5269" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤブサンザシの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B6%E3%82%B7-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B6%E3%82%B7-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヤブサンザシの葉下面" class="wp-image-5270" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤブサンザシの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B6%E3%82%B7-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B6%E3%82%B7-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" alt="ヤブサンザシの樹皮" class="wp-image-5271" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-樹皮-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-樹皮-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-樹皮-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-樹皮-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-樹皮.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤブサンザシの樹皮｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B6%E3%82%B7-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-%E3%83%A4%E3%83%96%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B6%E3%82%B7-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="ヤブサンザシの果実" class="wp-image-5272" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-果実-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1360-ヤブサンザシ-果実.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヤブサンザシの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"【ハナヒロバリュー】 ヤブサンザシ 黄金葉 3.5号ポット苗","b":"花ひろばオンライン","t":"","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"\/images\/I","p":["\/61Km9XCQJyL._SL500_.jpg","\/51-jIfVolYL._SL500_.jpg","\/51ClVVNqccL._SL500_.jpg","\/51myRBTnX3L._SL500_.jpg","\/51Okl5ZRN0L._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/B082PFN5JK","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"id":11,"u_tx":"Amazonで見る","u_bc":"#f79256","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/B082PFN5JK","a_id":3360663,"p_id":170,"pl_id":27060,"pc_id":185,"s_n":"amazon","u_so":1},{"id":14,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/%E3%80%90%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%83%92%E3%83%AD%E3%83%90%E3%83%AA%E3%83%A5%E3%83%BC%E3%80%91%20%E3%83%A4%E3%83%96%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B6%E3%82%B7%20%E9%BB%84%E9%87%91%E8%91%89%203.5%E5%8F%B7%E3%83%9D%E3%83%83%E3%83%88%E8%8B%97\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":2},{"id":15,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=%E3%80%90%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%83%92%E3%83%AD%E3%83%90%E3%83%AA%E3%83%A5%E3%83%BC%E3%80%91%20%E3%83%A4%E3%83%96%E3%82%B5%E3%83%B3%E3%82%B6%E3%82%B7%20%E9%BB%84%E9%87%91%E8%91%89%203.5%E5%8F%B7%E3%83%9D%E3%83%83%E3%83%88%E8%8B%97","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":3}],"eid":"MSQjQ","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-MSQjQ">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc2">No.1363.a ハナチダケサシ Astilbe formosa</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">学名はアカショウマの変種とすることもありますが、<cite>『Ylist』</cite>によります。多年草（山に咲く花）。高さ40～70cm。走出枝を出します。葉は3回3出複葉で頂小葉は卵形で、先端は尾状に尖り基部は浅い心形、鋭い重鋸歯があります。花期は7～8月。花序は円錐状で、側枝はよく分枝し、白色の小さな花を多数つけます。花弁はへら形長さ4～6mm。日本の本州（中部地方）にのみ分布し、山地から亜高山にかけての林内や林縁に生えます。フォッサマグナによってアカショウマ、フジアカショウマと隔離され適応進化が起こっています（国立科学博物館，2006）。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1363.a-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%83%81%E3%83%80%E3%82%B1%E3%82%B5%E3%82%B7-%E8%91%89-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1363.a-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%83%81%E3%83%80%E3%82%B1%E3%82%B5%E3%82%B7-%E8%91%89-1024x768.jpg" alt="ハナチダケサシの葉" class="wp-image-5273" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1363.a-ハナチダケサシ-葉-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1363.a-ハナチダケサシ-葉-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1363.a-ハナチダケサシ-葉-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1363.a-ハナチダケサシ-葉.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハナチダケサシの葉｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1363.a-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%83%81%E3%83%80%E3%82%B1%E3%82%B5%E3%82%B7-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1363.a-%E3%83%8F%E3%83%8A%E3%83%81%E3%83%80%E3%82%B1%E3%82%B5%E3%82%B7-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="ハナチダケサシの花" class="wp-image-5274" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1363.a-ハナチダケサシ-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1363.a-ハナチダケサシ-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1363.a-ハナチダケサシ-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1363.a-ハナチダケサシ-花.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ハナチダケサシの花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc3">No.1367.a オオチダケサシ(ビジョンインピンク) Astilbe chinensis ‘Vision in Pink’</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">多年草。草丈15～50cm。葉は2～3回3出複葉で、小葉は楕円形～長卵形。縁には不揃いの重鋸歯がある。表面は緑色、裏面の脈上に褐色の毛がある。花は花茎の上半部に螺旋状につき、密に花をつける。花弁は線形、淡紅色で長さ約5mm。花軸の中部から上部に長さ1～2mmの褐色の縮れた綿毛を密生する。九州（長崎県対馬）；朝鮮・中国・アムール・ウスリーに分布し、川岸の岩上や沢沿いに生える。品種改良されたものが観賞用に栽培される。他に赤～ピンクの花の色を持つ園芸種としてアスチルベ <em>Astilbe</em> x <em>arendsii</em> と朝鮮半島（済州島）原産のタンナトリアシ <em>Astilbe chinensis</em> var. <em>taquetii</em> があるが、オオチダケサシでは花序が密（dence）、つまり全体が細まっているのに対して、アスチルベでは開いている（open）、つまり全体が広がっている（Trader, 2006）。またオオチダケサシでは花期が夏で茎と葉が緑色であるのに対して、タンナトリアシは花期が晩夏で茎と葉が時々ブロンズ色である点が異なる。’ビジョンインピンク’ は明るいピンクの花の品種。よく同じ開花時期の ’ビジョンイン～’ のシリーズのアスチルベとの組み合わせによって美しいカラーハーモニーが作られる。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-%E3%82%AA%E3%82%AA%E3%83%81%E3%83%80%E3%82%B1%E3%82%B5%E3%82%B7-%E3%83%93%E3%82%B8%E3%83%A7%E3%83%B3%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%94%E3%83%B3%E3%82%AF-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-%E3%82%AA%E3%82%AA%E3%83%81%E3%83%80%E3%82%B1%E3%82%B5%E3%82%B7-%E3%83%93%E3%82%B8%E3%83%A7%E3%83%B3%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%94%E3%83%B3%E3%82%AF-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="オオチダケサシ(ビジョンインピンク)の葉上面" class="wp-image-5656" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>オオチダケサシ(ビジョンインピンク)の葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-%E3%82%AA%E3%82%AA%E3%83%81%E3%83%80%E3%82%B1%E3%82%B5%E3%82%B7-%E3%83%93%E3%82%B8%E3%83%A7%E3%83%B3%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%94%E3%83%B3%E3%82%AF-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-%E3%82%AA%E3%82%AA%E3%83%81%E3%83%80%E3%82%B1%E3%82%B5%E3%82%B7-%E3%83%93%E3%82%B8%E3%83%A7%E3%83%B3%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%94%E3%83%B3%E3%82%AF-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="オオチダケサシ(ビジョンインピンク)の葉下面" class="wp-image-5657" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>オオチダケサシ(ビジョンインピンク)の葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-%E3%82%AA%E3%82%AA%E3%83%81%E3%83%80%E3%82%B1%E3%82%B5%E3%82%B7-%E3%83%93%E3%82%B8%E3%83%A7%E3%83%B3%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%94%E3%83%B3%E3%82%AF-%E8%8A%B1%E5%BA%8F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-%E3%82%AA%E3%82%AA%E3%83%81%E3%83%80%E3%82%B1%E3%82%B5%E3%82%B7-%E3%83%93%E3%82%B8%E3%83%A7%E3%83%B3%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%94%E3%83%B3%E3%82%AF-%E8%8A%B1%E5%BA%8F-1024x768.jpg" alt="オオチダケサシ(ビジョンインピンク)の花序" class="wp-image-5658" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-花序-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-花序-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-花序-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-花序-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-花序.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>オオチダケサシ(ビジョンインピンク)の花序｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-%E3%82%AA%E3%82%AA%E3%83%81%E3%83%80%E3%82%B1%E3%82%B5%E3%82%B7-%E3%83%93%E3%82%B8%E3%83%A7%E3%83%B3%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%94%E3%83%B3%E3%82%AF-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-%E3%82%AA%E3%82%AA%E3%83%81%E3%83%80%E3%82%B1%E3%82%B5%E3%82%B7-%E3%83%93%E3%82%B8%E3%83%A7%E3%83%B3%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%94%E3%83%B3%E3%82%AF-%E8%8A%B1-1024x768.jpg" alt="オオチダケサシ(ビジョンインピンク)の花" class="wp-image-5659" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-花-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-花-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-花-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-花-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1367.a-オオチダケサシ-ビジョンインピンク-花.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>オオチダケサシ(ビジョンインピンク)の花｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc4">引用文献</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">神奈川県植物誌調査会. 2018. 神奈川県植物誌2018 電子版. 神奈川県植物誌調査会, 小田原. 1803pp. ISBN: 9784991053726</p>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">国立科学博物館. 2006. 日本列島の自然史. 東海大学出版会, 秦野. 339pp. ISBN: 9784486031567</p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"日本列島の自然史 (国立科学博物館叢書)","b":"東海大学出版会","t":"9784486031567","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"","p":["\/images\/I\/51E95C747BL._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4486031563","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"id":11,"u_tx":"Amazonで見る","u_bc":"#f79256","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4486031563","a_id":3360663,"p_id":170,"pl_id":27060,"pc_id":185,"s_n":"amazon","u_so":1},{"id":14,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/%E6%97%A5%E6%9C%AC%E5%88%97%E5%B3%B6%E3%81%AE%E8%87%AA%E7%84%B6%E5%8F%B2%20(%E5%9B%BD%E7%AB%8B%E7%A7%91%E5%AD%A6%E5%8D%9A%E7%89%A9%E9%A4%A8%E5%8F%A2%E6%9B%B8)\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":2},{"id":15,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=%E6%97%A5%E6%9C%AC%E5%88%97%E5%B3%B6%E3%81%AE%E8%87%AA%E7%84%B6%E5%8F%B2%20(%E5%9B%BD%E7%AB%8B%E7%A7%91%E5%AD%A6%E5%8D%9A%E7%89%A9%E9%A4%A8%E5%8F%A2%E6%9B%B8)","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":3}],"eid":"YlYML","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-YlYML">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->



<p class="wp-block-paragraph">Trader, B. W. 2006. Molecular and Morphological Investigation of<em> Astilbe</em> [Doctoral dissertation, Virginia Tech]. <a rel="noopener" target="_blank" href="http://hdl.handle.net/10919/28145">http://hdl.handle.net/10919/28145</a></p>
		<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5266" data-ulike-nonce="6323946a65" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5266"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="0"></span>			</div></div>
	]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【種子植物図鑑 #140】ズイナ科の種類は？写真一覧</title>
		<link>https://ecological-information.com/archives/5260</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ikeda, K.]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 08 Dec 2022 11:47:36 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[種子植物図鑑]]></category>
		<category><![CDATA[単葉]]></category>
		<category><![CDATA[常緑]]></category>
		<category><![CDATA[木本]]></category>
		<category><![CDATA[落葉]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ecological-information.com/?p=5260</guid>

					<description><![CDATA[ズイナ科 Iteaceae は常緑～半常緑（または落葉）の潅木（または亜低木・高木・つる性）（Flora of North America）。葉は互生し、単葉で、棘があり、葉柄があり、葉身の縁は切れ込みがなく、腺状で鋸歯 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5260" data-ulike-nonce="ffd0da9ca9" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5260"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="0"></span>			</div></div>
	
<p class="wp-block-paragraph">ズイナ科 Iteaceae は常緑～半常緑（または落葉）の潅木（または亜低木・高木・つる性）（Flora of North America）。葉は互生し、単葉で、棘があり、葉柄があり、葉身の縁は切れ込みがなく、腺状で鋸歯状（または全体）です。花序は末端または腋のある総状花序（または円錐花序）。花は両性で、花被片と花序はほぼ低位置で育ちます（3/4が子房下位）。花被片は基部で子房に付着し、遠位では自由、萼片5枚、近位で結合、花弁5枚、蜜盤があります。雄しべ5本、萼の前にあり、花托縁に挿入されています。雌しべは1個で2裂し、子房はほぼ上側（下側3/4まで）で2個、中軸胎座、胚珠は倒生、二珠皮性、花柱は2本で先端が分かれているか繋がっています。柱頭は2本で末端で頭状になります。果実は莢状で、裂開したものは隔壁状。種子は20〜30個、暗褐色または黄褐色、房状または卵形、胚乳はまばらで多肉質。現在ではズイナ属 <em>Itea</em> と <em>Pterostemon</em> の2つの属があり、合計18種が知られており、北米南東部・アジア南東部・アフリカ南東部にばらばらに分布します。</p>



<p class="wp-block-paragraph">本記事ではズイナ科の植物を図鑑風に一挙紹介します。</p>



<p class="wp-block-paragraph">写真は良いものが撮れ次第入れ替えています。また、同定は筆者が行ったものですが、誤同定があった場合予告なく変更しておりますのでご了承下さい。</p>




  <div id="toc" class="toc tnt-number toc-center tnt-number border-element"><input type="checkbox" class="toc-checkbox" id="toc-checkbox-16" checked><label class="toc-title" for="toc-checkbox-16">目次</label>
    <div class="toc-content">
    <ol class="toc-list open"><li><a href="#toc1" tabindex="0">No.1353 ヒイラギズイナ Itea oldhamii</a></li><li><a href="#toc2" tabindex="0">引用文献</a></li></ol>
    </div>
  </div>

<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc1">No.1353 ヒイラギズイナ Itea oldhamii</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">常緑小高木（佐竹，1999）。高さは6～10mにもなることがあります。若枝は淡い緑で、当初は微毛があります。葉は互生し、革質で硬くて厚く、無毛。葉柄は8～15mm、葉身は倒卵状長楕円形から楕円形、先端は尖るか、またはわずかに突き出して終わり、基部は次第に狭まります。成木では全縁、つまり滑らかな曲線を描きますが、若木では両側にはっきりと突き出し、先端が鋭く尖った鋸歯を4～6個ばかり出します。表面では中脈はわずかにくぼみ、裏面では側脈と共にはっきりと隆起しています。側脈は5～7対あり、先端の方は葉の先に向かって湾曲します。花期は3～5月。葉腋や枝先から多数の花をつけた長さ3～5cmの花茎を出し、花は総状花序をなします。花柄は3～5mm、狭い三角の苞があり、外面には微毛があります。花筒はお椀状、花弁は5枚あり、白く、長さ2.5～3mmと小さな花。蒴果は壺状で長さ6～10mm。日本の奄美大島・徳之島・沖縄島・石垣島・西表島と与那国島から知られ、台湾にも分布します。森林内に生えます。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1353-%E3%83%92%E3%82%A4%E3%83%A9%E3%82%AE%E3%82%BA%E3%82%A4%E3%83%8A-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1353-%E3%83%92%E3%82%A4%E3%83%A9%E3%82%AE%E3%82%BA%E3%82%A4%E3%83%8A-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヒイラギズイナの葉上面" class="wp-image-5261" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1353-ヒイラギズイナ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1353-ヒイラギズイナ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1353-ヒイラギズイナ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1353-ヒイラギズイナ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1353-ヒイラギズイナ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヒイラギズイナの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1353-%E3%83%92%E3%82%A4%E3%83%A9%E3%82%AE%E3%82%BA%E3%82%A4%E3%83%8A-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1353-%E3%83%92%E3%82%A4%E3%83%A9%E3%82%AE%E3%82%BA%E3%82%A4%E3%83%8A-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ヒイラギズイナの葉下面" class="wp-image-5262" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1353-ヒイラギズイナ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1353-ヒイラギズイナ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1353-ヒイラギズイナ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1353-ヒイラギズイナ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1353-ヒイラギズイナ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヒイラギズイナの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc2">引用文献</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">佐竹義輔. 1999. 日本の野生植物 (新装版, 木本1). 平凡社, 東京. 321pp. ISBN: 9784582535044</p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"日本の野生植物 木本〈1〉","b":"平凡社","t":"9784582535044","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"","p":["\/images\/I\/51QXBZ6TT0L._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4582535046","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"u_bc":"#f79256","u_tx":"Amazonで見る","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4582535046","s_n":"amazon","u_so":0,"a_id":3360663,"p_id":170,"pc_id":185,"pl_id":27060,"id":3},{"id":1,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/%E6%97%A5%E6%9C%AC%E3%81%AE%E9%87%8E%E7%94%9F%E6%A4%8D%E7%89%A9%20%E6%9C%A8%E6%9C%AC%E3%80%881%E3%80%89\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":1},{"id":2,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=%E6%97%A5%E6%9C%AC%E3%81%AE%E9%87%8E%E7%94%9F%E6%A4%8D%E7%89%A9%20%E6%9C%A8%E6%9C%AC%E3%80%881%E3%80%89","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":2}],"eid":"k5ufI","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-k5ufI">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->
		<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5260" data-ulike-nonce="ffd0da9ca9" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5260"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="0"></span>			</div></div>
	]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【種子植物図鑑 #139】ユズリハ科の種類は？写真一覧</title>
		<link>https://ecological-information.com/archives/5241</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ikeda, K.]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 08 Dec 2022 04:00:57 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[種子植物図鑑]]></category>
		<category><![CDATA[トウダイグサ科]]></category>
		<category><![CDATA[常緑]]></category>
		<category><![CDATA[木本]]></category>
		<category><![CDATA[進化]]></category>
		<category><![CDATA[鳥]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ecological-information.com/?p=5241</guid>

					<description><![CDATA[ユズリハ科 Daphniphyllaceae は常緑の高木または低木。葉は枝先に密生して互生し、狭長楕円形で全縁。花は単性で雌雄異株。総状花序を腋生します。花弁はなく、萼は3～6個。雄しべは6～12個。心皮が3ではなく2 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5241" data-ulike-nonce="ade540f290" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5241"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="0"></span>			</div></div>
	
<p class="wp-block-paragraph">ユズリハ科 Daphniphyllaceae は常緑の高木または低木。葉は枝先に密生して互生し、狭長楕円形で全縁。花は単性で雌雄異株。総状花序を腋生します。花弁はなく、萼は3～6個。雄しべは6～12個。心皮が3ではなく2なので、トウダイグサ科から分離独立されました。果実は核果で中に1種子があります。世界に1属30種、日本には2種が分布します。</p>



<p class="wp-block-paragraph">本記事ではユズリハ科の植物を図鑑風に一挙紹介します。</p>



<p class="wp-block-paragraph">写真は良いものが撮れ次第入れ替えています。また、同定は筆者が行ったものですが、誤同定があった場合予告なく変更しておりますのでご了承下さい。</p>




  <div id="toc" class="toc tnt-number toc-center tnt-number border-element"><input type="checkbox" class="toc-checkbox" id="toc-checkbox-18" checked><label class="toc-title" for="toc-checkbox-18">目次</label>
    <div class="toc-content">
    <ol class="toc-list open"><li><a href="#toc1" tabindex="0">No.1349 ユズリハ Daphniphyllum macropodum subsp. macropodum</a></li><li><a href="#toc2" tabindex="0">No.1350 エゾユズリハ Daphniphyllum macropodum subsp. humile</a></li><li><a href="#toc3" tabindex="0">No.1351 ヒメユズリハ Daphniphyllum teijsmannii</a></li><li><a href="#toc4" tabindex="0">引用文献</a></li></ol>
    </div>
  </div>

<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc1">No.1349 ユズリハ Daphniphyllum macropodum subsp. macropodum</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">常緑高木（樹に咲く花）。樹皮は灰褐色で縦に筋が入り、楕円形の皮目があります。若い枝は紅色を帯びます。古い枝は葉痕が目立ちます。葉は互生。枝先に輪生状に集まってつきます。葉身は長さ8〜20cm、幅3〜7cmの長楕円形〜倒披針形。先は短くとがり、基部はくさび形。ふちは全縁。側脈は10〜19対。革質で両面とも無毛。表面は光沢があり、裏面は白色を帯びます。葉柄は長さ3〜6cm、紅色を帯びることが多い。花期は5〜6月。前年枝の葉腋から長さ4〜12cmの総状花序を出します。雄花は花弁も萼片もなく、雄しべが6〜12個あります。花糸は離生し、褐紫色の葯が目立ちます。雌花の萼片は小さいかまたはありません。子房は長さ1〜2mmの狭卵形。柱頭は褐紫色で、2〜4個が外側にそり返ります。果実は核果。長さ8〜9mmの卵状楕円形で、11〜12月に藍黒色に熟し、表面は粉をふきます。花柱は宿存します。冬芽の頂芽は狭卵形で紅色を帯び、葉柄が変化した多数の芽鱗に包まれます。葉痕は倒卵形で大きく、維管束痕は3個。花をつける枝には花序枝痕があります。葉腋の小さなまるい芽は花芽。本州（福島県以西）・四国・九州・琉球；朝鮮・中国に分布します。暖地常緑樹林内に生えます。新葉が出てから旧葉が落ちるので、子が成長してから親が譲るのにたとえて譲り葉といいます（神奈川県植物誌調査会，2018）。観賞用に栽培されることもあり、正月の飾りに使われます。ハナバチ上科、ハエ目、コガネムシ科が送粉し（Yumoto, 1988）、鳥によって種子散布されます（小南，1999）。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-%E3%83%A6%E3%82%BA%E3%83%AA%E3%83%8F-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-%E3%83%A6%E3%82%BA%E3%83%AA%E3%83%8F-%E5%85%A8%E5%BD%A2-1024x768.jpg" alt="ユズリハの樹形" class="wp-image-5244" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-ユズリハ-全形-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-ユズリハ-全形-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-ユズリハ-全形-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-ユズリハ-全形.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ユズリハの樹形｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-%E3%83%A6%E3%82%BA%E3%83%AA%E3%83%8F-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-%E3%83%A6%E3%82%BA%E3%83%AA%E3%83%8F-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="ユズリハの葉上面" class="wp-image-5245" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-ユズリハ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-ユズリハ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-ユズリハ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-ユズリハ-葉上面.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ユズリハの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-%E3%83%A6%E3%82%BA%E3%83%AA%E3%83%8F-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-%E3%83%A6%E3%82%BA%E3%83%AA%E3%83%8F-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" alt="ユズリハの樹皮" class="wp-image-5246" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-ユズリハ-樹皮-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-ユズリハ-樹皮-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-ユズリハ-樹皮-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-ユズリハ-樹皮.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ユズリハの樹皮｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-%E3%83%A6%E3%82%BA%E3%83%AA%E3%83%8F-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-%E3%83%A6%E3%82%BA%E3%83%AA%E3%83%8F-%E6%9E%9C%E5%AE%9F-1024x768.jpg" alt="ユズリハの果実" class="wp-image-5247" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-ユズリハ-果実-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-ユズリハ-果実-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-ユズリハ-果実-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-ユズリハ-果実-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1349-ユズリハ-果実.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ユズリハの果実｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc2">No.1350 エゾユズリハ Daphniphyllum macropodum subsp. humile</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">太平洋側の温暖な地方に分布するユズリハが、本州の日本海側の多雪地帯に適応した亜種（佐竹，1999）。常緑低木。雌雄異株。高さは1～3mほどになり、枝はしなり、折れにくい。葉は枝に互生し、長さ3～5cmの葉柄を持ち、葉の形は楕円形～倒卵状長楕円形で長さ9～20cm、幅5～6cm、基部は円形またはくさび形で、先は短く尖ります。葉の縁は全縁で、表面は光沢を持ち、裏面はやや緑白色を帯びます。花期は5～6月、花には花被がなく、葉腋から総状花序を出します。果期は10～11月、長い果柄を持つ卵形の果実をつけます。幹が曲がって樹高1～2mの低木状、葉身長10～17cmであることからユズリハと区別できます。北海道・本州の中北部の日本海側に分布し、多雪地の林床に自生します。ユキツバキ、ヒメモチ、ヒメアオキ、ツルシキミ、ハイイヌガヤなどの日本海要素の常緑地這植物とともに、ブナ林などの林床にみられます（福嶋，2017）。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-%E3%82%A8%E3%82%BE%E3%83%A6%E3%82%BA%E3%83%AA%E3%83%8F-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-%E3%82%A8%E3%82%BE%E3%83%A6%E3%82%BA%E3%83%AA%E3%83%8F-%E6%A8%B9%E7%9A%AE-1024x768.jpg" alt="エゾユズリハの樹形" class="wp-image-5250" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-エゾユズリハ-樹皮-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-エゾユズリハ-樹皮-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-エゾユズリハ-樹皮-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-エゾユズリハ-樹皮-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-エゾユズリハ-樹皮.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エゾユズリハの樹形｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-%E3%82%A8%E3%82%BE%E3%83%A6%E3%82%BA%E3%83%AA%E3%83%8F-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-%E3%82%A8%E3%82%BE%E3%83%A6%E3%82%BA%E3%83%AA%E3%83%8F-%E8%91%89%E4%B8%8A%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="エゾユズリハの葉上面" class="wp-image-5248" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-エゾユズリハ-葉上面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-エゾユズリハ-葉上面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-エゾユズリハ-葉上面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-エゾユズリハ-葉上面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-エゾユズリハ-葉上面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エゾユズリハの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-%E3%82%A8%E3%82%BE%E3%83%A6%E3%82%BA%E3%83%AA%E3%83%8F-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-%E3%82%A8%E3%82%BE%E3%83%A6%E3%82%BA%E3%83%AA%E3%83%8F-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="エゾユズリハの葉下面" class="wp-image-5249" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-エゾユズリハ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-エゾユズリハ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-エゾユズリハ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-エゾユズリハ-葉下面-1536x1152.jpg 1536w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1350-エゾユズリハ-葉下面.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>エゾユズリハの葉下面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc3">No.1351 ヒメユズリハ Daphniphyllum teijsmannii</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">常緑高木（樹に咲く花）。東北地方南部以西〜沖縄の照葉樹林内に生えます。高さ10ｍほどになります。樹皮は灰褐色で皮目が散生します。若い枝は緑色。古い枝は葉痕が目立ちます。葉は互生。枝先にかたまってつきます。葉身は長さ4〜15cm、幅2〜6cmの挟楕円形〜倒披針形。ふちは全縁。側脈は8〜10対あり、網状脈がはっきりしています。革質で表面は光沢があり、両面とも無毛。葉柄は長さ1.5〜5cm、ふつう緑色まれに紅色を帯びます。雌雄別株。前年枝の葉腋から長さ1.5〜6cmの総状花序を出す。花期は5〜6月。花は花序枝の上部にかたまってつく傾向があります。雄花は長さ3mmほどの柄があり、花弁はなく、小さな萼片3〜6個と雄しべが4〜12個あります。雌花には長さ約0.5mmの小さな萼片が3〜6個あります。子房は狭卵形で長さ1〜1.5mm。柱頭は3〜4個、淡黄色で外側にそり返ります。果実は核果。長さ8〜9mmの楕円形で、12〜1月に藍黒色に熟します。表面は粉をふきます。花序は垂れ下がりません。核は直径6〜7mm。冬芽の頂芽は狭卵形で葉柄が変化した多数の芽鱗につつまれます。葉痕は大形で、維管束痕は3個。葉腋には小さな花芽がつきます。葉がやや小さく、側脈は8～10対で、透かして網状脈が見えることでユズリハと区別でき、透けて見えなくても、標本で網状脈が浮き出ていれば本種と判断できます。本州（福島県以西）・四国・九州・琉球に分布します。海岸近くに生えます。公園や街路に植栽されることがあります。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1351-%E3%83%92%E3%83%A1%E3%83%A6%E3%82%BA%E3%83%AA%E3%83%8F-%E8%91%89%E5%BA%8F-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1351-%E3%83%92%E3%83%A1%E3%83%A6%E3%82%BA%E3%83%AA%E3%83%8F-%E8%91%89%E5%BA%8F-1024x768.jpg" alt="ヒメユズリハの葉上面" class="wp-image-5256" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1351-ヒメユズリハ-葉序-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1351-ヒメユズリハ-葉序-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1351-ヒメユズリハ-葉序-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1351-ヒメユズリハ-葉序.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>ヒメユズリハの葉上面｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc4">引用文献</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">福嶋司. 2017. 図説 日本の植生 (第2版). 朝倉書店, 東京. 186pp. ISBN: 9784254171631</p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"図説 日本の植生 (第2版)","b":"朝倉書店","t":"9784254171631","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"\/images\/I","p":["\/51Qb6y203dL._SL500_.jpg","\/51b2Vkvw9fL._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4254171633","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"id":11,"u_tx":"Amazonで見る","u_bc":"#f79256","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4254171633","a_id":3360663,"p_id":170,"pl_id":27060,"pc_id":185,"s_n":"amazon","u_so":1},{"id":14,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/%E5%9B%B3%E8%AA%AC%20%E6%97%A5%E6%9C%AC%E3%81%AE%E6%A4%8D%E7%94%9F%20(%E7%AC%AC2%E7%89%88)\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":2},{"id":15,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=%E5%9B%B3%E8%AA%AC%20%E6%97%A5%E6%9C%AC%E3%81%AE%E6%A4%8D%E7%94%9F%20(%E7%AC%AC2%E7%89%88)","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":3}],"eid":"Riq8O","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-Riq8O">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">神奈川県植物誌調査会. 2018. 神奈川県植物誌2018 電子版. 神奈川県植物誌調査会, 小田原. 1803pp. ISBN: 9784991053726</p>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">小南陽亮. 1999. 鳥類に食べられて運ばれた種子の空間分布. In: 上田恵介 (Ed.), 種子散布 助けあいの進化論 Vol. 1 鳥が運ぶ種子 (pp. 17-25). 築地書館. ISBN: 9784806711926</p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"種子散布―助けあいの進化論〈1〉鳥が運ぶ種子","b":"築地書館","t":"9784806711926","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"","p":["\/images\/I\/51YCVMVFY0L._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4806711926","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"id":11,"u_tx":"Amazonで見る","u_bc":"#f79256","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4806711926","a_id":3360663,"p_id":170,"pl_id":27060,"pc_id":185,"s_n":"amazon","u_so":1},{"id":14,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/%E7%A8%AE%E5%AD%90%E6%95%A3%E5%B8%83%E2%80%95%E5%8A%A9%E3%81%91%E3%81%82%E3%81%84%E3%81%AE%E9%80%B2%E5%8C%96%E8%AB%96%E3%80%881%E3%80%89%E9%B3%A5%E3%81%8C%E9%81%8B%E3%81%B6%E7%A8%AE%E5%AD%90\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":2},{"id":15,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=%E7%A8%AE%E5%AD%90%E6%95%A3%E5%B8%83%E2%80%95%E5%8A%A9%E3%81%91%E3%81%82%E3%81%84%E3%81%AE%E9%80%B2%E5%8C%96%E8%AB%96%E3%80%881%E3%80%89%E9%B3%A5%E3%81%8C%E9%81%8B%E3%81%B6%E7%A8%AE%E5%AD%90","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":3}],"eid":"Orc0R","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-Orc0R">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">佐竹義輔. 1999. 日本の野生植物 (新装版, 木本1). 平凡社, 東京. 321pp. ISBN: 9784582535044</p>



<!-- START MoshimoAffiliateEasyLink -->
<script type="text/javascript">
(function(b,c,f,g,a,d,e){b.MoshimoAffiliateObject=a;
b[a]=b[a]||function(){arguments.currentScript=c.currentScript
||c.scripts[c.scripts.length-2];(b[a].q=b[a].q||[]).push(arguments)};
c.getElementById(a)||(d=c.createElement(f),d.src=g,
d.id=a,e=c.getElementsByTagName("body")[0],e.appendChild(d))})
(window,document,"script","//dn.msmstatic.com/site/cardlink/bundle.js?20220329","msmaflink");
msmaflink({"n":"日本の野生植物 木本〈1〉","b":"平凡社","t":"9784582535044","d":"https:\/\/m.media-amazon.com","c_p":"","p":["\/images\/I\/51QXBZ6TT0L._SL500_.jpg"],"u":{"u":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4582535046","t":"amazon","r_v":""},"v":"2.1","b_l":[{"u_bc":"#f79256","u_tx":"Amazonで見る","u_url":"https:\/\/www.amazon.co.jp\/dp\/4582535046","s_n":"amazon","u_so":0,"a_id":3360663,"p_id":170,"pc_id":185,"pl_id":27060,"id":3},{"id":1,"u_tx":"楽天市場で見る","u_bc":"#f76956","u_url":"https:\/\/search.rakuten.co.jp\/search\/mall\/%E6%97%A5%E6%9C%AC%E3%81%AE%E9%87%8E%E7%94%9F%E6%A4%8D%E7%89%A9%20%E6%9C%A8%E6%9C%AC%E3%80%881%E3%80%89\/","a_id":3360662,"p_id":54,"pl_id":27059,"pc_id":54,"s_n":"rakuten","u_so":1},{"id":2,"u_tx":"Yahoo!ショッピングで見る","u_bc":"#66a7ff","u_url":"https:\/\/shopping.yahoo.co.jp\/search?first=1\u0026p=%E6%97%A5%E6%9C%AC%E3%81%AE%E9%87%8E%E7%94%9F%E6%A4%8D%E7%89%A9%20%E6%9C%A8%E6%9C%AC%E3%80%881%E3%80%89","a_id":3361900,"p_id":1225,"pl_id":27061,"pc_id":1925,"s_n":"yahoo","u_so":2}],"eid":"k5ufI","s":"s"});
</script>
<div id="msmaflink-k5ufI">リンク</div>
<!-- MoshimoAffiliateEasyLink END -->



<p class="wp-block-paragraph">Yumoto, T. 1988. Pollination systems in the cool temperate mixed coniferous and broad-leaved forest zone of Yakushima Island. Ecological Research 3(2): 117-129. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.1007/BF02346934">https://doi.org/10.1007/BF02346934</a></p>
		<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5241" data-ulike-nonce="ade540f290" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5241"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="0"></span>			</div></div>
	]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【種子植物図鑑 #138】カツラ科の種類は？写真一覧</title>
		<link>https://ecological-information.com/archives/5234</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ikeda, K.]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 07 Dec 2022 16:31:55 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[種子植物図鑑]]></category>
		<category><![CDATA[単葉]]></category>
		<category><![CDATA[落葉]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ecological-information.com/?p=5234</guid>

					<description><![CDATA[カツラ科 Cercidiphyllaceae は落葉高木。葉は単葉で対生。花は小型で、花被がなく、雌雄異株。雄花はきわめて短い柄をもち、4個の小苞を伴い、小苞は膜質で早落します。雄しべは多数。雌花はやや細長い柄をもつ、果 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5234" data-ulike-nonce="03c65c27cb" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5234"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="0"></span>			</div></div>
	
<p class="wp-block-paragraph">カツラ科 Cercidiphyllaceae は落葉高木。葉は単葉で対生。花は小型で、花被がなく、雌雄異株。雄花はきわめて短い柄をもち、4個の小苞を伴い、小苞は膜質で早落します。雄しべは多数。雌花はやや細長い柄をもつ、果実は袋果、柄があり、狭円筒形で外へ反り、背面は鋭稜、内縫には溝があります。種子は2列にならび、小さくて翼があります。東アジアに1属のみがあります。</p>



<p class="wp-block-paragraph">本記事ではカツラ科の植物を図鑑風に一挙紹介します。</p>



<p class="wp-block-paragraph">基本情報は神奈川県植物誌調査会（2018）に基づいています。写真は良いものが撮れ次第入れ替えています。また、同定は筆者が行ったものですが、誤同定があった場合予告なく変更しておりますのでご了承下さい。</p>




  <div id="toc" class="toc tnt-number toc-center tnt-number border-element"><input type="checkbox" class="toc-checkbox" id="toc-checkbox-20" checked><label class="toc-title" for="toc-checkbox-20">目次</label>
    <div class="toc-content">
    <ol class="toc-list open"><li><a href="#toc1" tabindex="0">No.1347 カツラ Cercidiphyllum japonicum</a></li><li><a href="#toc2" tabindex="0">引用文献</a></li></ol>
    </div>
  </div>

<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc1">No.1347 カツラ Cercidiphyllum japonicum</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph">落葉高木（久保，2009；神奈川県植物誌調査会，2018）。雌雄異株。樹高30m。幹径1m以上。多くの萌芽からなる巨大な株を形成します。長枝には葉が対生し、節間は長い。短枝には年々、3個の芽鱗と1個の葉と1個の花がつきます。葉身は長さ3～7cmの円心形（ハート型）で秋には黄色くなります。落葉はカラメルのような甘い香りがします（和名香出（かづ）の由来）。大木になり、萌芽力が強い。萌芽により幹の世代交代を行い、1個体で数百年以上生存するとされます。春先の3～5月頃、開葉の前に開花。赤い花。風媒花で、花被はありません。雄花には、赤い葯をもつ雄しべが8～13本あり、雌花にはただ1つの雌しべがあります。毎年結実。2mmほどの小型の種子。風散布。埋土種子の形成。土壌が露出した場所で発芽。実生は双葉の頃は高さ1cmほどと極めて小さい。北海道・本州・四国・九州；中国の温帯に分布します。中程度の明るい光環境の渓畔域や崩壊跡地などの攪乱を伴う立地に生えます。白亜紀の地層から花粉の化石が出現します。人里近くでは、寺社のご神木として巨木が日本各地に存在し、街路樹。アメリカでも公園木や街路樹。寿命が長いため新潟県や福島県には、「カツラの巨木のあるところには人が埋められている」という伝承があり、カツラを埋葬の標木とする習慣がありました。花は長花糸型で、一般に花粉は強い風が利用でき、しかも短い距離移動するだけで他の個体の柱頭に到達できる場合の適応とされます（田中，2000）。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><a href="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1347-%E3%82%AB%E3%83%84%E3%83%A9-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" data-lightbox="image"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1347-%E3%82%AB%E3%83%84%E3%83%A9-%E8%91%89%E4%B8%8B%E9%9D%A2-1024x768.jpg" alt="カツラの葉序" class="wp-image-5236" srcset="https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1347-カツラ-葉下面-1024x768.jpg 1024w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1347-カツラ-葉下面-300x225.jpg 300w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1347-カツラ-葉下面-768x576.jpg 768w, https://ecological-information.com/wp-content/uploads/2022/12/07.1347-カツラ-葉下面.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a><figcaption>カツラの葉序｜© 2021-2026 生態情報 Kenichi Ikeda</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><span id="toc2">引用文献</span></h2>



<p class="wp-block-paragraph" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Book" itemprop="citation">神奈川県植物誌調査会. 2018. 神奈川県植物誌2018 電子版. 神奈川県植物誌調査会, 小田原. 1803pp. ISBN: 9784991053726</p>



<p class="wp-block-paragraph">田中肇. 2000. 風媒性被子植物の花粉粒径と散布様式. 植物研究雑誌 75(2): 116-122. <a rel="noopener" target="_blank" href="https://doi.org/10.51033/jjapbot.75_2_9406">https://doi.org/10.51033/jjapbot.75_2_9406</a></p>



<p class="wp-block-paragraph">久保満佐子. 2009. カツラ. 日本緑化工学会誌 34(4): 658. <a rel="noopener" target="_blank" href="http://www.jsrt.jp/pdf/dokomade/34-4katsura.pdf">http://www.jsrt.jp/pdf/dokomade/34-4katsura.pdf</a></p>
		<div class="wpulike wpulike-heart "><div class="wp_ulike_general_class wp_ulike_is_not_liked"><button type="button" aria-label="いいねボタン" data-ulike-id="5234" data-ulike-nonce="03c65c27cb" data-ulike-type="post" data-ulike-template="wpulike-heart" data-ulike-display-likers="" data-ulike-likers-style="popover" class="wp_ulike_btn wp_ulike_put_image wp_post_btn_5234"></button><span class="count-box wp_ulike_counter_up" data-ulike-counter-value="0"></span>			</div></div>
	]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
